KWALIFIKACJA BUD1 + BUD8 + BUD12 + BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2009

PYTANIE NR 12.
Który rysunek przedstawia schemat obciążenia budynku wiatrem?
Ilustracja przedstawia cztery schematy budynków, oznaczone literami A, B, C i D, które pokazują różne sposoby oddziaływania
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Schemat obciążenia budynku wiatrem przedstawia zwykle parcie na ścianę nawietrzną oraz ssanie (podciśnienie) po stronie zawietrznej i na połaciach dachu, zaznaczone strzałkami o odpowiednich kierunkach.
Poprawny rysunek to ten, który pokazuje te oddziaływania zgodnie z konwencją graficzną.

Pełne wyjaśnienie:

Obciążenie budynku wiatrem na rysunkach schematycznych przedstawia się jako oddziaływanie powierzchniowe działające na ściany i dach. Kluczowe jest rozpoznanie dwóch zjawisk:

  • parcia wiatru na stronie nawietrznej (wiatr "napiera" na przegrodę),
  • ssania wiatru (podciśnienia) po stronie zawietrznej oraz często także na połaciach dachu, gdzie przepływ powietrza powoduje "odrywanie" powłok i elementów.

Poprawny schemat musi więc zawierać strzałki i/lub oznaczenia pokazujące, że wiatr nie działa wyłącznie w jednym kierunku na całą bryłę, ale że występuje różny charakter obciążenia zależnie od położenia przegrody względem kierunku wiatru. W praktyce na ścianie nawietrznej strzałki kierują się do przegrody (parcie), a po zawietrznej oraz na części powierzchni dachu mogą być skierowane od przegrody (ssanie).

Dlatego poprawna odpowiedź wskazuje rysunek, który przedstawia obciążenie wiatrem jako układ parcia i ssania zgodny z typową konwencją rysunkową. Pozostałe rysunki są niepoprawne, gdy:

  • pokazują obciążenie jako jednakowe "dociśnięcie" wszystkich ścian bez strony zawietrznej,
  • zamieniają kierunki strzałek (np. parcie tam, gdzie powinno być ssanie),
  • przedstawiają inny rodzaj oddziaływania (np. ciężar, obciążenie użytkowe) zamiast działania wiatru,
  • nie mają logicznego związku z kierunkiem napływu wiatru (brak rozróżnienia na nawietrzną i zawietrzną).

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi najpierw ustal, z której strony "wieje" na schemacie, a potem sprawdź, czy rysunek pokazuje zarówno parcie, jak i ssanie, oraz czy strzałki są przypisane do właściwych przegród (ściany/dach).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Obciążenie wiatrem to oddziaływanie powietrza w ruchu na ściany i dach budynku. Na rysunkach pokazuje się je jako parcie na stronie nawietrznej oraz ssanie (podciśnienie) po stronie zawietrznej i często na połaciach dachu. To obciążenie jest zmienne i zależy m.in. od kształtu obiektu.
Najczęściej parcie rysuje się strzałkami skierowanymi do przegrody (wiatr "pcha" ścianę), a ssanie strzałkami skierowanymi od przegrody (podciśnienie "odrywa"). Kluczowe jest też rozróżnienie strony nawietrznej i zawietrznej oraz obecność oddziaływań na dachu.
Po zawietrznej stronie budynku przepływ powietrza odrywa się i tworzy strefy zawirowań o obniżonym ciśnieniu. W efekcie na przegrodę działa podciśnienie, które "ciągnie" ją na zewnątrz. To właśnie ssanie jest częstą przyczyną uszkodzeń pokryć dachowych i okładzin elewacyjnych.
Najbardziej narażone są elementy zewnętrzne: elewacje, okna i drzwi, attyki, krawędzie i naroża dachu oraz lekkie pokrycia. W praktyce newralgiczne są strefy brzegowe i narożne, gdzie lokalne oddziaływania mogą być większe. Dlatego schematy często pokazują różne strefy na dachu/ścianach.
Nie. Choć wiatr ma kierunek napływu, to na budynku powstaje układ parcia i ssania na różnych powierzchniach. Na jednej ścianie może występować parcie, a na przeciwnej ssanie. Dodatkowo na dachu ssanie może dominować na części połaci. Dlatego poprawny schemat zwykle ma strzałki o różnych kierunkach.
Typowe błędy to: traktowanie wiatru jako równomiernego "nacisku" na cały budynek, ignorowanie ssania po zawietrznej, pomylenie kierunku strzałek oraz wybieranie rysunku na podstawie wyglądu bryły zamiast znaczenia symboli. Warto najpierw wskazać stronę nawietrzną, dopiero potem oceniać strzałki.
Sprawdza się je m.in. przy projektowaniu i odbiorach konstrukcji (szczególnie lekkich), przy doborze mocowań elewacji i pokryć dachowych oraz przy organizacji robót na wysokości (np. montaż elementów prefabrykowanych). Nawet bez obliczeń warto umieć ocenić, czy schemat w dokumentacji jest logiczny.
Wiatr działa głównie poziomo na ściany i jako ssanie/parcie na dach, a jego kierunek i rozkład zależą od przepływu powietrza. Śnieg jest obciążeniem pionowym, związanym z ciężarem pokrywy i gromadzeniem w zaspach. Na rysunkach śnieg zwykle pokazuje się jako obciążenie "w dół", a wiatr przez strzałki parcia/ssania.
W tym typie pytania zwykle nie trzeba liczyć wartości, tylko rozpoznać poprawny schemat. W innych zadaniach mogą pojawić się obliczenia lub dobór parametrów, ale wtedy dane są podane w treści. Skup się na zrozumieniu: nawietrzna vs zawietrzna, parcie vs ssanie i oddziaływanie na dach.
Ćwicz czytanie schematów: identyfikuj rodzaj obciążenia po kierunku strzałek i miejscu przyłożenia. Porównuj schematy dla wiatru, śniegu i ciężaru własnego. Dobrą metodą jest krótkie "sprawdzenie logiczne": czy rysunek pokazuje stronę nawietrzną i zawietrzną oraz czy uwzględnia dach, a nie tylko ściany.
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • PN-EN 1991-1-4 Eurokod 1: Oddziaływania na konstrukcje — Część 1-4: Oddziaływania ogólne — Oddziaływania wiatru (tytuł normy; weryfikacja szczegółów wydania wymaga dostępu do egzemplarza)
  • PN-EN 1990 Eurokod: Podstawy projektowania konstrukcji (tytuł normy; kontekst klasyfikacji oddziaływań)

Materiały:

  • PN-EN 1991-1-4 (Eurokod 1) — rozdziały wprowadzające do oddziaływań wiatru i definicji parcia/ssania
  • Podręczniki z podstaw budownictwa/konstrukcji opisujące obciążenia klimatyczne i ich przedstawianie na schematach
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z interpretacji rysunków konstrukcyjnych i schematów obciążeń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego