KWALIFIKACJA ELM6 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 26.
Który pogram zapisany w języku IL odpowiada programowi zapisanemu w języku LD?
Ilustracja przedstawia schemat drabinkowy (LD) oraz odpowiadające mu programy zapisane w języku IL.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
LD I1
AND I2
AND I3
ST Q1

Ten zapis IL jest równoważny schematowi LD z trzema stykami połączonymi szeregowo sterującymi cewką Q1. Kolejne instrukcje AND realizują koniunkcję warunków (I1 ∧ I2 ∧ I3), a ST zapisuje wynik do wyjścia Q1.

Pełne wyjaśnienie:

Równoważność programu w LD i IL oznacza, że dla każdej kombinacji stanów wejść uzyskamy taki sam stan wyjścia. W LD połączenie szeregowe styków odpowiada operacji logicznej AND (koniunkcji): cewka na końcu szczebla zadziała tylko wtedy, gdy wszystkie warunki są spełnione jednocześnie.

W IL typowy schemat dla trzech warunków w szeregu ma postać:

LD I1
AND I2
AND I3
ST Q1

Instrukcja LD ładuje pierwszy warunek do akumulatora logicznego, następnie każda instrukcja AND "dopisuje" kolejny warunek w koniunkcji. Na końcu ST zapisuje uzyskany wynik do zmiennej/wyjścia Q1. To jest dokładny odpowiednik szczebla LD, w którym trzy styki (np. I1, I2, I3) są w jednej gałęzi, a cewka Q1 znajduje się po ich prawej stronie.

Typowe odpowiedzi błędne w takich zadaniach reprezentują inne struktury LD:

  • użycie OR sugeruje styki równoległe (alternatywę), a nie szeregowe, więc wyjście załączałoby się zbyt łatwo;
  • użycie negacji (np. wariantów z "NOT") odpowiada stykowi normalnie zamkniętemu w LD i zmienia warunek zadziałania;
  • pominięcie jednego z warunków (brak jednego AND) powoduje, że wyjście zależy tylko od części wejść, więc program nie jest równoważny.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj strukturę połączeń w LD (szeregowo = AND, równolegle = OR), a dopiero potem szukaj w IL sekwencji instrukcji, która daje identyczną funkcję boolowską wyjścia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
LD (Ladder Diagram) to język graficzny PLC przypominający schemat drabinkowy. Logika budowana jest ze styków (warunków) i cewek (wyjść). Połączenie szeregowe oznacza zwykle koniunkcję (AND), a równoległe alternatywę (OR).
IL (Instruction List) to język tekstowy PLC, w którym program zapisuje się jako lista instrukcji typu LD, AND, OR, ST. Ułatwiał zwięzły zapis logiki, ale w nowszych podejściach jest rzadziej stosowany i bywa uznawany za przestarzały.
Trzy styki szeregowe w LD oznaczają warunek: I1 ∧ I2 ∧ I3. W IL szukasz więc sekwencji: załaduj pierwszy warunek (LD I1), dołącz kolejne przez AND I2 i AND I3, a na końcu zapisz wynik do wyjścia (ST Q1).
Połączenie szeregowe w LD wymaga, aby wszystkie styki "przewodziły", czyli aby wszystkie warunki były prawdziwe jednocześnie. Instrukcja AND w IL właśnie to robi: wynik w akumulatorze pozostaje prawdziwy tylko wtedy, gdy kolejny warunek także jest prawdziwy.
Najczęściej myli się szereg z równoległym: wybiera się OR zamiast AND. Drugi błąd to pomijanie jednego z warunków (brakuje jednego AND), przez co wyjście zależy tylko od części wejść. Częsty jest też błąd z negacją (NOT) odpowiadającą innemu typowi styku.
W praktyce przemysłowej IL spotyka się głównie w starszych projektach i przy serwisie. W nauczaniu może się pojawiać jako element historii IEC 61131-3 lub do rozumienia działania logiki. Warto umieć go czytać, nawet jeśli na co dzień dominuje LD/ST/FBD.
ST (store) stosuje się na końcu fragmentu logiki, aby zapisać aktualny wynik z akumulatora do wskazanej zmiennej, zwykle wyjścia lub markera. Bez ST obliczony warunek nie trafi do Q/M i nie będzie miał wpływu na działanie układu.
Jeśli w LD warunki są równolegle (dwie gałęzie), odpowiada to alternatywie: wystarczy jeden warunek, więc w IL pojawia się OR (lub konstrukcja budująca sumę logiczną). Jeśli warunki są szeregowo, musi być spełniony każdy — w IL będzie ciąg instrukcji AND.
Najpewniej porównasz funkcję boolowską wyjścia: zapisz ją z LD (np. I1 ∧ I2 ∧ I3), a potem sprawdź, czy IL buduje dokładnie tę samą zależność. Możesz też zrobić tabelę prawdy dla kilku wejść i porównać wynik Q dla wszystkich kombinacji.
Ćwicz małe kroki: 1–2 styki i jedna cewka, potem 3 styki, a dopiero później gałęzie równoległe. Zapamiętaj mapowanie: szereg = AND, równolegle = OR, styk NC = negacja. Na egzaminie najpierw rozpoznaj strukturę w LD, potem dopasuj instrukcje IL.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "LD I1 AND I2 AND I3 ST Q1Ten zapis IL jest równoważny schematowi LD z trzema stykami połączonymi szeregowo sterującymi cewką Q1."

Materiały:

  • Dokumentacja/poradniki producentów PLC opisujące języki IEC 61131-3 (sekcje LD i IL oraz przykłady konwersji)
  • Materiały dydaktyczne o logice drabinkowej: styki szeregowe/równoległe i odpowiadające im operacje boolowskie
  • Przykładowe projekty PLC do samodzielnej analizy: porównanie LD, FBD, ST oraz (historycznie) IL

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego