KWALIFIKACJA ELM2 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 5.
Który rodzaj anteny umożliwia komunikację w paśmie 27 MHz?
Ilustracja przedstawia cztery różne typy anten, oznaczone literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pasmo 27 MHz odpowiada fali o długości ok. 11 m, więc typowa antena do takiej łączności ma promiennik o wymiarach rzędu ułamka tej długości (np. pionowy monopol ćwierćfalowy). Anteny przeznaczone dla VHF/UHF, Wi‑Fi czy TV nie będą poprawnie zestrojone na 27 MHz.

Pełne wyjaśnienie:

Częstotliwość 27 MHz leży w zakresie fal krótkich (HF). Kluczowe w doborze anteny jest to, że jej skuteczna praca zależy od rezonansu i wymiarów elektrycznych związanych z długością fali. Długość fali można w przybliżeniu oszacować ze wzoru: λ ≈ 300 / f(MHz). Dla 27 MHz otrzymujemy λ ≈ 300/27 ≈ 11,1 m.

W praktyce oznacza to, że często spotyka się konstrukcje, w których promiennik ma długość będącą ułamkiem λ, np. około ¼ λ (pionowy monopol nad płaszczyzną odniesienia) lub ½ λ (dipol). Dla 27 MHz ćwierć fali to ok. 2,7–2,8 m, dlatego anteny do tego zakresu są zwykle wyraźnie większe niż anteny dla VHF/UHF (np. 144/430 MHz) czy dla 2,4 GHz.

Poprawna odpowiedź powinna wskazywać antenę przeznaczoną do pracy w okolicach 27 MHz (typowo antenę pionową/monopolową do radiokomunikacji w tym paśmie), ponieważ tylko taka będzie miała właściwe wymiary elektryczne i możliwość strojenia w tym zakresie.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, jeśli dotyczą anten przeznaczonych na znacząco wyższe częstotliwości (UHF, mikrofalowe) albo na inne zastosowania (np. TV), ponieważ:

  • mają inne wymiary promienników wynikające z innej długości fali,
  • nie zapewniają poprawnego dopasowania (wysoki współczynnik fali stojącej),
  • mogą powodować spadek zasięgu, zakłócenia i ryzyko nieprawidłowej pracy nadajnika.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz częstotliwość w MHz, szybko oszacuj λ. Jeśli wychodzi kilka–kilkanaście metrów, to antena "fizycznie mała" (kilka cm) prawie na pewno nie jest na to pasmo.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To znaczy, że antena jest zestrojona i dopasowana do pracy w okolicy częstotliwości 27 MHz, czyli dla długości fali ok. 11 m. Jej wymiary elektryczne (np. długość promiennika) oraz układ dopasowania są dobrane tak, aby skutecznie nadawać i odbierać sygnał w tym zakresie.
Użyj przybliżenia: λ ≈ 300 / f(MHz). Dla 27 MHz: 300/27 ≈ 11,1 m. To szybki rachunek pamięciowy, który pomaga ocenić, czy dany typ i rozmiar anteny ma sens dla tej częstotliwości.
Często spotyka się anteny pionowe typu monopol (ćwierć fali) z przeciwwagą lub odpowiednią podstawą montażową oraz dipole półfalowe. Ze względu na dużą długość fali, anteny na 27 MHz mają zwykle znacznie większe rozmiary niż anteny VHF/UHF.
Anteny Wi‑Fi są projektowane na 2,4 GHz lub 5 GHz, czyli dla długości fali rzędu centymetrów. Dla 27 MHz długość fali to ok. 11 m, więc antena Wi‑Fi ma skrajnie niewłaściwe wymiary elektryczne i nie będzie poprawnie zestrojona ani dopasowana, co drastycznie obniża skuteczność.
Antena ćwierćfalowa to zwykle pionowy promiennik o długości około ¼ długości fali, pracujący nad płaszczyzną odniesienia (przeciwwagą). Jest popularna, bo jest prostsza konstrukcyjnie niż pełnowymiarowe rozwiązania, a przy poprawnym montażu i dopasowaniu daje dobre parametry łączności.
Najprościej po skali rozmiaru: dla 27 MHz elementy anteny są zwykle metrowe, a nie centymetrowe. Dodatkowo opisy producenta podają zakres częstotliwości. Jeśli antena jest opisana jako UHF/VHF albo 2,4 GHz, to nie jest przeznaczona do 27 MHz.
Nie zawsze. ¼ λ to wartość przybliżona w wolnej przestrzeni. W praktyce długość promiennika może być korygowana przez współczynnik skrócenia, cewki, top‑load lub inne elementy dopasowania. Ważne jest końcowe zestrojenie i dopasowanie w realnym miejscu montażu.
Słabe dopasowanie oznacza, że część mocy wraca do nadajnika (fala odbita), co obniża zasięg i może powodować nieprawidłową pracę stopnia końcowego. W praktyce dąży się do możliwie dobrego dopasowania w paśmie pracy, aby energia była skutecznie promieniowana.
Najczęstsze to mylenie zakresów częstotliwości (np. wybór anteny "krótkiej" jak do UHF), ignorowanie zależności λ od f oraz sugerowanie się wyglądem zamiast parametrami. Pomaga szybkie policzenie λ i sprawdzenie, czy typ anteny pasuje do fal krótkich.
Opanuj podstawowe typy anten (dipol, monopol), zależność λ = c/f oraz pojęcia: rezonans, dopasowanie, przeciwwaga i kabel koncentryczny. Ćwicz rozpoznawanie, które pasma są "metrowe", a które "centymetrowe", bo to szybko eliminuje błędne opcje.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Pasmo 27 MHz odpowiada fali o długości ok. 11 m, więc typowa antena do takiej łączności ma promiennik o wymiarach rzędu ułamka tej długości (np. pionowy monopol ćwierćfalowy)."

Źródła:

  • Wikipedia: "Citizen band radio" (informacja o paśmie 27 MHz) — https://en.wikipedia.org/wiki/Citizens_band_radio — dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia: "Monopole antenna" (zależność długości promiennika od λ, ćwierć fali) — https://en.wikipedia.org/wiki/Monopole_antenna — dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia: "Wavelength" (zależność λ = c/f) — https://en.wikipedia.org/wiki/Wavelength — dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki/rozdziały z podstaw techniki antenowej (monopol, dipol, rezonans)
  • Materiały dydaktyczne o liniach transmisyjnych i kablu koncentrycznym
  • Wprowadzenie do fal elektromagnetycznych i pojęcia długości fali

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego