KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2014 (test 2)

PYTANIE NR 16.
Który element sprężarki przepływowej osiowej przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia element sprężarki przepływowej osiowej, a dokładniej koło łopatkowe, co jest odpowiedzią na pytanie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koło łopatkowe to element roboczy sprężarki osiowej (wirnik) z łopatkami, który przekazuje energię gazowi i zwiększa jego ciśnienie. Zawory (ssawny, zwrotny) oraz filtr ssawny to elementy typowe dla układów doprowadzenia/armatury, a nie część wirującego stopnia sprężarki przepływowej.

Pełne wyjaśnienie:

W sprężarce przepływowej osiowej zasadniczą częścią wykonującą pracę sprężania jest zespół wirnik–kierownica (kolejne stopnie). Elementem wirującym, który bezpośrednio oddziałuje z przepływającym czynnikiem, jest koło łopatkowe (wirnik z łopatkami). To ono nadaje gazowi prędkość i energię, a w dalszej części stopnia (np. w aparacie kierowniczym/dyfuzorze) następuje zamiana energii kinetycznej na wzrost ciśnienia.

Odpowiedź "Koło łopatkowe." jest poprawna, ponieważ w sprężarce osiowej na rysunkach technicznych/ilustracjach najczęściej rozpoznaje się je po:

  • wieńcu łopatek rozmieszczonych wokół osi obrotu,
  • konstrukcji wirnikowej (część obracająca się),
  • geometrii przystosowanej do przepływu osiowego (wzdłuż osi sprężarki).

Pozostałe odpowiedzi opisują elementy, które nie są typowym "elementem roboczym" stopnia sprężarki osiowej:

  • "Zawór zwrotny." – służy do zapobiegania przepływowi wstecznemu w instalacji. Jest elementem armatury rurowej/układu, a nie częścią wirnika sprężarki osiowej. Na rysunkach ma zwykle korpus zaworu i gniazdo, a nie wieniec łopatek.
  • "Zawór ssawny." – występuje typowo w sprężarkach wyporowych (np. tłokowych), gdzie cykl zasysania realizowany jest przez zawory. W sprężarce osiowej przepływ jest ciągły, a "ssanie" realizuje się przez wlot i kanał przepływowy, nie przez zawór ssawny jako element cyklicznie otwierany.
  • "Filtr ssawny." – jest elementem ochronnym na wlocie (zatrzymuje zanieczyszczenia), ale nie spręża czynnika. Może być częścią instalacji lub obudowy wlotu, jednak nie odpowiada elementowi wirnikowemu widocznemu jako część stopnia sprężarki.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się element wirnikowy oraz elementy typu zawór/filtr, to zwykle pytanie sprawdza rozróżnienie: część robocza maszyny przepływowej vs armatura i elementy pomocnicze układu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koło łopatkowe to wirujący element (wirnik) z wieńcem łopatek, który oddziałuje z przepływającym gazem. Jego zadaniem jest nadanie czynnikowi energii i prędkości, co w połączeniu z dalszymi elementami stopnia sprężarki prowadzi do wzrostu ciśnienia.
Najczęściej rozpoznasz je po wieńcu łopatek rozmieszczonych wokół osi obrotu oraz po tym, że jest to część wirująca. W przekrojach widać geometrię łopatek ustawionych dla przepływu osiowego, a nie korpus zaworu czy wkład filtra.
Zawór ssawny jest typowy dla sprężarek wyporowych (np. tłokowych), gdzie cykl pracy obejmuje zasysanie i sprężanie w komorze. W sprężarce osiowej przepływ jest ciągły przez kanał wlotowy i stopnie wirnikowe, więc nie ma "zaworu ssawnego" w tym znaczeniu.
Zawór zwrotny może występować w instalacji współpracującej ze sprężarką (rurociągi, układ zabezpieczeń), aby ograniczyć przepływ wsteczny. Nie jest jednak elementem roboczym stopnia sprężarki i zwykle nie jest częścią wirnika ani układu łopatek.
Filtr ssawny oczyszcza powietrze/gaz zasysany do sprężarki, ograniczając wnikanie pyłu i zanieczyszczeń. Chroni łopatki i łożyska przed uszkodzeniami pośrednimi, ale sam nie uczestniczy w sprężaniu – jest elementem ochronnym na wlocie.
Stopień sprężarki osiowej zwykle obejmuje część wirującą (wirnik z łopatkami, czyli koło łopatkowe) oraz część nieruchomą kierującą przepływ (aparat kierowniczy). Wspólnie zwiększają ciśnienie: wirnik nadaje energię, a część nieruchoma porządkuje przepływ i sprzyja wzrostowi ciśnienia.
Typowe problemy to uszkodzenia łopatek (erozja, pęknięcia, uderzenia ciał obcych), niewyważenie wirnika oraz ślady ocierania o elementy nieruchome. W konserwacji ważne są oględziny, czystość układu wlotowego i kontrola drgań.
Stan łopatek sprawdza się podczas przeglądów okresowych, po incydentach zanieczyszczeń na wlocie, przy wzroście drgań lub spadku wydajności/ciśnienia. Kontrola obejmuje oględziny, pomiary luzów i ocenę śladów zużycia zgodnie z dokumentacją serwisową urządzenia.
Element wirnikowy zwykle ma postać części obracającej się (łopatki, tarcza, piasta) i jest związany bezpośrednio z przepływem w stopniu sprężarki. Armatura (zawory) ma korpus i gniazdo, a filtr ma wkład filtracyjny. Pytanie często sprawdza właśnie to rozróżnienie funkcji.
Tak, w zadaniach "Co przedstawiono na rysunku?" ilustracja jest kluczowa do jednoznacznej identyfikacji. Na egzaminie zawsze analizuj obraz razem z pytaniem. Jeśli rysunek pokazuje wieniec łopatek, najczęściej chodzi o koło łopatkowe, a nie o zawory czy filtr.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że koło łopatkowe to element roboczy sprężarki osiowej (wirnik) z łopatkami, który przekazuje energię gazowi i zwiększa jego ciśnienie.

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw maszyn przepływowych (sprężarki i turbiny) wykorzystywane w kształceniu technicznym
  • Materiały dydaktyczne z rysunku technicznego maszynowego (identyfikacja części na przekrojach)
  • Instrukcje serwisowe/DTR producentów sprężarek (część: budowa i nazewnictwo zespołów) – jeśli dostępne w pracowni

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego