KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 4.
Który przyrząd pomiarowy przedstawiony został na rysunku?
Ilustracja przedstawia średnicówkę mikrometryczną, która jest przyrządem pomiarowym używanym do precyzyjnego mierzenia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Średnicówka mikrometryczna służy do pomiaru średnic wewnętrznych (np. otworów) i ma końcówki pomiarowe przystosowane do pracy w otworze oraz odczyt mikrometryczny. Mikrometr zewnętrzny mierzy wymiary zewnętrzne, głębokościomierz – głębokość, a suwmiarka ma szczęki i inną budowę.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna jest odpowiedź: średnicówka mikrometryczna, ponieważ jest to przyrząd przeznaczony do pomiaru średnic wewnętrznych (otworów, gniazd, tulei). Rozpoznaje się ją po konstrukcji umożliwiającej oparcie końcówek pomiarowych o ścianki otworu oraz po zastosowaniu mechanizmu mikrometrycznego do precyzyjnego odczytu.

Odpowiedź mikrometr zewnętrzny jest błędna, bo taki mikrometr ma kowadełko i wrzeciono ustawione do obejmowania detalu z zewnątrz; służy do średnic i grubości zewnętrznych, a nie do pracy wewnątrz otworu.

Odpowiedź suwmiarka cyfrowa jest błędna, ponieważ suwmiarka ma charakterystyczne szczęki (do pomiarów zewnętrznych i wewnętrznych) oraz głębokościomierz wysuwany listwą, a nie mikrometryczny mechanizm typowy dla średnicówki. Dodatkowo suwmiarka jest zwykle narzędziem uniwersalnym o innej geometrii końcówek.

Odpowiedź głębokościomierz mikrometryczny jest błędna, bo ten przyrząd mierzy głębokość (np. rowków, otworów, stopni) za pomocą podstawy opieranej o powierzchnię oraz trzpienia wysuwanego w głąb. Jego końcówka pomiarowa i sposób bazowania różnią się od przyrządu do średnic wewnętrznych.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach "rozpoznaj przyrząd" najpierw ustal, jaki rodzaj wymiaru ma mierzyć (zewnętrzny/wewnętrzny/głębokość), potem dopasuj budowę: szczęki → suwmiarka, podstawa i trzpień → głębokościomierz, kowadełko i wrzeciono → mikrometr zewnętrzny, końcówki do otworu → średnicówka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Średnicówka mikrometryczna to przyrząd do dokładnego pomiaru średnic wewnętrznych otworów i gniazd. Umożliwia kontrolę pasowań (np. pod łożyska) dzięki odczytowi mikrometrycznemu i końcówkom pomiarowym pracującym wewnątrz otworu.
Mikrometr zewnętrzny mierzy wymiary zewnętrzne i ma kowadełko oraz wrzeciono obejmujące detal. Średnicówka mikrometryczna jest przystosowana do otworów: ma końcówki/rozpieraki do oparcia o ścianki otworu i służy do średnic wewnętrznych.
Częściowo, ale nie w każdym przypadku. Suwmiarka cyfrowa pozwala mierzyć także wymiary wewnętrzne szczękami, jednak przy wymaganiu większej dokładności i pewności kontaktu w otworze zwykle stosuje się średnicówkę mikrometryczną lub inne przyrządy specjalizowane.
Głębokościomierz mikrometryczny służy do pomiaru głębokości, np. rowków, otworów, podtoczeń i stopni. Bazuje na oparciu podstawy o powierzchnię odniesienia, a trzpień jest wysuwany w głąb. Nie jest przeznaczony do pomiaru średnic.
W układach mechatronicznych otwory i gniazda (np. pod łożyska, tuleje, wałki prowadzące) wpływają na pasowanie, osiowość i trwałość zespołów. Błąd średnicy wewnętrznej może powodować luzy, zatarcia, niewspółosiowość oraz szybsze zużycie elementów.
Najczęściej myli się narzędzia o podobnym kształcie (np. element mikrometryczny) i ignoruje funkcję pomiarową. Uczniowie patrzą na skalę/wyświetlacz zamiast na końcówki pomiarowe i sposób bazowania. Pomaga pytanie: "czy to mierzy z zewnątrz, w otworze, czy w głąb?"
Dobór zależy od wymaganej dokładności i średnicy. Do precyzyjnej kontroli średnicy wewnętrznej często wybiera się średnicówkę mikrometryczną lub inne narzędzia do otworów. Ważne jest też prawidłowe bazowanie i wykonanie kilku pomiarów w różnych kierunkach.
Mikrometr zewnętrzny stosuje się, gdy potrzebna jest większa dokładność i stabilny docisk przy pomiarze średnic/grubości zewnętrznych. Suwmiarka jest bardziej uniwersalna, ale zwykle mniej dokładna i wrażliwsza na błąd ustawienia szczęk oraz siłę docisku.
Warto robić krótkie serie zadań "rozpoznaj przyrząd" i dopisywać do każdego: co mierzy, jak bazuje i jak wygląda końcówka pomiarowa. Dobrą metodą jest porównywanie parami: mikrometr vs średnicówka, suwmiarka vs głębokościomierz, oraz praca na realnych narzędziach w pracowni.
Sygnałem są końcówki/elementy, które mają kontakt z wewnętrzną ścianką otworu (rozpieranie, opieranie w środku) oraz brak typowych szczęk suwmiarki czy podstawy głębokościomierza. Dodatkowo często widać element mikrometryczny do dokładnego nastawu i odczytu.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że średnicówka mikrometryczna służy do pomiaru średnic wewnętrznych (np. otworów) i ma końcówki pomiarowe przystosowane do pracy w otworze oraz odczyt mikrometryczny.

Materiały:

  • Podręczniki do metrologii warsztatowej (działy: mikrometry, pomiary wewnętrzne)
  • Instrukcje producentów przyrządów pomiarowych (opis budowy i zastosowań)
  • Ćwiczenia laboratoryjne z rozpoznawania i doboru przyrządów pomiarowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego