KWALIFIKACJA GIW7 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 20.
Który rodzaj wyrobiska odkrywkowego, powstałego w wyniku robót górniczych, przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia schematyczny przekrój przez wyrobisko odkrywkowe, które powstało w wyniku robót górniczych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wyrobisko stokowe rozpoznaje się po tym, że jest prowadzone na stoku (zboczu) i jego geometria wynika z eksploatacji "wzdłuż" nachylenia terenu, a nie z wykonania niecki w terenie płaskim. Wyrobisko wgłębne tworzy typową nieckę, korytarzowe ma charakter wydłużony, a stokowo-wgłębne łączy cechy obu.

Pełne wyjaśnienie:

W górnictwie odkrywkowym wyróżnia się kilka podstawowych rodzajów wyrobisk, których rozpoznanie opiera się głównie na geometrii (kształt, usytuowanie względem powierzchni, relacja dna do otaczającego terenu) oraz na sposobie prowadzenia robót.

Odpowiedź "Stokowe" jest właściwa wtedy, gdy rysunek przedstawia wyrobisko rozwijane na zboczu: eksploatacja "wchodzi" w stok, a układ skarp i półek (poziomów roboczych) jest wyraźnie związany z nachyleniem naturalnego terenu. Zwykle w takim wyrobisku widać, że jedna strona jest "otwarta" ku niżej położonemu terenowi, a druga strona to skarpa związana z wcinaniem się w stok.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do wyrobiska stokowego?

  • "Wgłębne" dotyczy wyrobiska tworzącego nieckę/zagłębienie: dno znajduje się poniżej otaczającej powierzchni, a wyrobisko jest "otoczone" skarpami w większym stopniu ze wszystkich stron. Jeżeli rysunek pokazuje wyrobisko na stoku, to nie jest to typowy układ wgłębny.
  • "Korytarzowe" sugeruje formę wyraźnie wydłużoną, "pasową", o stosunkowo niewielkiej szerokości w porównaniu z długością (jak korytarz w planie sytuacyjnym). Jeśli rysunek przedstawia eksploatację zdominowaną przez stok i skarpy, a nie przez długi, wąski pas, ta kategoria nie będzie trafna.
  • "Stokowo-wgłębne" stosuje się, gdy wyrobisko jednocześnie ma część prowadzoną na stoku i część o charakterze wgłębnym (np. wyraźne dno w niecce, ale jednocześnie rozwój w zboczu). Gdy rysunek pokazuje wyrobisko typowo stokowe bez jednoznacznych cech części wgłębnej, wybór tej odpowiedzi jest nadmiernym "dopowiadaniem".

Wskazówka egzaminacyjna: analizując rysunek, najpierw odpowiedz sobie na pytanie, czy wyrobisko jest przede wszystkim niecką w terenie (wgłębne), czy wcięciem w zbocze (stokowe), a dopiero potem rozważ wariant mieszany (stokowo-wgłębne) i wariant wydłużony (korytarzowe).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wyrobisko stokowe to wyrobisko odkrywkowe rozwijane na stoku (zboczu), którego kształt i układ skarp wynikają z wcinania się w nachylony teren. Rozpoznaje się je po silnym związku geometrii wyrobiska z naturalnym spadkiem terenu, a nie po formie "niecki" w terenie płaskim.
Wgłębne zwykle wygląda jak niecka: dno jest wyraźnie poniżej otaczającej powierzchni i skarpy "otaczają" wyrobisko bardziej dookoła. Stokowe jest "przyklejone" do zbocza: jedna strona wynika z naturalnego spadku, a eksploatacja wchodzi w stok, co widać po asymetrii skarp.
Wyrobisko stokowo-wgłębne łączy cechy stokowego i wgłębnego: część robót prowadzona jest na stoku, ale wyrobisko ma też wyraźną część wgłębną (dno w niecce). Tę odpowiedź wybiera się tylko wtedy, gdy rysunek jednoznacznie pokazuje oba "charaktery" jednocześnie.
Nazwa "korytarzowe" kojarzy się z wyrobiskami podziemnymi, ale w odkrywce odnosi się do formy wydłużonej w planie. W pytaniach obrazkowych łatwo odrzucić ją automatycznie bez analizy, a poprawne rozwiązanie wymaga sprawdzenia, czy wyrobisko nie ma wyraźnie pasowego, długiego kształtu.
Najpierw oceń relację dna do otaczającego terenu (czy jest to niecka), następnie asymetrię skarp (czy wyrobisko jest "w stoku"), a na końcu proporcje długości do szerokości (czy jest wydłużone jak korytarz). Dopiero potem rozważ wariant mieszany, jeśli widać cechy dwóch typów naraz.
Często występuje asymetria skarp, bo naturalny spadek terenu "dokłada" wysokość po jednej stronie. Jednak sama różnica wysokości skarp nie jest jedynym kryterium. Kluczowe jest usytuowanie wyrobiska na zboczu i sposób, w jaki eksploatacja wchodzi w nachylony teren.
Typowe błędy to wybór odpowiedzi na podstawie samej nazwy (skojarzeń), nieuwzględnienie nachylenia terenu na rysunku oraz "dopowiadanie" cech, których na szkicu nie widać (np. zakładanie części wgłębnej). Pomaga analiza krok po kroku: niecka vs stok vs forma wydłużona.
Wyrobiska stokowe spotyka się, gdy złoże zalega w obszarze o urozmaiconej rzeźbie terenu (zbocza, skarpy) i eksploatację prowadzi się wcinając w stok. Taki układ wpływa m.in. na organizację zjazdów, dróg technologicznych i ocenę stateczności skarp.
Zwykle nie, ponieważ zadanie sprawdza umiejętność rozpoznania rodzaju wyrobiska na podstawie cech widocznych na ilustracji. Sama znajomość definicji może nie wystarczyć, jeśli nie zobaczysz, czy wyrobisko ma charakter niecki, jest rozwijane na stoku, jest wydłużone, czy łączy dwa typy.
Najlepiej pracować na wielu szkicach i zdjęciach: dla każdego typu wypisz 3–5 cech rozpoznawczych i porównuj je parami (stokowe vs wgłębne, korytarzowe vs pozostałe, stokowe vs stokowo-wgłębne). Trenuj też opisywanie rysunku własnymi słowami, zanim spojrzysz na odpowiedzi.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Wyrobisko stokowe rozpoznaje się po tym, że jest prowadzone na stoku (zboczu) i jego geometria wynika z eksploatacji "wzdłuż" nachylenia terenu, a nie z wykonania niecki w terenie płaskim."

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z górnictwa odkrywkowego omawiające klasyfikację wyrobisk (rozdział o rodzajach wyrobisk)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ: rysunki typowych wyrobisk (stokowe, wgłębne, stokowo-wgłębne, korytarzowe)
  • Zestawy pytań egzaminacyjnych GIW.3 dotyczące rozpoznawania wyrobisk na szkicach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego