KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 5.
Który parametr transformatora trójfazowego oznaczony jest symbolem Dy5 na jego tabliczce znamionowej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oznaczenie Dy5 na tabliczce znamionowej transformatora trójfazowego opisuje jego grupę połączeń (tzw. grupę wektorową): sposób skojarzenia uzwojeń (np. trójkąt/gwiazda) oraz wynikające z tego przesunięcie fazowe między napięciami strony pierwotnej i wtórnej.

Pełne wyjaśnienie:

Symbol Dy5 umieszczany na tabliczce znamionowej transformatora trójfazowego jest oznaczeniem grupy połączeń (często nazywanej też grupą wektorową). Taki zapis służy do jednoznacznego opisania:

  • jak połączone są uzwojenia po stronie wyższego napięcia i niższego napięcia (np. trójkąt, gwiazda),
  • jakie jest wzajemne przesunięcie fazowe między napięciami obu stron, wyrażane w konwencji "zegarkowej".

Dlatego poprawną odpowiedzią jest: Grupa połączeń.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Przekładnia napięciowa – przekładnia jest parametrem liczbowym (stosunek napięć znamionowych) i nie jest kodowana zapisem typu Dy5. Na tabliczce występuje zwykle jako konkretne wartości napięć znamionowych po obu stronach.
  • Materiał izolacji zwojowej – rodzaj izolacji może wynikać z dokumentacji technicznej, ale nie jest oznaczany symbolem Dy5. Ten symbol dotyczy relacji fazowej i sposobu połączeń uzwojeń.
  • Rodzaj materiału żyły uzwojenia – materiał przewodnika (np. miedź/aluminium) także nie jest kodowany jako Dy5. To inny typ informacji, niezwiązany z układem połączeń trójfazowych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz zapis w formie liter (D, Y, Z) oraz liczby 0–11, traktuj go jako informację o skojarzeniu uzwojeń i przesunięciu faz, a nie o wartościach znamionowych czy materiałach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dy5 oznacza grupę połączeń (grupę wektorową) transformatora trójfazowego. Informuje, jak skojarzone są uzwojenia po obu stronach (np. trójkąt/gwiazda) oraz jakie występuje przesunięcie fazowe między napięciami strony pierwotnej i wtórnej.
Litery w oznaczeniu grupy połączeń opisują sposób połączenia uzwojeń. W praktyce spotyka się m.in. połączenia typu trójkąt i gwiazda. Zapis w stylu "D…y…" mówi więc o konfiguracji uzwojeń po stronie wyższego i niższego napięcia, a nie o materiałach czy izolacji.
Liczba w oznaczeniu (0–11) odnosi się do przesunięcia fazowego między stronami transformatora w konwencji "zegarkowej". Nie jest to przekładnia napięciowa ani parametr materiałowy. W egzaminach zwykle wystarczy rozpoznać, że cały zapis typu Dy5 dotyczy grupy połączeń.
Nie. Dy5 nie opisuje przekładni (stosunku napięć). Przekładnia wynika z napięć znamionowych, które na tabliczce podaje się jako konkretne wartości po stronie pierwotnej i wtórnej. Dy5 to informacja o połączeniach uzwojeń i przesunięciu faz.
Najczęstszy błąd to automatyczne kojarzenie każdego symbolu z tabliczki znamionowej z "najważniejszym parametrem", czyli przekładnią. Drugi błąd to mylenie liter w zapisie (D, Y) z oznaczeniami materiałów. Warto zapamiętać: litery + liczba 0–11 = grupa połączeń.
Informacja o grupie połączeń jest na tabliczce znamionowej transformatora oraz w jego dokumentacji techniczno-ruchowej. Jest potrzebna m.in. przy doborze transformatora do instalacji i przy uruchomieniach, bo wpływa na zgodność faz i możliwość współpracy z innymi urządzeniami.
Ma kluczowe znaczenie przy pracy równoległej transformatorów oraz przy włączaniu urządzeń do układów, w których istotna jest zgodność faz. Niezgodne grupy połączeń mogą powodować nieprawidłowe relacje fazowe i problemy w układzie zasilania oraz w pomiarach i zabezpieczeniach.
Materiał uzwojeń (np. miedź lub aluminium) zwykle wynika z dokumentacji producenta lub oznaczeń katalogowych, a nie z symbolu grupy połączeń. Zapis Dy5 nie odnosi się do materiału przewodnika ani do izolacji, tylko do konfiguracji uzwojeń i przesunięcia faz.
Dane o połączeniach są często zapisane jako kombinacja liter i liczby (np. Dy5). Dane liczbowe to zwykle wartości napięć, prądu, mocy czy częstotliwości podane jako liczby z jednostkami. Jeśli widzisz litery typu D/Y/Z oraz liczbę 0–11, to znak, że chodzi o grupę połączeń.
Przećwicz rozpoznawanie typowych pól tabliczki: napięcia znamionowe, moc, prąd, częstotliwość oraz grupę połączeń (np. Dy5). Pomaga też krótkie zestawienie: litery D/Y/Z = sposób połączenia uzwojeń, a liczba 0–11 = przesunięcie fazowe w konwencji "zegara".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (EN): Vector group — https://en.wikipedia.org/wiki/Vector_group (dostęp 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): Transformator — sekcje o transformatorach trójfazowych i połączeniach uzwojeń — https://pl.wikipedia.org/wiki/Transformator (dostęp 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręcznik elektrotechniki zawodowej (dział: transformatory i układy trójfazowe)
  • Materiały producentów transformatorów: opis tabliczki znamionowej i oznaczeń grup połączeń
  • Normy/standardy dotyczące transformatorów mocy (rozdziały o oznaczeniach i grupach połączeń)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego