Serwatka to płynny produkt uboczny powstający przy wytwarzaniu sera. Z punktu widzenia ochrony środowiska kluczowe jest to, że zawiera znaczną ilość związków organicznych. Wprowadzenie takiej cieczy bezpośrednio do wód powierzchniowych może powodować silne zanieczyszczenie (m.in. wzrost zapotrzebowania tlenu w wodzie, uciążliwości zapachowe i degradację ekosystemu). Dlatego sposób "Zrzut do cieków wodnych." należy traktować jako niezgodny z wymaganiami ochrony środowiska w typowych warunkach zakładowych.
Pozostałe sposoby postępowania mają charakter zagospodarowania lub przekazania do oczyszczania, czyli mieszczą się w podejściu polegającym na zapobieganiu emisji i kontroli oddziaływania:
- "Przerób na koncentrat." – to forma przetworzenia produktu ubocznego w surowiec/produkt o innych właściwościach, ograniczająca konieczność odprowadzania cieczy i zmniejszająca ryzyko emisji do środowiska.
- "Wykorzystanie na paszę dla zwierząt." – to przykład wykorzystania materiału w sposób użytkowy (w praktyce wymaga spełnienia warunków jakościowych i organizacyjnych), ale nie jest to zrzut do środowiska wodnego.
- "Przekazanie do oczyszczalni ścieków." – oznacza skierowanie strumienia do procesu oczyszczania (zakładowego lub zewnętrznego), czyli do rozwiązania, którego celem jest redukcja zanieczyszczeń przed odprowadzeniem.
W przygotowaniu do egzaminu warto zapamiętać prostą zasadę: ciecze poprodukcyjne o dużej zawartości substancji organicznych powinny być zagospodarowane lub oczyszczone, a bezpośrednie wprowadzanie do wód jest co do zasady działaniem niedopuszczalnym. W realiach pracy specjalisty BHP/środowiskowego oznacza to konieczność sprawdzenia, czy zakład ma właściwe rozwiązania techniczne (kanalizacja technologiczna, podczyszczanie) i formalne (umowy/warunki odbioru), zanim jakikolwiek strumień trafi poza teren zakładu.
