Rozpoznanie elementu z wykresu opiera się na dwóch kluczowych własnościach: dwukierunkowości oraz zjawisku przełączania po osiągnięciu napięcia przebicia.
Diak to element wyzwalający stosowany w układach prądu przemiennego. Jego charakterystyka I–U jest symetryczna względem początku układu współrzędnych, czyli ma analogiczny przebieg dla dodatniego i ujemnego napięcia. Na wykresie widać, że przy małych wartościach napięcia prąd jest znikomy (stan blokowania), następnie po przekroczeniu UBO następuje gwałtowne przejście w stan przewodzenia. Charakterystyczny jest też odcinek odpowiadający ujemnej rezystancji dynamicznej – chwilowo napięcie na elemencie spada, gdy prąd rośnie.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?
- Dioda ma typowo przewodzenie w jednym kierunku (asymetria wykresu): w kierunku zaporowym prąd jest mały aż do przebicia, a w kierunku przewodzenia występuje "kolano" około progu przewodzenia, bez dwukierunkowej, symetrycznej charakterystyki przełączającej jak w diaku.
- Tyrystor jest zasadniczo elementem jednokierunkowym i dodatkowo w praktyce jest kojarzony z wyzwalaniem bramką (trzecia elektroda). Jego zachowanie nie daje symetrycznej charakterystyki w I i III ćwiartce bez dodatkowych warunków wyzwolenia.
- Termistor jest rezystorem zależnym od temperatury (NTC/PTC). Jego nieliniowość dotyczy relacji R(T), a nie typowego, ostrego progu przełączania po osiągnięciu UBO w obu polaryzacjach.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na wykresie I–U widzisz symetrię w dodatniej i ujemnej polaryzacji oraz wyraźne przejście w przewodzenie po UBO, to bardzo mocny sygnał, że chodzi o diak (często używany do wyzwalania triaka w sterowaniu fazowym).
