Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MEC5 - PAŹDZIERNIK 2016



PYTANIE NR 13.
Który przyrząd służy do pomiaru grubości zębów kół zębatych na średnicy podziałowej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Suwmiarka modułowa jest przyrządem specjalnym do pomiarów uzębienia, w tym grubości zęba na średnicy podziałowej. Pozostałe przyrządy służą głównie do pomiaru średnic lub wymiarów wewnętrznych otworów (mikrometry, średnicówki), a nie do kontroli grubości zęba koła zębatego.

Pełne wyjaśnienie:

Grubość zęba koła zębatego na średnicy podziałowej jest wielkością typową dla kontroli geometrii uzębienia. Do takiego pomiaru stosuje się przyrządy, które potrafią "wejść" w przestrzeń międzyzębną i odnieść wynik do położenia na średnicy podziałowej, a nie tylko zmierzyć średnicę zewnętrzną lub wewnętrzną elementu.

Właściwym wyborem jest "Suwmiarka modułowa." (spotyka się też określenia: suwmiarka do pomiaru zębów, suwmiarka zębowa). Jest to suwmiarka specjalna przeznaczona do pomiaru cech kół zębatych, w tym grubości zęba, gdzie istotne jest odniesienie pomiaru do geometrii uzębienia (m.in. do średnicy podziałowej).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Passametr (transametr)." służy do pomiarów porównawczych (z użyciem czujnika), typowo do kontroli wymiarów liniowych/średnic w układzie porównawczym. Nie jest to standardowy przyrząd do bezpośredniego pomiaru grubości zęba na średnicy podziałowej.
  • "Mikrometr wewnętrzny." jest przeznaczony do dokładnych pomiarów wymiarów wewnętrznych (np. średnic otworów). Grubość zęba nie jest "wymiarem wewnętrznym" otworu, więc użycie takiego mikrometru nie odpowiada zadaniu.
  • "Średnicówka mikrometryczna." również służy do pomiaru średnic wewnętrznych (kontrola otworów) metodą mikrometryczną. Nie mierzy grubości zęba na średnicy podziałowej, tylko średnicę otworu w określonym przekroju.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się uzębienie oraz odniesienie do średnicy podziałowej, szukaj przyrządu dedykowanego kołom zębatym, a nie narzędzia do średnic lub ogólnych wymiarów wewnętrznych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest suwmiarka modułowa i do czego służy?
Suwmiarka modułowa to suwmiarka specjalna przeznaczona do pomiarów kół zębatych. Umożliwia kontrolę wybranych wymiarów uzębienia, w tym pomiar grubości zęba odniesionej do geometrii koła (np. do średnicy podziałowej), czego nie zapewniają typowe suwmiarki uniwersalne.
Jak rozumieć pojęcie "grubość zęba na średnicy podziałowej"?
To wymiar łuku/odcinka przypadający na pojedynczy ząb mierzony na okręgu podziałowym koła. Jest to kluczowa wielkość kontrolna, bo odnosi się do miejsca teoretycznego zazębienia. Pomiar "gdzie indziej" (np. przy wierzchołkach) nie jest równoważny.
Dlaczego nie mierzy się grubości zęba mikrometrem wewnętrznym?
Mikrometr wewnętrzny jest przeznaczony do pomiaru średnic i wymiarów wewnętrznych otworów. Grubość zęba to cecha uzębienia, a nie średnica otworu. Przyłożenie mikrometru wewnętrznego nie daje poprawnego odniesienia do średnicy podziałowej i zwykle jest geometrycznie niemożliwe.
Czy średnicówka mikrometryczna nadaje się do pomiaru kół zębatych?
Średnicówka mikrometryczna jest narzędziem do pomiaru średnic wewnętrznych (np. w tulejach i korpusach). W przypadku kół zębatych nie służy do pomiaru grubości zębów. Może mieć zastosowanie przy innych elementach przekładni (np. gniazda łożysk), ale nie do kontroli uzębienia.
Jakie przyrządy najczęściej myli się z suwmiarką modułową na egzaminie?
Najczęstsza pomyłka to wybór przyrządów "do średnic" (mikrometr wewnętrzny, średnicówka) albo przyrządów porównawczych (passametr/transametr). Mechanizm błędu polega na utożsamieniu precyzji narzędzia z jego przeznaczeniem, bez analizy, co dokładnie jest mierzone.
Jak rozpoznać, że pytanie dotyczy pomiarów uzębienia, a nie średnicy koła?
Wskazówkami są słowa: "zęby", "grubość zęba", "średnica podziałowa", "podziałka", "moduł" lub "zarys". Gdy pojawia się takie słownictwo, chodzi o geometrię uzębienia, a nie o typowy pomiar średnicy zewnętrznej/wewnętrznej elementu.
Kiedy w praktyce kontroluje się grubość zęba na średnicy podziałowej?
Kontrolę wykonuje się m.in. po wykonaniu uzębienia (obróbka skrawaniem/szlifowanie), przed montażem przekładni oraz w diagnostyce zużycia. Poprawna grubość zęba pomaga zapewnić właściwe pasowanie i warunki zazębienia, co wpływa na hałas, trwałość i sprawność przekładni.
Jakie błędy pomiarowe mogą zafałszować wynik pomiaru grubości zęba?
Częste problemy to niewłaściwe ustawienie przyrządu względem zęba, pomiar w innym miejscu niż średnica podziałowa, zabrudzenia i gratu na zębach oraz zbyt duży nacisk. W praktyce trzeba też dbać o temperaturę i powtarzalność przyłożenia, bo uzębienie jest wrażliwe na sposób pomiaru.
Czy do pomiaru zębów wystarczy zwykła suwmiarka uniwersalna?
Zwykła suwmiarka uniwersalna nie jest typowym narzędziem do pomiaru grubości zęba na średnicy podziałowej, bo jej szczęki nie zapewniają właściwego odniesienia do geometrii uzębienia. Do takich pomiarów stosuje się przyrządy specjalne (np. suwmiarkę do zębów), które są do tego przystosowane.
Jak przygotować się do pytań o przyrządy do pomiarów kół zębatych?
Warto zrobić mapę: "jaki wymiar" → "jaki przyrząd". Oddziel pomiary średnic (średnicówki, mikrometry) od pomiarów uzębienia (suwmiarka do zębów, sprawdziany). Na egzaminie czytaj uważnie słowa kluczowe, zwłaszcza "średnica podziałowa", bo to zawęża właściwy wybór.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Suwmiarka modułowa jest przyrządem specjalnym do pomiarów uzębienia, w tym grubości zęba na średnicy podziałowej."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii warsztatowej dla mechaników
  • Materiały dydaktyczne o pomiarach uzębienia (grubość zęba, podziałka, średnica podziałowa)
  • Instrukcje producentów przyrządów: suwmiarki do pomiaru zębów kół zębatych
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego