KWALIFIKACJA ELE2 - WRZESIEŃ 2015 (test 2)

PYTANIE NR 20.
Który sposób połączenia cewek licznika umożliwia pomiar energii elektrycznej pobranej przez odbiornik?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawny układ wymaga, aby cewki prądowe były włączone szeregowo z torem prądowym, bo mają mierzyć prąd płynący do odbiornika. Cewki napięciowe podłącza się równolegle, aby mierzyły napięcie zasilające odbiornik. Tylko takie połączenie pozwala licznikowi wyznaczyć energię pobraną przez użytkownika.

Pełne wyjaśnienie:

W układzie bezpośredniego pomiaru energii licznik musi jednocześnie "widzieć" prąd płynący do odbiornika oraz napięcie, pod którym odbiornik pracuje. Dlatego cewki prądowe włącza się szeregowo w torze zasilania, natomiast cewki napięciowe równolegle do odbiornika. Zależność mocy od iloczynu napięcia i prądu sprawia, że tylko taki układ pozwala poprawnie zliczać energię pobraną przez użytkownika.

Odpowiedź "Cewki prądowe włącza się równolegle, a napięciowe szeregowo" jest błędna, bo odwraca funkcje obu torów. Cewka prądowa ma pracować w obwodzie, przez który przepływa prąd odbiornika, a cewka napięciowa ma być podłączona do punktów o określonej różnicy potencjałów. Odpowiedź "Cewki prądowe i napięciowe włącza się szeregowo do odbiornika" także jest nieprawidłowa, ponieważ licznik nie uzyska wtedy właściwego pomiaru napięcia. Niepoprawna jest również odpowiedź "Cewki prądowe i napięciowe włącza się równolegle do odbiornika", bo nie zapewnia ona poprawnego odwzorowania prądu pobieranego przez odbiornik.

W praktyce ma to znaczenie przy zasilaniu urządzeń gazowych, kotłowni i stacji redukcyjnych, gdzie rozliczenie energii elektrycznej musi odpowiadać rzeczywistemu poborowi. Tło regulacyjne stanowią Prawo energetyczne, normy PN-EN 62053 oraz wymagania IRiESD. Na egzaminie warto zapamiętać prostą zasadę: prąd mierzy się w szeregu, napięcie mierzy się równolegle. To najkrótszy sposób rozpoznawania poprawnych układów pomiarowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To pomiar, w którym licznik jest włączony bezpośrednio w obwód odbiorcy, bez przekładników prądowych i napięciowych. Stosuje się go przy mniejszych prądach obciążenia. W takim układzie szczególnie ważne jest poprawne podłączenie cewek prądowych i napięciowych, bo od tego zależy prawidłowy wynik rozliczenia.
Cewki prądowe włącza się szeregowo w tor prądowy, aby płynął przez nie ten sam prąd co przez odbiornik. Cewki napięciowe podłącza się równolegle do zacisków odbiornika, aby mierzyły napięcie zasilania. To podstawowa zasada rozpoznawania poprawnego schematu licznika energii.
Cewka prądowa ma pracować w torze, przez który przepływa prąd odbiornika, dlatego wymaga połączenia szeregowego. Włączenie równoległe zniekształcałoby warunki pracy układu i nie dawałoby poprawnego odwzorowania poboru energii. Na egzaminie to częsta pułapka wynikająca z mylenia funkcji obu cewek.
Układ jednofazowy stosuje się dla odbiorników zasilanych przewodami L i N, zwykle o mniejszej mocy. Układ trójfazowy wykorzystuje przewody L1, L2, L3 oraz często N i jest używany dla odbiorników większej mocy. W obiektach z urządzeniami gazowymi oba rozwiązania mogą występować zależnie od rodzaju zasilanego wyposażenia.
Układ Aarona to sposób pomiaru energii w sieci trójfazowej z użyciem dwóch elementów pomiarowych. Stosuje się go w określonych układach trójfazowych, gdy nie wykorzystuje się pełnego zestawu trzech torów pomiarowych. W praktyce egzaminacyjnej ważne jest rozpoznanie, że dotyczy on pomiaru trójfazowego, a nie jednofazowego.
Najczęstsze błędy to zamiana połączenia szeregowego z równoległym, mylenie układów jednofazowych z trójfazowymi oraz odczytywanie symboli bez analizy funkcji elementu. Często uczniowie sugerują się wyglądem schematu zamiast sprawdzić, którędy płynie prąd i gdzie mierzone jest napięcie.
Tak, ponieważ urządzenia gazowe, kotłownie i stacje redukcyjne są często zasilane elektrycznie. Osoba eksploatująca takie obiekty powinna rozumieć podstawy układów pomiarowych, aby prawidłowo interpretować zużycie energii, współpracować z elektrykami i oceniać poprawność działania instalacji pomocniczych.
Układy pomiarowe energii występują między innymi w kotłowniach gazowych, stacjach redukcyjnych, szafach zasilających automatykę oraz przy urządzeniach pomocniczych, takich jak pompy i wentylatory. Prawidłowy pomiar jest ważny nie tylko dla rozliczeń, ale także dla kontroli kosztów eksploatacji i diagnostyki pracy obiektu.
Warto ćwiczyć rozpoznawanie połączeń szeregowych i równoległych oraz analizować, która cewka mierzy prąd, a która napięcie. Dobrą metodą jest rysowanie prostych schematów jednofazowych i trójfazowych. Pomaga też zapamiętanie reguły: prąd w szeregu, napięcie równolegle. To skraca czas rozwiązywania zadań na egzaminie.
W przekazanym materiale wskazano Prawo energetyczne, normy PN-EN 62053 dotyczące liczników energii elektrycznej oraz wymagania IRiESD. Na egzaminie zwykle ważniejsza od numeracji przepisów jest znajomość zasad praktycznych: poprawnego połączenia torów pomiarowych, rodzaju układu i celu rozliczeniowego pomiaru.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poprawny układ wymaga, aby cewki prądowe były włączone szeregowo z torem prądowym, bo mają mierzyć prąd płynący do odbiornika.

Źródła:

  • Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne, tekst jednolity, Dz.U. 2022 poz. 1385
  • PN-EN 62053, seria norm dotyczących liczników energii elektrycznej – źródło wskazane w materiale kontekstowym
  • Instrukcja Ruchu i Eksploatacji Sieci Dystrybucyjnej (IRiESD) właściwego operatora systemu dystrybucyjnego – wymagania dla układów pomiarowych, źródło wskazane w materiale kontekstowym

Materiały:

  • schematy jednofazowych i trójfazowych układów pomiarowych
  • podstawy elektrotechniki dotyczące połączeń szeregowych i równoległych
  • materiały o licznikach energii elektrycznej i układach bezpośrednich

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego