KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 5.
Który rodzaj tamy przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny i podłużny tamy izolacyjnej klocowej, stosowanej w górnictwie podziemnym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tama izolacyjna klocowa jest wykonywana z ułożonych i klinowanych klocków/drewna tworzących szczelną przegrodę izolującą wyrobisko. Warianty deskowe rozpoznaje się po okładzinie z desek, a murowe po konstrukcji z materiałów murowych. Dlatego poprawna jest odpowiedź "Izolacyjną klocową."

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie wymaga rozpoznania rodzaju tamy na podstawie jej cech widocznych na rysunku. W praktyce górnictwa podziemnego nazwa tamy zwykle niesie dwie informacje naraz:

  • funkcję (np. izolacyjna, oddzielająca, regulacyjna),
  • konstrukcję (np. klocowa, deskowa, murowa).

Odpowiedź "Izolacyjną klocową." jest właściwa, gdy na rysunku widać przegrodę wykonaną z elementów drewnianych ułożonych w formie klocków (masywnych elementów), zwykle klinowanych i dopasowanych do obrysu wyrobiska tak, aby stworzyć możliwie szczelną barierę. Taka tama ma na celu izolację odcinka wyrobiska (ograniczenie oddziaływań między rejonami, w tym przepływu i przenoszenia skutków zdarzeń) i jest rozpoznawalna po "blokowej" budowie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "Regulacyjną deskową." – konstrukcja deskowa wskazywałaby na dominujące elementy w postaci desek lub okładziny z desek (bardziej "płaska" przegroda), a funkcja regulacyjna wiąże się z innym celem (sterowanie/kształtowanie przepływu), co powinno wynikać z budowy i przeznaczenia na schemacie.
  • "Oddzielającą deskową." – podobnie jak wyżej, wariant deskowy rozpoznaje się po desekowaniu, natomiast "oddzielająca" sugeruje przede wszystkim separację rejonów, ale bez typowych cech tamy klocowej widocznych na rysunku ta odpowiedź nie jest trafna.
  • "Izolacyjną murową." – tama murowa powinna mieć cechy konstrukcji murowej (np. warstwowość, jednolita ściana z materiału murowego), a nie układ elementów drewnianych w formie klocków.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach "jaki rodzaj obiektu jest na rysunku" najpierw rozpoznaj konstrukcję (klocowa/deskowa/murowa), a dopiero potem dopasuj funkcję (izolacyjna/regulacyjna/oddzielająca). To ogranicza ryzyko pomyłki wynikającej z podobnych nazw.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tama izolacyjna to przegroda wykonywana w wyrobisku w celu odizolowania określonego odcinka lub rejonu od reszty wyrobisk. Jej zadaniem jest ograniczenie przepływu i oddziaływań między strefami oraz stworzenie bariery separującej w układzie wyrobisk.
Tamę klocową rozpoznaje się po budowie z masywnych elementów drewnianych (klocków) układanych warstwowo i klinowanych. Na schemacie zwykle widać "blokowy" układ elementów oraz wypełnienie przekroju wyrobiska klockami, a nie poszycie z desek.
W tamie deskowej dominują deski/okładzina z desek i konstrukcja przypomina przegrodę z poszyciem. W tamie klocowej dominują klocki (masywne elementy) układane i klinowane, co daje charakterystyczny "blokowy" wygląd oraz inną pracę konstrukcji w wyrobisku.
Nazewnictwo często łączy przeznaczenie (np. izolacyjna, regulacyjna, oddzielająca) z wykonaniem (np. klocowa, deskowa, murowa). Na egzaminie warto odczytać z rysunku najpierw cechy konstrukcyjne, a potem dopasować funkcję.
Tak. Tama murowa jest zwykle przedstawiana jako jednolita ściana z materiału murowego (inny sposób kreskowania i brak wyodrębnionych elementów drewnianych). Tama drewniana ma widoczne elementy składowe (deski lub klocki) tworzące przegrodę.
Tamy izolacyjne stosuje się wtedy, gdy trzeba odseparować fragment wyrobisk od reszty układu, np. w celu ograniczenia oddziaływań między rejonami, wyłączenia odcinka z użytkowania lub zapewnienia bariery w określonej sytuacji ruchowej. Dobór zależy od warunków i projektu.
Najczęstsze błędy to mylenie nazw o podobnym brzmieniu (izolacyjna/oddzielająca), skupienie się tylko na materiale (drewno) bez rozróżnienia deski vs klocki oraz wybór odpowiedzi "nawykowej" bez sprawdzenia cech widocznych na rysunku.
Ćwicz rozpoznawanie charakterystycznych cech: układ elementów, sposób wypełnienia przekroju wyrobiska, obecność desek/klocków/muru, a także podpisy i symbolikę na schematach. Pomaga metoda: konstrukcja → funkcja, zamiast zgadywania po nazwie.
Wariant deskowy zwykle ma widoczne elementy w postaci desek tworzących poszycie lub przegrodę o "płaskiej" strukturze. Na rysunkach deski są często pokazane jako równoległe, wąskie elementy, a nie masywne bloki wypełniające przekrój.
Zwykle nie. Rysunek pokazuje cechy konstrukcyjne, ale dopiero znajomość terminologii i typowych rozwiązań w wyrobiskach pozwala przypisać im poprawną nazwę (np. klocowa vs deskowa) i funkcję (izolacyjna vs regulacyjna/oddzielająca).
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Tama izolacyjna klocowa jest wykonywana z ułożonych i klinowanych klocków/drewna tworzących szczelną przegrodę izolującą wyrobisko."

Materiały:

  • Nie posiadam tej informacji
  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny górnictwa podziemnego (rodzaje tam i ich konstrukcje)
  • Instrukcje zakładowe oraz materiały szkoleniowe kopalni dotyczące tam i izolacji wyrobisk (wymagają dostępu lokalnego)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego