KWALIFIKACJA CHM4 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 26.
Który odczynnik należy zastosować w celu identyfikacji jonów chlorkowych w soli fizjologicznej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jony chlorkowe identyfikuje się przez dodanie roztworu azotanu(V) srebra(I) AgNO3. Powstaje charakterystyczny, biały osad chlorku srebra AgCl. Azotan sodu nie dostarcza jonów Ag+, a chromian i dichromian potasu nie dają typowej, selektywnej próby na Cl w takiej identyfikacji.

Pełne wyjaśnienie:

W analizie jakościowej anionów jony chlorkowe (Cl) rozpoznaje się klasyczną próbą strąceniową z jonami srebra(I). Odczynnik AgNO3 wprowadza do roztworu kationy Ag+, które reagują z Cl tworząc słabo rozpuszczalny osad:

Ag+ + Cl → AgCl↓

Osad AgCl jest zwykle biały i stanowi charakterystyczny efekt jakościowy. Dlatego odpowiedź "AgNO3" jest właściwa do identyfikacji jonów chlorkowych w roztworze zawierającym chlorki (np. w soli fizjologicznej, która jest roztworem NaCl).

Dlaczego pozostałe propozycje nie są właściwe jako podstawowy odczynnik identyfikujący Cl?

  • NaNO3 dostarcza jonów Na+ i NO3. Azotan(V) jest zwykle jonem "biernym" w próbach strąceniowych, a Na+ nie tworzy trudno rozpuszczalnego chlorku. Brak więc charakterystycznego osadu.
  • K2CrO4 (chromian) bywa odczynnikiem w innych oznaczeniach/reakcjach (np. z niektórymi kationami), ale nie jest standardową, prostą próbą identyfikacji chlorków w roztworze wodnym. Sam nie dostarcza Ag+, które jest kluczowe do strącania AgCl.
  • K2Cr2O7 (dichromian) to silniejszy utleniacz i również nie jest typowym odczynnikiem do selektywnego wykrywania Cl metodą osadową. W tej roli nie zapewnia jednoznacznego, charakterystycznego efektu jak AgNO3.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o identyfikację chlorków szukaj odczynnika, który wnosi Ag+ (lub ewentualnie Pb2+ w innych próbach). Jeśli w odpowiedzi nie ma kationu tworzącego trudno rozpuszczalny chlorek, zwykle nie będzie to poprawny wybór.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Roztwór AgNO3 dostarcza jonów Ag+ i służy głównie do wykrywania anionów tworzących trudno rozpuszczalne sole srebra, np. Cl−, Br− i I−. W przypadku chlorków pojawia się biały osad AgCl, co daje czytelny efekt jakościowy.
Ponieważ jony Ag+ bardzo łatwo reagują z Cl−, tworząc słabo rozpuszczalny chlorek srebra AgCl. Taki osad jest wyraźnym sygnałem obecności chlorków. Sama anionowa część odczynnika (NO3−) zwykle nie przeszkadza, bo pozostaje w roztworze.
Powstaje osad chlorku srebra AgCl, który ma zazwyczaj białą barwę. To klasyczna reakcja strąceniowa: Ag+ + Cl− → AgCl↓. W analizie jakościowej liczy się przede wszystkim pojawienie się osadu i jego charakterystyczny wygląd.
Zwykle nie. NaNO3 nie wprowadza do roztworu jonów, które tworzyłyby trudno rozpuszczalny chlorek. Jon sodowy Na+ tworzy chlorek sodu dobrze rozpuszczalny w wodzie, więc po dodaniu NaNO3 nie pojawia się charakterystyczny osad ani inny jednoznaczny efekt.
Identyfikacja to próba jakościowa: ma dać odpowiedź "jest/nie ma" na podstawie efektu (np. osadu AgCl). Oznaczanie to pomiar ilości: wymaga metody ilościowej (miareczkowania, instrumentalnej) i obliczeń stężenia lub zawartości, zwykle z kontrolą warunków reakcji.
W prostej analizie jakościowej chlorków kluczowe jest dostarczenie Ag+ (albo innego kationu dającego trudno rozpuszczalny chlorek). K2CrO4 wnosi chromian, ale nie wnosi Ag+. Bez jonów srebra nie uzyskasz typowego, selektywnego osadu AgCl, więc próba nie jest standardowo oparta o ten odczynnik.
Nie jest to typowy odczynnik do selektywnej identyfikacji Cl− w analizie jakościowej. Dichromian potasu jest kojarzony raczej z reakcjami utleniania-redukcji, a nie z prostym strącaniem chlorków. W praktyce do chlorków najczęściej wybiera się odczynnik z jonami Ag+.
Częsty błąd to wybór soli z podobnym zapisem (np. NaNO3 zamiast AgNO3) przez nieuwagę na kation. Inny błąd to wybieranie "znanych" odczynników (chromian/dichromian), bo kojarzą się z laboratorium, mimo że nie dają selektywnego efektu dla Cl− w tej prostej próbie.
Oprócz Cl− osady z Ag+ mogą tworzyć także Br− i I− (inne halogenki), a w zależności od warunków również niektóre inne aniony. Dlatego w nauce do egzaminu warto pamiętać, że AgNO3 jest ogólnym odczynnikiem na halogenki, a szczegóły rozróżniania zależą od dalszych prób.
Najskuteczniej jest łączyć anion z "kationem testowym" i efektem: osad/zmiana barwy/gaz. Dla chlorków zapamiętaj parę: Ag+ → AgCl (osad). Rób fiszki: anion, odczynnik, obserwacja. Na egzaminie szukaj odpowiedzi, która dostarcza właściwego jonu reagującego.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że jony chlorkowe identyfikuje się przez dodanie roztworu azotanu(V) srebra(I) AgNO3.

Źródła:

  • Skoog, West, Holler, Crouch, "Fundamentals of Analytical Chemistry", rozdziały: reakcje strąceniowe i analiza jakościowa anionów (halogenki), wydania akademickie.
  • Daniel C. Harris, "Quantitative Chemical Analysis", część dotycząca równowag w roztworze i strącania (precipitation) oraz zastosowań Ag+ do halogenków, wydania akademickie.
  • Vogel, "Vogel's Textbook of Qualitative Inorganic Analysis", rozdziały o identyfikacji anionów i próbach na halogenki (reakcja z AgNO3), wydania akademickie.

Materiały:

  • Podręcznik do analizy jakościowej (działy: aniony, reakcje strąceniowe).
  • Zestawienie rozpuszczalności soli (tabele Ksp / reguły rozpuszczalności).
  • Ćwiczenia laboratoryjne: identyfikacja anionów metodą prób charakterystycznych.

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego