KWALIFIKACJA ELM2 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 6.
Przedstawiony na rysunku element to czujnik
Ilustracja przedstawia czujnik kontaktronowy, który jest elementem wykorzystywanym w systemach elektronicznych, szczególnie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czujnik kontaktronowy działa dzięki hermetycznym zestykam zamkniętym w szklanej rurce, które zwierają się pod wpływem pola magnetycznego (magnesu). Rozwiązania "podczerwieni" i "optyczny" bazują na detekcji światła, a "dymu" na analizie aerozolu w komorze pomiarowej, więc nie pasują do takiej konstrukcji.

Pełne wyjaśnienie:

Czujnik kontaktronowy (kontaktron, reed switch) jest elementem, w którym wewnątrz szczelnej, najczęściej szklanej obudowy znajdują się dwa ferromagnetyczne zestyki. Gdy w pobliżu pojawi się magnes (pole magnetyczne), zestyki przyciągają się i zmienia się stan elektryczny (zwarcie lub rozwarcie), co pozwala wykryć zdarzenie, np. otwarcie drzwi lub osiągnięcie określonego położenia.

Odpowiedź "kontaktronowy" jest właściwa, ponieważ opisuje czujnik reagujący na pole magnetyczne i realizujący zmianę stanu poprzez fizyczne zestyki w hermetycznej obudowie. Takie czujniki są typowe w systemach alarmowych (kontaktrony w oknach/drzwiach) oraz w prostych układach pomiaru położenia.

Odpowiedź "podczerwieni" jest niepoprawna, bo czujniki IR wykorzystują promieniowanie podczerwone (nadajnik/odbiornik, odbicie lub przerwanie wiązki) i zwykle mają elementy optoelektroniczne, a nie zestyki zamykane polem magnetycznym.

Odpowiedź "optyczny" także nie pasuje: czujniki optyczne bazują na świetle widzialnym lub podczerwonym oraz fotodetektorach (fototranzystor, fotodioda). Ich konstrukcja i zasada działania są inne niż w kontaktronie.

Odpowiedź "dymu" jest błędna, ponieważ czujniki dymu mają komorę pomiarową (optyczną lub jonizacyjną) i nie są elementami kontaktowymi uruchamianymi magnesem. W praktyce rozpoznawanie kontaktronu polega na skojarzeniu: prosta, hermetyczna forma i zastosowanie do detekcji położenia/otwarcia.

  • Wskazówka egzaminacyjna: jeśli odpowiedzi obejmują czujniki "optyczny/IR/dymu" oraz "kontaktronowy", to kluczowe jest rozróżnienie: światło i zjawiska optyczne vs pole magnetyczne i zestyki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czujnik kontaktronowy (kontaktron) to hermetyczny przełącznik z zestykami, które zmieniają stan pod wpływem pola magnetycznego. Gdy magnes zbliży się do kontaktronu, zestyki zwykle się zwierają (lub rozłączają), co daje prosty sygnał dwustanowy do układu elektronicznego.
Najczęściej ma postać małej szklanej rurki (lub elementu w małej obudowie), w której widać/zakłada się dwa cienkie zestyki. W odróżnieniu od czujników optycznych nie ma soczewki ani okienka, a w odróżnieniu od czujników dymu nie ma komory ani obudowy z otworami.
Kontaktron nie mierzy światła. Jego zestyki reagują na magnes, czyli na pole magnetyczne. Czujniki optyczne i podczerwieni działają na zasadzie emisji/odbioru promieniowania oraz wykorzystują fotodiodę lub fototranzystor, co wiąże się z zupełnie inną budową i zastosowaniami.
Najczęściej w systemach alarmowych jako czujniki otwarcia drzwi i okien, w automatyce do wykrywania położenia (np. krańcowe położenie siłownika), a także w prostych licznikach obrotów, gdy magnes na wirującym elemencie przechodzi obok kontaktronu i generuje impulsy.
Kontaktron jest prosty, tani i daje czysty sygnał dwustanowy. Nie wymaga ustawiania toru optycznego i bywa mniej wrażliwy na zabrudzenia oraz zakłócenia świetlne. Wadą może być mechaniczny charakter zestyków (ograniczona trwałość w porównaniu z czujnikami półprzewodnikowymi).
Tak, bo oba elementy mogą wyglądać jak mała "rurka". Różnica jest funkcjonalna: bezpiecznik ma wkład topikowy i służy do ochrony przed nadprądem, a kontaktron ma zestyki i służy do wykrywania pola magnetycznego. Na rysunku/zdjęciu szukaj cech zestyków i wyprowadzeń typowych dla kontaktronu.
Najprościej miernikiem w trybie testu ciągłości/rezystancji. Zbliż magnes do kontaktronu i obserwuj zmianę stanu: przejście z przerwy na zwarcie (lub odwrotnie, zależnie od typu). W praktyce montażowej ważne jest też poprawne ustawienie magnesu względem czujnika i zachowanie dopuszczalnego dystansu.
Oznacza to, że najczęściej ma tylko dwa stany wyjściowe: "zwarcie" i "rozwarcie". Nie podaje wartości ciągłej (jak np. czujnik temperatury), tylko informuje, czy warunek jest spełniony (magnes blisko) czy nie. Dlatego często pracuje jako wejście cyfrowe w prostych układach sterowania.
Czujnik Halla warto wybrać, gdy potrzebujesz rozwiązania bezstykowego, o większej trwałości i odporności na drgania (brak mechanicznych zestyków). Kontaktron bywa wystarczający w prostych aplikacjach, ale w środowisku o dużej liczbie przełączeń lub wibracjach rozwiązania półprzewodnikowe mogą być pewniejsze.
Częsty błąd to sugerowanie się ogólną nazwą (np. "optyczny") zamiast zasadą działania. Drugi błąd to ignorowanie kontekstu konstrukcji: czujniki dymu mają charakterystyczną obudowę/komorę, a kontaktrony wyglądają jak proste elementy kontaktowe. Pomaga ćwiczenie na zdjęciach i kartach katalogowych.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Czujnik kontaktronowy działa dzięki hermetycznym zestykam zamkniętym w szklanej rurce, które zwierają się pod wpływem pola magnetycznego (magnesu)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Kontaktron" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Kontaktron (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Czujnik dymu" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Czujnik_dymu (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Czujnik optyczny" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Czujnik_optyczny (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Karty katalogowe (datasheet) kontaktronów i czujników magnetycznych
  • Podstawy elektroniki: rozdziały o czujnikach i elementach łączeniowych
  • Materiały dydaktyczne z pracowni montażu i instalacji urządzeń elektronicznych (identyfikacja elementów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego