KWALIFIKACJA HGT12 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 22.
Który hormon stymuluje wydzielanie pepsyny w żołądku?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gastryna to hormon przewodu pokarmowego wydzielany w żołądku, który pobudza wydzielanie soku żołądkowego, w tym pepsynogenu (aktywowanego następnie do pepsyny w kwaśnym środowisku). Insulina i glukagon regulują głównie gospodarkę glukozową, a adrenalina jest hormonem reakcji stresowej.

Pełne wyjaśnienie:

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "Gastryna"?
Gastryna jest hormonem wydzielanym przez komórki G błony śluzowej żołądka. Jej kluczowym działaniem jest pobudzanie wydzielania soku żołądkowego: zwiększa produkcję kwasu solnego oraz pobudza komórki główne do wydzielania pepsynogenu. Pepsynogen w kwaśnym środowisku żołądka ulega aktywacji do pepsyny, czyli enzymu rozpoczynającego trawienie białek.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Insulina" – to hormon trzustkowy związany przede wszystkim z obniżaniem stężenia glukozy we krwi i magazynowaniem składników odżywczych. Nie jest hormonem odpowiedzialnym za pobudzanie wydzielania pepsyny w żołądku.
  • "Glukagon" – również hormon trzustkowy, działający zasadniczo przeciwnie do insuliny (podnosi stężenie glukozy). Jego główną rolą jest regulacja metabolizmu, a nie sterowanie wydzielaniem enzymów żołądkowych.
  • "Adrenalina" – hormon (katecholamina) związany z reakcją stresową. W praktyce fizjologicznej nie pełni roli "hormonu trawiennego" pobudzającego wydzielanie pepsyny; w stresie procesy trawienne zwykle nie są priorytetowe.

Wskazówka do nauki:
Warto kojarzyć hormony z miejscem działania: żołądek → gastryna → nasilenie wydzielania soku żołądkowego (HCl i pepsynogen/pepsyna). Hormony metaboliczne (insulina, glukagon) łącz z gospodarką cukrową, a adrenalina – z sytuacją stresu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gastryna to hormon przewodu pokarmowego wydzielany głównie przez komórki G w błonie śluzowej żołądka. Uwalnia się m.in. po rozciągnięciu żołądka i w odpowiedzi na obecność produktów trawienia białek. Jej efektem jest nasilenie wydzielania soku żołądkowego.
Gastryna pośrednio wspiera trawienie białek, bo pobudza wydzielanie HCl oraz pepsynogenu. W kwaśnym środowisku pepsynogen przechodzi w pepsynę, która zaczyna rozkład białek. Bez odpowiedniego wydzielania żołądkowego etap trawienia białek jest mniej efektywny.
Pepsynogen to nieaktywna forma enzymu (proenzym) wydzielana przez komórki główne żołądka. W obecności niskiego pH (kwasu solnego) ulega aktywacji do pepsyny. Pepsyna jest już aktywnym enzymem proteolitycznym trawiącym białka.
Insulina działa głównie w regulacji gospodarki węglowodanowej: ułatwia wykorzystanie i magazynowanie glukozy oraz sprzyja procesom anabolicznym. Nie jest typowym hormonem przewodu pokarmowego sterującym wydzielaniem soku żołądkowego. Dlatego nie wskazuje się jej jako regulatora pepsyny.
Glukagon jest hormonem trzustkowym podnoszącym stężenie glukozy we krwi (np. poprzez nasilenie glikogenolizy). Jego główne działanie dotyczy metabolizmu, a nie wydzielania żołądkowego. W typowych pytaniach egzaminacyjnych nie łączy się go z pobudzaniem pepsyny.
Adrenalina to hormon i neuroprzekaźnik związany z reakcją "walcz albo uciekaj". W stresie organizm zwykle ogranicza procesy trawienne i przekierowuje zasoby do mięśni oraz układu krążenia. Nie jest to hormon, który fizjologicznie pobudza wydzielanie pepsyny w żołądku.
Wydzielanie enzymów trzustkowych jest regulowane głównie przez hormony jelitowe, szczególnie cholecystokininę (CCK), a także przez sekretynę (zwłaszcza w kontekście soku bogatego w wodorowęglany). To inna regulacja niż w żołądku, gdzie kluczowa jest gastryna.
Wydzielanie gastryny zwiększa się m.in. po spożyciu posiłku, gdy żołądek jest rozciągany oraz gdy w jego świetle pojawiają się produkty trawienia białek. Jest to element przygotowania żołądka do intensywniejszego wydzielania HCl i enzymów potrzebnych do rozpoczęcia trawienia.
Częsty błąd to przenoszenie działania jednego hormonu na cały przewód pokarmowy, bez rozróżnienia narządów (żołądek vs trzustka). Druga pułapka to wybór "najbardziej znanego" hormonu (insulina, adrenalina) zamiast hormonu jelitowego/żołądkowego. Pomaga nauka: hormon → narząd → efekt.
Jeśli w treści pojawia się żołądek, sok żołądkowy, kwas solny lub pepsyna/pepsynogen, to najczęściej chodzi o gastrynę. Dla porównania: tłuszcze w dwunastnicy i enzymy trzustkowe kojarz z CCK, a neutralizację kwaśnej treści (wodorowęglany) – z sekretyną.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że gastryna to hormon przewodu pokarmowego wydzielany w żołądku, który pobudza wydzielanie soku żołądkowego, w tym pepsynogenu (aktywowanego następnie do pepsyny w kwaśnym środowisku).

Źródła:

  • Guyton i Hall, Podręcznik fizjologii medycznej (Textbook of Medical Physiology), rozdział o czynności przewodu pokarmowego i hormonach trawiennych, wyd. Elsevier (konkretne wydanie zależne od roku nauki) – źródło podręcznikowe
  • Ganong’s Review of Medical Physiology, rozdział: Gastrointestinal hormones and regulation of secretion (konkretne wydanie zależne od roku nauki) – źródło podręcznikowe
  • StatPearls (NCBI Bookshelf): "Physiology, Gastrin" – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ (wyszukiwarka NCBI Bookshelf, hasło: Gastrin) – dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręcznik fizjologii człowieka (rozdziały: przewód pokarmowy, hormony trawienne)
  • Krótkie notatki/diagramy: hormony przewodu pokarmowego i ich efekty (gastryna, CCK, sekretyna)
  • Fiszki: hormon → miejsce wydzielania → narząd docelowy → efekt

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego