KWALIFIKACJA MEC5 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 28.
Który fragment programu posiada poprawne wartości parametrów cyklu wiercenia otworów położonych na okręgu?

Znaczenie parametrów: B – promień okręgu, D – kąt między otworami, A – kąt pierwszego otworu z osią X, S – liczb otworów.

Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny związany z cyklem wiercenia otworów na okręgu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Fragment z parametrami musi być spójny z opisem: B to promień okręgu, D to kąt między kolejnymi otworami, A to kąt otworu startowego, a S to liczba otworów. Dla S=6 naturalny podział pełnego obrotu to 60°, więc zapis z D=60 i niezmienionymi pozostałymi parametrami jest poprawny.

Pełne wyjaśnienie:

W tym typie zadania sprawdzasz, czy wartości parametrów cyklu wiercenia na okręgu są wzajemnie zgodne z ich znaczeniem. Z opisu wynika:

  • B – promień okręgu (odległość otworów od środka),
  • D – kąt między kolejnymi otworami (podział kątowy),
  • A – kąt położenia pierwszego otworu względem osi X (kąt startowy),
  • S – liczba otworów.

Jeżeli otwory są rozmieszczone równomiernie na pełnym okręgu, to kąt podziału D powinien wynikać z liczby otworów S. Dla sześciu otworów pełny obrót 360° dzieli się na 6 równych części, co daje 60° na każdy kolejny otwór. Dlatego odpowiedź zawierająca D=60 przy S=6 spełnia warunek równomiernego rozmieszczenia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne w tym ujęciu?

  • Wariant z D=90 przy S=6 oznaczałby podział co 90°, co po 4 krokach daje pełny obrót, a przy 6 otworach prowadzi do niespójnego opisu (otwory nie "zamkną się" równomiernie na okręgu).
  • Wariant zawierający Z zamiast Y nie odpowiada temu samemu zestawowi współrzędnych środka w płaszczyźnie XY, więc nie opisuje poprawnie położenia środka okręgu zgodnie z treścią (to typowy "haczyk" na nieuwagę).
  • Wariant z D=45 przy S=6 również nie daje równomiernego podziału pełnego obrotu dla 6 otworów (45° sugeruje podział na 8 części). Zmiana A (np. 180°) tylko obraca cały układ, ale nie naprawia niezgodności między D i S.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw sprawdź parę S ↔ D (czy 360° dzieli się na S), dopiero potem analizuj kąt startowy A i pozostałe dane. To minimalizuje ryzyko błędu z pośpiechu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Parametr B oznacza promień okręgu, czyli odległość środka każdego otworu od środka okręgu. W praktyce decyduje, jak daleko od punktu bazowego (środka okręgu) zostaną wyznaczone pozycje kolejnych otworów.
Parametr D to zwykle kąt między kolejnymi otworami (podział kątowy). Przy równomiernym rozmieszczeniu otworów na pełnym okręgu wartość D powinna pasować do liczby otworów S, np. 360°/S.
Sprawdź spójność: pomnóż S przez D. Dla pełnego, równomiernego okręgu wynik powinien dawać 360° (albo bardzo blisko, zależnie od formatu). Jeśli S·D ≠ 360°, to opis rozmieszczenia otworów jest niespójny.
Bo przy równomiernym podziale pełnego okręgu 360° na 6 otworów wypada 60° na każdy krok. To najprostszy, typowy przypadek kołnierza z 6 otworami. Egzamin sprawdza, czy kojarzysz zależność podziału kątowego od liczby otworów.
Parametr A oznacza kąt położenia pierwszego otworu względem osi X (kąt startowy). Zmiana A "obraca" cały wzór otworów wokół środka, ale nie zmienia odległości (B) ani podziału kątowego (D).
Nie. A=0 jest często spotykane (start na osi X), ale poprawność zależy od wymagań rysunku i od tego, czy pozostałe parametry są spójne. W zadaniach wielokrotnego wyboru ważniejsze bywa dopasowanie S do D niż sama wartość A.
W wielu zadaniach środek okręgu podaje się w płaszczyźnie XY jako X i Y. Wstawienie Z zmienia znaczenie współrzędnej (oś głębokości) i przestaje opisywać położenie środka w tej samej płaszczyźnie. To typowy błąd z pośpiechu.
Najczęściej myli się: D z S (kąt vs liczba), przeocza się literę osi (Y vs Z), oraz zakłada się, że "ładne" kąty (45°, 90°) zawsze pasują. Dobrą praktyką jest szybki test 360°/S i kontrola liter osi.
Stosuje się je przy elementach typu kołnierze, tarcze, pokrywy i uchwyty, gdzie otwory montażowe muszą być rozmieszczone równomiernie wokół środka. Cykl skraca program i ogranicza ryzyko błędu w wyznaczaniu kolejnych pozycji.
Ćwicz na krótkich przykładach: dobieraj S, licz D=360°/S, zmieniaj A i obserwuj wpływ na start. Równolegle ucz się z dokumentacji sterowania używanego w pracowni, bo oznaczenia cykli mogą się różnić między producentami.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że fragment z parametrami musi być spójny z opisem: B to promień okręgu, D to kąt między kolejnymi otworami, A to kąt otworu startowego, a S to liczba otworów.

Materiały:

  • Dokumentacja programowania używanego w pracowni sterowania CNC (opis cykli i makr)
  • Instrukcje szkolne/pracowniane do programowania ISO dla tokarek/frezarek CNC
  • Materiały z geometrii warsztatowej: okrąg, kąty, podział na równe części

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego