KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 4.
Który grunt należy bezwzględnie usunąć ze spodu konstrukcji nawierzchni drogowej, jeżeli nie zastosuje się geosyntetyków?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Torf jest gruntem organicznym o bardzo małej nośności i dużej ściśliwości, przez co łatwo powoduje nadmierne osiadania i koleinowanie nawierzchni. Gdy nie stosuje się geosyntetyków (separacji/wzmocnienia), taki grunt pod konstrukcją drogi należy bezwzględnie wymienić na grunt odpowiedni.

Pełne wyjaśnienie:

Pod konstrukcją nawierzchni drogowej wymaga się podłoża o odpowiedniej nośności i małej podatności na trwałe odkształcenia. Torf to grunt organiczny, zwykle o dużej zawartości części roślinnych i wody, co powoduje:

  • bardzo dużą ściśliwość (łatwe i długotrwałe osiadania),
  • niską wytrzymałość na ścinanie (ryzyko utraty stateczności warstw),
  • małą i zmienną nośność zależną od uwodnienia,
  • niekorzystną pracę pod obciążeniami dynamicznymi od ruchu drogowego.

Jeżeli nie stosuje się geosyntetyków, które mogą pełnić funkcję separacji, filtracji i częściowego wzmocnienia, torf pozostawiony w podłożu sprzyja mieszaniu się warstw, powstawaniu kolein i pęknięć oraz nierównomiernym deformacjom. Z tego powodu w praktyce traktuje się go jako grunt, który należy usunąć i zastąpić materiałem o lepszych parametrach.

Pozostałe wskazane grunty są gruntami mineralnymi, które mogą być wykorzystywane w robotach drogowych zależnie od parametrów i warunków wodnych:

  • Pospółka (mieszanka piasku i żwiru) bywa materiałem dobrze zagęszczalnym i często nadaje się do warstw konstrukcyjnych, jeśli spełnia wymagania uziarnienia i czystości.
  • Żwir gliniasty może mieć gorsze właściwości filtracyjne i trudniej się zagęszczać niż czysty żwir, ale nie jest z definicji "bezwzględnie" do usunięcia w każdej sytuacji.
  • Piasek pylasty może być wrażliwy na zawilgocenie i ma tendencję do upłynnienia w niekorzystnych warunkach, jednak przy właściwym odwodnieniu i technologii również nie jest tak jednoznacznie dyskwalifikowany jak grunt organiczny.

Klucz rozumowania na egzaminie: "grunt organiczny = wysokie ryzyko osiadań", a warunek "bez geosyntetyków" wzmacnia konieczność wymiany, bo nie ma elementu ograniczającego negatywne skutki słabego podłoża.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Torf to grunt organiczny, zwykle bardzo wilgotny i ściśliwy. W drogownictwie jest problemem, bo ma niską nośność i powoduje duże osiadania, co prowadzi do kolein, spękań i nierówności nawierzchni.
Bez geosyntetyków nie ma warstwy separującej i wzmacniającej, która ogranicza mieszanie warstw i odkształcenia. Torf pracuje jak "poduszka" o zmiennej nośności, więc pod ruchem szybciej powstają osiadania i deformacje. Dlatego zwykle stosuje się wymianę gruntu.
Najważniejsze są: nośność, ściśliwość, wrażliwość na zawilgocenie, możliwość zagęszczenia oraz mrozoodporność i filtracja. Grunty organiczne (np. torfy) wypadają bardzo źle w tych kryteriach, dlatego są ryzykowne jako podłoże.
Pospółka (mieszanka piasku i żwiru) często jest korzystna, bo bywa dobrze zagęszczalna i ma dobrą nośność po właściwym zagęszczeniu. O jej przydatności decyduje jednak uziarnienie, czystość i warunki wodne. Nie jest typowym gruntem "bezwzględnie do usunięcia".
Nie zawsze. Piasek pylasty może być wrażliwy na wodę i w niekorzystnych warunkach tracić nośność, ale przy odpowiednim odwodnieniu, właściwym zagęszczeniu i doborze warstw może zostać wykorzystany. Nie jest tak jednoznacznie dyskwalifikowany jak torf.
Wstępnie można ocenić to organoleptycznie: torf jest ciemny, często ma widoczne szczątki roślin, jest lekki, "gąbczasty" i po ściśnięciu wydziela wodę. To jednak ocena wstępna; w praktyce decyzje potwierdza się badaniami i rozpoznaniem geotechnicznym.
Typowe skutki to nadmierne i nierównomierne osiadania, zapadnięcia, koleiny, pęknięcia oraz szybka degradacja warstw nawierzchni. Problemy mogą narastać w czasie, bo torf wykazuje długotrwałą konsolidację i jego parametry silnie zależą od uwodnienia.
Geosyntetyki mogą działać jako separacja (ograniczają mieszanie się warstw), filtracja (kontrolują przepływ wody i drobnych cząstek) oraz wzmocnienie (przenoszą część naprężeń). Dzięki temu czasem pozwalają ograniczyć zakres wymiany gruntu, ale nie zawsze zastępują ją w całości.
Wzmocnienie rozważa się, gdy podłoże jest słabonośne lub niejednorodne, a pełna wymiana byłaby kosztowna lub trudna technologicznie. Stosuje się je m.in. przy wysokim poziomie wód, dużych obciążeniach ruchem lub gdy trzeba ograniczyć osiadania. Dobór metody zależy od rozpoznania geotechnicznego.
Najczęstsze to pomijanie warunku z treści (np. "bez geosyntetyków"), mylenie gruntów organicznych z pylastymi/spoistymi oraz ocenianie "na oko" bez odniesienia do nośności i ściśliwości. Pomaga zapamiętać, że torf i namuły są zwykle najbardziej problematyczne jako podłoże.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że torf jest gruntem organicznym o bardzo małej nośności i dużej ściśliwości, przez co łatwo powoduje nadmierne osiadania i koleinowanie nawierzchni.

Źródła:

  • PN-EN ISO 14688-1:2018-05, Geotechnika — Rozpoznanie i badania geotechniczne — Identyfikacja i klasyfikacja gruntów — Część 1: Identyfikacja i opis
  • PN-EN 1997-1 (Eurokod 7), Projektowanie geotechniczne — Część 1: Zasady ogólne

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z geotechniki drogowej (grunt, podłoże, wzmocnienia)
  • Normy i wytyczne dotyczące identyfikacji i klasyfikacji gruntów (część geotechniczna)
  • Podręczniki/opracowania z budowy dróg: warstwy nawierzchni i przygotowanie podłoża

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego