KWALIFIKACJA ELM2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 7.
Jaki element elektroniczny, na którego obudowie umieszczono oznaczenie 78L05, przedstawiono na fotografii?
Ilustracja przedstawia element elektroniczny, który jest stabilizatorem napięcia oznaczonym jako 78L05.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oznaczenie 78L05 należy do rodziny liniowych stabilizatorów 78xx. "05" wskazuje stabilizowane napięcie wyjściowe 5 V, a "L" zwykle wersję małej mocy. Dlatego element z takim nadrukiem to stabilizator napięcia, a nie tranzystor ani filtr. Spotyka się go m.in. w TO-92.

Pełne wyjaśnienie:

Oznaczenie 78L05 jest charakterystyczne dla popularnej rodziny liniowych stabilizatorów napięcia z serii 78xx. W tej rodzinie końcówka "05" oznacza wersję dającą na wyjściu 5 V (przy pracy w zakresie dopuszczalnych napięć wejściowych i z zachowaniem wymagań dotyczących strat mocy oraz chłodzenia). Litera "L" wskazuje zazwyczaj odmianę o mniejszej wydajności prądowej niż klasyczne 7805, często spotykaną w małych obudowach.

Dlatego odpowiedź "Stabilizator napięcia." jest poprawna: element z nadrukiem 78L05 pełni funkcję utrzymywania stałego napięcia wyjściowego 5 V w zasilaniu układu (np. dla mikrokontrolera, logiki TTL/CMOS, czujników).

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo opisują inne klasy elementów:

  • "Filtr aktywny." to zwykle układ (często z wzmacniaczem operacyjnym) realizujący określoną charakterystykę częstotliwościową; nie jest to typowe oznaczenie pojedynczego stabilizatora 5 V.
  • "Tranzystor bipolarny." może mieć podobną obudowę (np. 3 wyprowadzenia), ale jego oznaczenia są inne i nie odpowiadają schematowi nazewnictwa 78xx. Funkcja tranzystora (wzmacnianie/przełączanie) nie jest tym samym co stabilizacja napięcia.
  • "Tranzystor unipolarny." (MOSFET/JFET) również bywa 3-nóżkowy, jednak oznaczenie 78L05 wskazuje na stabilizator, a nie element sterowany napięciem bramki.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli widzisz nadruk z rodziny 78xx, najpierw odczytaj dwie ostatnie cyfry jako wartość napięcia wyjściowego (np. 05, 09, 12). Następnie sprawdź literę (np. L) jako informację o odmianie/serii i spodziewanych parametrach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznaczenie 78L05 zwykle oznacza liniowy stabilizator dodatniego napięcia z rodziny 78xx. Końcówka 05 wskazuje napięcie wyjściowe 5 V, a litera L – wersję o mniejszym prądzie niż klasyczne 7805 (często w małej obudowie).
Najpewniejsza metoda to odczyt nadruku na obudowie: 78L05 wskazuje stabilizator. Druga to analiza połączeń: stabilizator ma zwykle wejście zasilania, masę i wyjście 5 V z kondensatorami filtrującymi. Tranzystor częściej pracuje w torze sterowania, a nie jako źródło stałych 5 V.
Wiele stabilizatorów liniowych ma 3 piny: wejście (IN), masa (GND) i wyjście (OUT). Trzy wyprowadzenia nie oznaczają automatycznie tranzystora. To częsty błąd na egzaminie, bo obudowy TO-92/SOT mogą wyglądać podobnie dla różnych elementów.
W serii 78xx końcówka 05 oznacza stabilizowane napięcie wyjściowe 5 V. Analogicznie spotyka się inne wersje, np. 09 (9 V) czy 12 (12 V). Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: dwie ostatnie cyfry często odpowiadają wartości napięcia wyjściowego.
Typowe układy oznaczane jako 78L05 to stabilizatory liniowe, a nie impulsowe. W praktyce oznacza to prostą aplikację, ale też straty mocy (różnica napięć wejście–wyjście razy prąd). Stabilizatory impulsowe mają zwykle inne oznaczenia i wymagają cewki/diod w aplikacji.
78L05 stosuje się do uzyskania 5 V dla układów cyfrowych i prostych modułów: mikrokontrolerów, czujników, logiki, wskaźników. Często spotkasz go w urządzeniach z zasilaniem 9–12 V, gdzie potrzebne jest stabilne 5 V. Ważne są też kondensatory przy wejściu i wyjściu stabilizatora.
To jedno z najbardziej rozpoznawalnych oznaczeń w praktyce montażu i serwisu elektroniki. Sprawdza umiejętność identyfikacji elementu po nadruku, co jest typowe w pracy elektronika, gdy nie ma schematu lub gdy trzeba szybko znaleźć uszkodzony element w sekcji zasilania.
Tak. W zależności od producenta i wersji, stabilizator z tej rodziny może występować w różnych obudowach (np. przewlekanych i SMD). Dlatego sama obudowa bywa myląca. Na egzaminie kluczowy jest nadruk 78L05 oraz typowa rola w układzie zasilania.
Najczęstsze błędy to: uznanie, że każdy element 3-nóżkowy to tranzystor, ignorowanie końcówki "05" (5 V) oraz pominięcie kontekstu układu (kondensatory przy zasilaniu). Pomaga nawyk: najpierw czytaj oznaczenie, potem sprawdzaj, czy element jest w torze zasilania.
Stwórz listę najczęstszych oznaczeń (np. 78xx, 79xx, LM317) i ćwicz rozpoznawanie na zdjęciach płytek. Warto też przeglądać karty katalogowe i notować: funkcję elementu, typowe napięcia oraz liczbę wyprowadzeń. Na egzaminie liczy się szybkie skojarzenie nadruku z funkcją.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Oznaczenie 78L05 należy do rodziny liniowych stabilizatorów 78xx."

Źródła:

  • Texas Instruments, "LM78L05/LM78Lxx Series of Positive Voltage Regulators" (datasheet), https://www.ti.com/lit/ds/symlink/lm78l05.pdf - dostęp 2026-03-04
  • STMicroelectronics, "L78L05 (Positive voltage regulator)" (datasheet), https://www.st.com/resource/en/datasheet/l78l05.pdf - dostęp 2026-03-04
  • Wikipedia, hasło "78xx" (seria stabilizatorów), https://en.wikipedia.org/wiki/78xx - dostęp 2026-03-04

Materiały:

  • Karty katalogowe (datasheet) stabilizatorów 78L05 różnych producentów
  • Podstawy elektroniki: rozdział o zasilaczach i stabilizacji napięcia
  • Ćwiczenia warsztatowe: rozpoznawanie elementów przewlekanych i SMD po oznaczeniach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego