Stężenie 2% oznacza, że w 100 jednostkach objętości roztworu końcowego znajduje się 2 jednostki "składnika czynnego/koncentratu" (w zadaniach szkolnych i egzaminacyjnych zwykle traktuje się to jako rozcieńczanie koncentratu, czyli roztworu wyjściowego).
Tu objętość roztworu roboczego ma wynosić 1 litr, czyli 1000 ml. Obliczamy objętość koncentratu jako 2% z 1000 ml:
1000 ml × 0,02 = 20 ml
Następnie wyznaczamy ilość wody potrzebnej do uzyskania dokładnie 1000 ml roztworu roboczego. Woda nie ma wynosić 1000 ml, tylko ma uzupełnić objętość po dodaniu koncentratu:
1000 ml − 20 ml = 980 ml
Dlatego prawidłowy wariant (rysunek) to taki, który przedstawia odmierzenie 20 ml koncentratu i dodanie 980 ml wody (albo nalaną wodę do poziomu 1000 ml po dodaniu 20 ml koncentratu).
Dlaczego pozostałe rysunki bywają błędne?
- Pokazują 2% liczone od wody (np. 20 ml wody + 980 ml koncentratu) – to odwraca proporcję i daje zbyt mocny roztwór.
- Traktują 2% jako 2 ml na 1 litr – to błąd skali wynikający z pomylenia procentu z liczbą bezwzględną.
- Dodają 20 ml koncentratu do 1000 ml wody – wtedy objętość końcowa przekracza 1 litr, a stężenie nie będzie dokładnie 2%.
W praktyce gabinetu stomatologicznego zawsze należy dodatkowo sprawdzić instrukcję producenta (czasem podaje on rozcieńczenie w innej postaci, np. 1:50). Jednak dla definicji "2% w 1 litrze" poprawne obliczenie prowadzi do 20 ml koncentratu i 980 ml wody.
