KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2017 (test 2)

PYTANIE NR 28.
Który program napisany w języku IL odpowiada programowi w języku LAD?
Ilustracja przedstawia schemat logiczny w języku LAD (Ladder Diagram) oraz odpowiadające mu fragmenty kodu w języku IL
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawny zapis IL musi odwzorować tę samą logikę co rung w LAD: najpierw załadować warunek wejściowy, następnie uwzględnić styki w szeregu (AND/AN), styki zanegowane (LDN/AN) oraz gałęzie równoległe (OR/O), a na końcu przypisać wynik do wyjścia. Sekwencja "LD I0.0 / AN I0.1 / LDN I0.2 / O / = Q0.0" zachowuje tę strukturę.

Pełne wyjaśnienie:

W języku LAD logika jest przedstawiona graficznie: styki w szeregu oznaczają koniunkcję (AND), a gałęzie równoległe oznaczają alternatywę (OR). Dodatkowo styk normalnie zamknięty (NC) odpowiada negacji danego sygnału. W języku IL tę samą logikę zapisuje się liniowo jako kolejne operacje na wyniku bieżącym.

Odpowiedź "LD I0.0
AN I0.1
LDN I0.2
O
= Q0.0"
jest poprawna, bo realizuje typowy schemat:

  • LD I0.0 – wczytuje stan pierwszego warunku (pierwszego styku) jako punkt startowy obliczeń.
  • AN I0.1 – wykonuje AND z negacją wejścia I0.1 (odpowiednik styku zanegowanego w szeregu).
  • LDN I0.2 – wczytuje negację I0.2 jako drugi składnik, który ma zostać dołączony jako gałąź alternatywna.
  • O – wykonuje OR między dotychczasowym wynikiem (część "szeregowa") a wczytanym warunkiem z LDN I0.2 (część "równoległa").
  • = Q0.0 – przypisuje wynik logiki do wyjścia (cewki w LAD).

Pozostałe odpowiedzi są błędne, jeśli zmieniają choć jeden z kluczowych elementów odwzorowania: (1) negację (np. użycie LD zamiast LDN lub AND zamiast AN), (2) miejsce wykonania OR (OR musi łączyć właściwe gałęzie), albo (3) kolejność, która w IL odpowiada "nawiasowaniu" i decyduje o tym, co jest łączone w AND, a co w OR. Nawet drobna zamiana tych instrukcji daje inną funkcję logiczną, więc nie odpowiada temu samemu rungowi LAD.

W praktyce przy porównywaniu LAD i IL warto zawsze wykonać krok: zapisać równanie boolowskie z LAD (AND/OR/NOT), a potem sprawdzić, czy IL realizuje identyczne równanie i dopiero na końcu ustawia to samo wyjście.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
IL (Instruction List) to tekstowy, liniowy sposób zapisu logiki PLC, w którym program składa się z instrukcji takich jak LD, AND, OR i przypisania do wyjścia. Odpowiada on temu, co w LAD widzisz jako styki i cewkę, tylko zapisane "krok po kroku".
LAD (Ladder Diagram) to graficzny język programowania PLC przypominający schemat drabinkowy. Styki w szeregu oznaczają zwykle AND, gałęzie równoległe OR, a cewka na końcu rungu odpowiada ustawieniu wyjścia lub bitu pamięci na podstawie wyniku logiki.
Połączenie szeregowe w LAD (kilka styków "jeden za drugim") odpowiada w IL wykonywaniu kolejnych operacji AND lub AN na aktualnym wyniku. Jeśli jeden styk jest zanegowany (NC), w IL pojawi się zwykle wariant z negacją, np. AN zamiast AND.
Gałąź równoległa w LAD oznacza alternatywę, czyli OR. W IL zwykle zobaczysz osobne wczytanie warunku dla drugiej gałęzi (np. LD lub LDN) oraz instrukcję łączenia OR/O z wynikiem obliczonym wcześniej dla pierwszej gałęzi.
IL jest językiem liniowym, więc kolejność działa jak "nawiasy" w równaniu logicznym. To, co zostało policzone wcześniej, staje się aktualnym wynikiem, a kolejne instrukcje go modyfikują. Przestawienie OR i AND lub instrukcji z negacją często zmienia funkcję logiczną, mimo że wygląda podobnie.
LD wczytuje (ładuje) wartość zmiennej/bitu jako początek obliczeń, a LDN wczytuje jej negację (NOT). W praktyce odpowiada to różnicy między stykiem normalnie otwartym (NO) i normalnie zamkniętym (NC) w LAD, jeśli negacja dotyczy pojedynczego sygnału.
Instrukcja przypisania (np. "= Q0.0") zapisuje obliczony wynik logiki do wyjścia. W LAD odpowiada to cewce na końcu rungu. Bez takiego przypisania program mógłby obliczyć warunek, ale nie "zadziałałby" na żadnym elemencie wykonawczym.
IL bywa spotykany w starszych instalacjach i materiałach dydaktycznych, ale w wielu nowoczesnych środowiskach jest ograniczany lub zastępowany innymi językami IEC 61131-3. Na egzaminie możesz trafić na IL jako temat rozpoznawania logiki i umiejętności konwersji z LAD.
Najpierw przepisz rung LAD do postaci równania boolowskiego z NOT/AND/OR. Potem sprawdź, czy IL realizuje dokładnie to samo: gdzie jest negacja (LDN/AN), gdzie jest część szeregowa (AND/AN) i gdzie jest gałąź równoległa (OR/O). Na końcu upewnij się, że wynik trafia do właściwego wyjścia.
Najczęstsze błędy to: zgubienie negacji (np. użycie LD zamiast LDN), złe połączenie gałęzi OR (OR w niewłaściwym miejscu) oraz mylenie tego, czy negacja dotyczy pojedynczego styku czy całej gałęzi. W testach prowadzi to do programu "bardzo podobnego", ale logicznie innego.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że sekwencja "LD I0.0 / AN I0.1 / LDN I0.2 / O / = Q0.0" zachowuje tę strukturę.

Źródła:

  • https://en.wikipedia.org/wiki/IEC_61131-3 - accessed 2026-03-05
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Instruction_list - accessed 2026-03-05
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Ladder_logic - accessed 2026-03-05

Materiały:

  • Dokumentacja/poradniki do IEC 61131-3 (języki PLC i ich mapowanie)
  • Materiały dydaktyczne z logiki boolowskiej dla automatyki/PLC
  • Ćwiczenia: ręczna konwersja krótkich rungów LAD na IL i odwrotnie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego