KWALIFIKACJA MEP2 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 31.
Który rodzaj obiektywu mikroskopowego przedstawiono na rysunku?
Rysunek techniczny przedstawia przekrój wzdłużny wieloczęściowego, cylindrycznego urządzenia optycznego, symetrycznego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obiektyw "Z amortyzatorem sprężynowym." rozpoznaje się po obecności sprężyny i ruchomej tulei/czoła, które mogą cofnąć się przy zbyt dużym docisku do preparatu.
To rozwiązanie chroni soczewkę czołową i szkiełko. Pozostałe odpowiedzi opisują regulacje optyczne lub inny sposób mocowania soczewek, których rysunek nie pokazuje.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna jest odpowiedź: "Z amortyzatorem sprężynowym." Taki obiektyw ma wbudowany mechanizm zabezpieczający przed skutkami przypadkowego kontaktu obiektywu z preparatem. Na przekroju konstrukcji diagnostycznym elementem jest sprężyna śrubowa umieszczona między zewnętrznym korpusem a wewnętrzną tuleją z układem optycznym. Dzięki sprężynie oprawa soczewki czołowej może wsunąć się do wnętrza obiektywu przy nadmiernym docisku, a następnie wrócić do położenia wyjściowego.

Dlaczego to ważne w praktyce? Obiektywy o dużych powiększeniach często pracują z bardzo małą odległością roboczą, więc niewielki błąd przy ustawianiu ostrości może doprowadzić do kolizji z szkiełkiem nakrywkowym. Amortyzacja sprężynowa ogranicza ryzyko uszkodzenia zarówno preparatu, jak i drogiej soczewki czołowej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Z regulacją promieniową." dotyczy obiektywu z mechanizmem zmiany apertury (np. przysłona/iris). Na rysunku nie widać elementów regulacji apertury, a kluczowym detalem jest sprężyna zabezpieczająca.
  • "Z płynną regulacją długości." sugeruje mechanizm korekcji (np. kompensacji warunków pracy), zwykle realizowany pokrętłem/kołnierzem regulacyjnym. Przekrój pokazuje ruch osiowy związany z amortyzacją, nie elementy płynnej regulacji parametru optycznego.
  • "Z wklejanymi soczewkami." opisuje technologię montażu soczewek klejem. Na rysunku soczewki są osadzone w oprawach i trzymane mechanicznie przez krawędzie/oparcia, a nie przez warstwę kleju.

Wskazówka egzaminacyjna: w przekroju sprężyna śrubowa bywa pokazana jako seria powtarzalnych prostokątów/"schodków". Jeśli taki wzór występuje między korpusem a ruchomą częścią, często oznacza to mechanizm amortyzujący.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To obiektyw, w którym czołowa część (z soczewką frontową) może cofnąć się pod naciskiem dzięki sprężynie. Cel: ochrona soczewki i szkiełka nakrywkowego przy przypadkowym dotknięciu preparatu podczas ustawiania ostrości.
Szukaj sprężyny śrubowej pomiędzy zewnętrznym korpusem a wewnętrzną, ruchomą tuleją z układem optycznym. W przekroju sprężyna często wygląda jak pionowy szereg powtarzalnych "prostokątów" lub zwojów.
Przy dużych powiększeniach odległość robocza jest bardzo mała, więc łatwo o kolizję z preparatem. Mechanizm sprężynowy pozwala pochłonąć część siły docisku i zmniejsza ryzyko pęknięcia szkiełka oraz uszkodzenia soczewki czołowej.
Nie jest to regulacja optyczna. Amortyzator działa głównie jako zabezpieczenie mechaniczne. Podczas normalnej pracy pozostaje w położeniu nominalnym; ugięcie następuje dopiero przy nadmiernym docisku, aby uniknąć uszkodzeń.
Częsty błąd to utożsamianie sprężyny z "regulacją" (np. kołnierzem korekcyjnym). Korekcja długości służy do kompensacji warunków optycznych (np. grubości szkiełka), a amortyzacja chroni mechanicznie obiektyw i preparat.
Zwykle chodzi o mechanizm typu iris (przysłona) pozwalający zmieniać aperturę/stożek promieni w obiektywie. To inna konstrukcja niż amortyzator sprężynowy: dotyczy parametrów optycznych, a nie cofania czoła obiektywu przy docisku.
Wskazówką jest obecność szczeliny/pierścieniowej przestrzeni między korpusem zewnętrznym a częścią wewnętrzną oraz element sprężysty między nimi. Taki układ sugeruje, że wewnętrzny moduł optyczny może przemieszczać się osiowo.
Nie. W wielu konstrukcjach soczewki są mocowane mechanicznie w metalowych oprawach (pierścienie dociskowe, krawędzie opraw). Klejenie jest jedną z technologii, ale sam rysunek przekrojowy zwykle pokazuje raczej sposób podparcia i docisku niż warstwę kleju.
W praktyce ocenia się, czy czoło obiektywu ma kontrolowany, sprężysty skok i wraca do pozycji wyjściowej bez zacięć. Objawy problemu to brak cofania, nierówny skok lub blokowanie. Testy wykonuje się ostrożnie, aby nie uszkodzić soczewki.
Najpierw znajdź na rysunku element jednoznaczny. Sprężyna między korpusem a tuleją praktycznie zawsze wskazuje amortyzację. Dopiero potem rozważ inne opcje (iris, korekcja, technologia montażu). Nie kieruj się samym słowem "regulacja".
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałe odpowiedzi opisują regulacje optyczne lub inny sposób mocowania soczewek, których rysunek nie pokazuje."

Źródła:

  • Nikon MicroscopyU, "Microscope Objective Specifications" (sekcja o mechanizmach zabezpieczających i budowie obiektywów) https://www.microscopyu.com/microscopy-basics/microscope-objective-specifications - accessed 2026-04-02
  • Olympus Life Science, "Objective Lenses" (opis budowy i zastosowań obiektywów, w tym rozwiązań mechanicznych) https://www.olympus-lifescience.com/en/microscope-resource/primer/anatomy/objectives/ - accessed 2026-04-02
  • Wikipedia, "Microscope objective" (opis elementów konstrukcyjnych i odmian obiektywów) https://en.wikipedia.org/wiki/Microscope_objective - accessed 2026-04-02

Materiały:

  • Podstawy mikroskopii: rozdziały o obiektywach i odległości roboczej
  • Instrukcje serwisowe mikroskopów (sekcje o obiektywach i mechanizmach zabezpieczających)
  • Katalogi producentów obiektywów mikroskopowych (opisy "spring-loaded"/z zabezpieczeniem)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego