KWALIFIKACJA HGT12 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 19.
Który przyrząd służy do pomiaru ciśnienia pary w kotle warzelnym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Manometr służy do pomiaru ciśnienia (np. ciśnienia pary w kotle). Higrometr mierzy wilgotność powietrza, termometr temperaturę, a pirometr temperaturę bardzo wysoką, zwykle bezdotykowo. Dlatego do kontroli ciśnienia pary właściwy jest manometr.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy doboru przyrządu do pomiaru konkretnej wielkości fizycznej w urządzeniu gastronomicznym wykorzystującym parę. W kotle warzelnym (lub w jego instalacji parowej) kluczowym parametrem bezpieczeństwa i poprawnej pracy jest ciśnienie pary. Przyrządem przeznaczonym do pomiaru ciśnienia jest manometr (potocznie: "wskaźnik ciśnienia").

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • Higrometr mierzy wilgotność (najczęściej wilgotność względną powietrza). To przyrząd przydatny np. w magazynach, chłodniach lub przy kontroli mikroklimatu, ale nie do pomiaru ciśnienia pary w kotle.
  • Termometr mierzy temperaturę. W urządzeniach z parą temperatura bywa istotna, jednak pytanie dotyczy wyłącznie ciśnienia. Termometr nie zastępuje manometru, bo może wskazywać temperaturę medium, a nie jego ciśnienie.
  • Pirometr to przyrząd do pomiaru wysokich temperatur, często metodą bezdotykową (na podczerwień). Stosuje się go np. do powierzchni bardzo gorących lub trudno dostępnych. Nie jest to przyrząd do pomiaru ciśnienia.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać prostą zasadę: "mano-" → manometr → ciśnienie (związane z naporem), "higro-" → higrometr → wilgotność, a "termo-" → termometr → temperatura. Jeśli w treści pojawia się słowo "ciśnienie", w większości typowych zadań właściwym wyborem będzie manometr.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Manometr to przyrząd pomiarowy służący do pomiaru ciśnienia gazów lub cieczy. W instalacjach parowych pozwala odczytać ciśnienie pary, co jest ważne dla kontroli pracy urządzenia i bezpieczeństwa obsługi.
W kontekście kotła warzelnego manometr odnosi się do ciśnienia pary w układzie (np. w przestrzeni parowej lub instalacji zasilającej). Nie mierzy temperatury ani wilgotności, tylko wartość ciśnienia wskazywaną na skali.
Termometr mierzy wyłącznie temperaturę. Para może mieć podobną temperaturę przy różnych wartościach ciśnienia, więc sam pomiar temperatury nie daje informacji o ciśnieniu. Do ciśnienia potrzebny jest manometr.
Higrometr mierzy wilgotność (najczęściej wilgotność względną powietrza). W gastronomii może być użyteczny np. w magazynach surowców, chłodniach lub pomieszczeniach produkcyjnych, ale nie służy do kontroli ciśnienia pary.
Pirometr to przyrząd do pomiaru wysokich temperatur, często bezdotykowo (np. promieniowaniem podczerwonym). Stosuje się go do gorących powierzchni, gdy kontaktowy pomiar jest trudny. Nie służy do pomiaru ciśnienia.
Skup się na wielkości z treści: ciśnienie → manometr, temperatura → termometr/pirometr, wilgotność → higrometr. To szybka metoda, która działa w większości zadań testowych dotyczących aparatury kontrolno-pomiarowej.
Tak. Manometr pomaga kontrolować, czy ciśnienie nie przekracza wartości dopuszczalnych dla urządzenia. W połączeniu z innymi zabezpieczeniami pozwala szybciej wykryć nieprawidłową pracę układu i ograniczyć ryzyko awarii.
Najczęstszy błąd to wybór termometru lub pirometru, bo "para jest gorąca". To skojarzenie prowadzi do pominięcia słowa ciśnienie. Drugi błąd to mylenie nazw przyrządów (np. higrometr vs manometr).
W praktyce kontroluje się m.in. temperaturę medium, czas procesu, poziom napełnienia oraz stan zaworów i uszczelnień. Jednak gdy pytanie dotyczy ciśnienia pary, właściwym przyrządem pomiarowym jest manometr.
Wiedza o pomiarach ciśnienia jest przydatna przy obsłudze urządzeń z parą (np. kotły, generatory pary), przy diagnozowaniu usterek (spadki ciśnienia, nieszczelności) oraz w ocenie, czy urządzenie pracuje w bezpiecznych warunkach.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Manometr służy do pomiaru ciśnienia (np. ciśnienia pary w kotle)."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN, hasło "manometr" (definicja: przyrząd do pomiaru ciśnienia) – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/manometr;3937454.html - dostęp 2026-03-02
  • Encyklopedia PWN, hasło "higrometr" (definicja: przyrząd do pomiaru wilgotności) – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/higrometr;3910447.html - dostęp 2026-03-02
  • Encyklopedia PWN, hasło "pirometr" (definicja: przyrząd do pomiaru wysokich temperatur) – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/pirometr;3958418.html - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Instrukcje obsługi/DTR urządzeń gastronomicznych z układem parowym (sekcja: aparatura kontrolno-pomiarowa)
  • Podstawy metrologii technicznej (rozdział: przyrządy do pomiaru ciśnienia)
  • Materiały BHP dotyczące pracy z parą wodną i urządzeniami ciśnieniowymi w gastronomii

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego