KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 32.
Który parametr fizyczny powietrza kopalnianego mierzony jest sposobem przedstawionym na schemacie?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek, który najprawdopodobniej jest związany z pomiarem prędkości powietrza w kopalni.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Parametr prędkości opisuje, jak szybko przemieszcza się strumień powietrza w wyrobisku i jest podawany najczęściej w m/s. W pomiarach wentylacyjnych rozpoznaje się ją po metodzie pomiaru przepływu, a wynik służy m.in. do wyznaczania ilości powietrza i oceny przewietrzania.

Pełne wyjaśnienie:

W wentylacji kopalń analizuje się kilka podstawowych parametrów powietrza: prędkość przepływu, ciśnienie, temperaturę oraz wilgotność. Pytanie wymaga rozpoznania, jaki parametr odpowiada metodzie pomiaru pokazanej na schemacie.

Prędkość dotyczy ruchu powietrza w wyrobisku i jest zwykle wyrażana w m/s. To wielkość kluczowa w praktyce, ponieważ na jej podstawie (razem z polem przekroju wyrobiska) można wyznaczać ilość/strumień powietrza oraz oceniać skuteczność przewietrzania. W pomiarach terenowych stosuje się przyrządy i układy, których celem jest wyznaczenie prędkości przepływu w danym miejscu, a nie np. temperatury czy ciśnienia statycznego.

Odpowiedź "Ciśnienie" byłaby właściwa dla metod wykorzystujących typowe elementy manometryczne lub układy różnicowe służące do bezpośredniego wyznaczania ciśnienia (zwykle w Pa). Jeżeli schemat nie przedstawia toru pomiarowego ukierunkowanego na odczyt ciśnienia, wybór tej opcji wynika często z mylenia pojęć "przepływ" i "ciśnienie".

Odpowiedź "Wilgotność" dotyczy zawartości pary wodnej w powietrzu i wymaga metod higrometrycznych (wynik w % lub w wielkościach pochodnych). To inny typ pomiaru: nie bada się nim ruchu strumienia, tylko stan termodynamiczny powietrza.

Odpowiedź "Temperatura" odnosi się do pomiaru czujnikami temperatury (wynik w °C). Taki pomiar nie pozwala sam w sobie określić, jak szybko przemieszcza się powietrze, więc nie zastępuje pomiaru prędkości.

Wskazówka egzaminacyjna: warto ćwiczyć kojarzenie wielkości z jednostką i zastosowaniem: m/s → prędkość przepływu, Pa → ciśnienie, °C → temperatura, % → wilgotność. To pomaga szybko odsiać odpowiedzi mylące.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prędkość powietrza kopalnianego to szybkość przepływu strumienia powietrza w wyrobisku. Najczęściej podaje się ją w m/s. Jest to parametr praktyczny, bo pozwala ocenić skuteczność przewietrzania oraz (po połączeniu z polem przekroju) szacować ilość doprowadzanego powietrza.
W praktyce stosuje się różne typy anemometrów i sond przepływu, dobierane do warunków (prędkości, zapylenia, miejsca pomiaru). Ważne jest, aby przyrząd był przeznaczony do pomiaru ruchu powietrza, a nie np. temperatury czy wilgotności, i aby umieć wykonać poprawny odczyt.
Prędkość decyduje o tym, jak szybko powietrze wymienia się w rejonie pracy i jak skutecznie wynosi zanieczyszczenia (pyły, gazy) z wyrobiska. Zbyt mała prędkość może oznaczać niedostateczne przewietrzanie, a zbyt duża może powodować dyskomfort i wtórne unoszenie pyłu. Dlatego jest to parametr kontrolowany.
Najprościej patrzeć na to, jaka wielkość jest wyznaczana na wyjściu układu: pomiar prędkości zwykle odnosi się do ruchu strumienia (przepływu), natomiast pomiar ciśnienia dotyczy siły/naporu na jednostkę powierzchni (Pa). Schematy ciśnienia często pokazują połączenia do punktów pomiarowych i różnice ciśnień, a schematy prędkości – element w strumieniu.
Sama temperatura nie wyznacza prędkości przepływu. Można ją analizować równolegle (np. dla komfortu cieplnego lub oceny warunków klimatycznych), ale do oceny ruchu powietrza potrzebny jest pomiar typowo przepływowy. Na egzaminie warto pamiętać: °C dotyczy temperatury, a m/s dotyczy prędkości.
Wilgotność mierzy się, gdy celem jest ocena warunków klimatycznych, ryzyka kondensacji lub wpływu mikroklimatu na pracowników i procesy technologiczne. To inny rodzaj informacji niż prędkość, która dotyczy transportu powietrza. W praktyce oba parametry mogą być mierzone, ale innymi metodami i innymi przyrządami.
Najczęstsze błędy to mylenie wielkości o podobnym kontekście (np. przepływ vs ciśnienie), ignorowanie jednostek oraz automatyczne wybieranie odpowiedzi "kojarzącej się" z wentylacją. Pomaga nawyk: najpierw ustal, czy schemat dotyczy ruchu powietrza, jego stanu (T, wilgotność) czy oddziaływania (ciśnienie).
W praktyce ilość (strumień) powietrza w wyrobisku wiąże się z prędkością i polem przekroju: im większa prędkość przy danym przekroju, tym większy strumień powietrza. Dlatego pomiar prędkości jest jednym z podstawowych kroków w ocenie przewietrzania. Na egzaminie warto kojarzyć ten związek jakościowo.
Pomiary wykonuje się w miejscach reprezentatywnych dla przepływu, unikając lokalnych zawirowań, przeszkód i stref przy obudowie, które mogą zniekształcać wynik. Kluczowe jest przestrzeganie instrukcji zakładowych oraz zasad pomiarów wentylacyjnych (dobór punktów, czas stabilizacji wskazań). To ogranicza błędy i poprawia porównywalność wyników.
Ucz się skojarzeń: wielkość → jednostka → typ przyrządu → zastosowanie. Ćwicz rozpoznawanie, czy schemat dotyczy ruchu powietrza (prędkość), oddziaływania na ścianki (ciśnienie) czy stanu termodynamicznego (temperatura, wilgotność). Pomaga też przegląd przykładowych schematów z zajęć i kart pomiarowych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że parametr prędkości opisuje, jak szybko przemieszcza się strumień powietrza w wyrobisku i jest podawany najczęściej w m/s.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z wentylacji kopalń (parametry powietrza i ich pomiary)
  • Instrukcje stanowiskowe i szkoleniowe z wykonywania pomiarów wentylacyjnych w wyrobiskach
  • Podręczniki/opracowania z metrologii w górnictwie (podstawy pomiarów wielkości fizycznych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego