KWALIFIKACJA TKO2 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 29.
Który przekaźnik blokady liniowej półsamoczynnej typu EAP jest wzbudzony, dla stanu przedstawionego na rysunku?
Ilustracja przedstawia fragment panelu sterowania używanego w systemach automatyki sterowania ruchem kolejowym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W stanie zasadniczym blokady liniowej półsamoczynnej typu EAP wzbudzony jest przekaźnik "Dp" (wzbudzenie bezprądowe), natomiast "Nc", "Op" i "Lzs" pozostają odwzbudzone.
To charakterystyczna cecha EAP: układ jest gotowy do pracy bez włączonego kierunku i bez aktywnego nadawania/odbioru pozwolenia.

Pełne wyjaśnienie:

Blokada liniowa półsamoczynna typu EAP ma kilka przekaźników, których stany zmieniają się zależnie od fazy pracy (stan zasadniczy, włączanie blokady, nadawanie/otrzymanie pozwolenia, ustalenie kierunku).

W stanie zasadniczym (neutralnym, bez włączonego kierunku) układ nie prowadzi wymiany pozwolenia i nie utrzymuje kierunku jazdy. Mimo tego przekaźnik "Dp" jest wzbudzony bezprądowo – jest to rozwiązanie konstrukcyjne typowe dla EAP i oznacza gotowość blokady do podjęcia pracy, a nie "aktywny kierunek".

Dlatego poprawna odpowiedź to "Dp". Pozostałe wymienione przekaźniki w tym stanie nie powinny być wzbudzone:

  • "Nc" wiąże się z czynnością włączenia blokady i nadawaniem sygnału przemiennego; nie jest to stan spoczynkowy.
  • "Op" dotyczy otrzymania pozwolenia; w stanie zasadniczym nie ma jeszcze operacji otrzymywania.
  • "Lzs" pojawia się w sytuacji związanej z ustaleniem zależności liniowych/kierunkowych na stacji przyjmującej, a nie w neutralnym punkcie wyjścia.

W przygotowaniu do egzaminu warto zapamiętać, że w EAP "neutralny" nie oznacza "wszystko odwzbudzone". Kluczowe jest także rozróżnienie wzbudzenia prądowego i bezprądowego, bo może ono decydować o poprawnej interpretacji stanu urządzeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stan zasadniczy to neutralny stan pracy blokady EAP, w którym nie jest włączony żaden kierunek ruchu i nie trwa wymiana pozwolenia między stacjami. Jest to punkt wyjścia do wszystkich dalszych czynności (włączenie blokady, danie/otrzymanie pozwolenia, ustalenie kierunku).
W EAP "Dp" jest skonstruowany tak, że w stanie zasadniczym pozostaje wzbudzony bezprądowo jako element gotowości układu. To nie oznacza aktywnego kierunku, tylko cechę konstrukcyjną: układ jest przygotowany do operacji blokadowych, mimo że nie ma aktualnie włączonej zależności kierunkowej.
Wzbudzenie bezprądowe oznacza stan "zadziałania" przekaźnika uzyskany nie przez podanie prądu na cewkę, ale przez rozwiązanie mechaniczne lub szczególną konstrukcję obwodu. W praktyce egzaminacyjnej trzeba umieć odróżnić taki stan od wzbudzenia prądowego, bo opis pracy układu może to rozróżniać.
W typowym opisie działania EAP w stanie zasadniczym odwzbudzone są przekaźniki związane z nadawaniem i odbiorem czynności blokadowych, np. "Nc", "Op" oraz "Lzs". Oznacza to, że nie trwa nadawanie sygnału, nie ma "otrzymania pozwolenia" i nie jest ustawiony kierunek powiązany z zależnościami liniowymi.
Nie zawsze. Lampki są elementem sygnalizacji i mogą wynikać z kilku warunków obwodowych, a nie z jednego przekaźnika. Częstym błędem jest założenie relacji 1:1 (lampka = jeden przekaźnik). Na egzaminie lepiej rozumieć logikę stanów blokady i rolę przekaźników, niż zgadywać po samym świeceniu.
Stan zasadniczy jest neutralny i nie obejmuje aktywnego nadawania/odbioru pozwolenia. Po włączeniu blokady (np. czynnością "Wbl") pojawiają się stany przekaźników związane z nadawaniem sygnału i inicjacją pracy układu. W nauce warto porównywać: co jest "gotowością" (Dp bezprądowo), a co oznacza rozpoczęcie procedury blokadowej (np. zadziałania związane z Nc).
Najczęstsze błędy to: (1) założenie, że w neutralnym stanie wszystko jest odwzbudzone, (2) mylenie wzbudzenia prądowego z bezprądowym, (3) wybór odpowiedzi "na skojarzenie" z pozwoleniem lub kierunkiem, bez sprawdzenia, czy układ faktycznie jest w tej fazie, oraz (4) czytanie lampek jako bezpośredniej informacji o jednym przekaźniku.
"Op" jest związany z otrzymaniem pozwolenia (logiką odbioru). Dlatego jego wzbudzenie należy wiązać z fazą, w której pozwolenie zostało przekazane i odebrane zgodnie z procedurą blokadową, a nie ze stanem zasadniczym. Na egzaminie warto kojarzyć "Op" z etapem "otrzymania", a nie z gotowością.
"Nc" jest kojarzony z nadawaniem sygnału przemiennego i czynnościami inicjującymi pracę blokady. Typowo nie jest to element stanu zasadniczego, tylko etapów po podjęciu czynności przez obsługę (np. przy włączeniu blokady). W zadaniach egzaminacyjnych "Nc" często wskazuje, że układ nie jest już w stanie neutralnym.
Najskuteczniej działa nauka "etapami": stan zasadniczy → włączenie blokady → danie pozwolenia → otrzymanie pozwolenia → ustalenie kierunku. Do każdego etapu dopisz, które przekaźniki są typowo wzbudzone/odwzbudzone oraz czy wzbudzenie jest prądowe czy bezprądowe. To ogranicza zgadywanie i pomaga w pytaniach z rysunkiem pulpitu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • automatyka.ndl.pl/srk/eap/dzialanie.htm (opis działania EAP i stan zasadniczy) - dostęp 2026-03-04

Materiały:

  • Dokumentacja szkoleniowa/techniczna dotycząca blokady liniowej półsamoczynnej typu EAP (opis stanów i przebiegów pracy)
  • Schematy ideowe blokad liniowych w SRK (porównanie stanów spoczynkowych w różnych systemach)
  • Materiały z elektrotechniki o pracy przekaźników (wzbudzenie/odwzbudzenie, styki, zadziałanie mechaniczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego