Mechanizm korbowy (często spotykany jako układ korba–korbowód–tłok/suwak) jest klasycznym mechanizmem kinematycznym, którego zadaniem jest zamiana ruchu obrotowego na ruch posuwisto-zwrotny albo odwrotnie. Na schemacie/rysunku tego mechanizmu należy szukać kilku charakterystycznych elementów.
Co powinno być widoczne na schemacie mechanizmu korbowego?
- Korba – ramię wykonujące ruch obrotowy wokół osi wału (często rysowane jako odcinek wychodzący z osi obrotu).
- Przegub/połączenie sworzniowe na końcu korby – miejsce połączenia z kolejnym członem.
- Korbowód (łącznik) – element łączący korbę z suwakiem/tłokiem, zwykle przedstawiony jako pręt pracujący wahliwie.
- Suwak (tłok) poruszający się po linii prostej w prowadnicy – to właśnie ten element wskazuje na ruch posuwisto-zwrotny.
Dlatego poprawny wybór to rysunek, który jednocześnie pokazuje człon obrotowy (korbę) oraz człon liniowy (suwak) połączone łącznikiem (korbowodem). Bez obecności suwaka/prowadnicy łatwo pomylić mechanizm z innym układem obrotowym.
Dlaczego pozostałe typowe rysunki bywają mylące? Częste pomyłki wynikają z tego, że wiele mechanizmów zawiera element obracający się (koło/wał), ale nie każdy z nich tworzy parę kinematyczną zamieniającą ruch obrotowy na posuwisty. Rysunek przedstawiający wyłącznie przekładnię (zębatą, pasową) pokazuje przeniesienie ruchu obrotowego na obrotowy, bez suwaka. Z kolei mechanizm krzywkowy ma krzywkę i popychacz, ale nie ma typowego układu korba–korbowód. Mechanizmy dźwigniowe mogą dawać ruch wahliwy, jednak bez charakterystycznego połączenia z suwakiem i prowadnicą.
Wskazówka egzaminacyjna: patrząc na cztery rysunki, najszybciej sprawdź, czy któryś zawiera prowadnicę i element poruszający się liniowo. Jeśli tak, poszukaj połączenia z korbą przez łącznik. Taki zestaw cech najpewniej identyfikuje mechanizm korbowy.
