KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2023 (test 3)

PYTANIE NR 8.
Który symbol należy zastosować, rysując na schemacie układu hydraulicznego zawór rozdzielający 4/2?
Ilustracja przedstawia cztery symbole używane w schematach hydraulicznych, które są oznaczone jako Symbol 1, Symbol 2,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zapis 4/2 oznacza zawór rozdzielający o czterech przyłączach (portach) i dwóch położeniach. Na symbolu schematowym powinny być widoczne dwa sąsiadujące pola (2 położenia) oraz cztery wyprowadzenia. W tym zestawie symboli wariant spełniający te cechy to "Symbol 3".

Pełne wyjaśnienie:

Zawór rozdzielający 4/2 to element sterujący kierunkiem przepływu w układzie hydraulicznym. Oznaczenie 4/2 czyta się jako:

  • 4 – liczba przyłączy (portów) zaworu, typowo: zasilanie (P), powrót do zbiornika (T) oraz dwa wyjścia robocze (A, B),
  • 2 – liczba położeń (stanów) zaworu.

W symbolice schematowej zaworów rozdzielających położenia przedstawia się jako liczbę pól (najczęściej prostokątów) narysowanych obok siebie. Dla zaworu 4/2 powinny wystąpić dwa pola, a do symbolu muszą dochodzić cztery linie przyłączeniowe (cztery porty). Wewnątrz pól pokazuje się możliwe połączenia między portami w danym położeniu (np. strzałkami lub liniami łączącymi).

Dlatego poprawny wybór to taki symbol, który jednocześnie:

  • ma dwa sąsiadujące pola (dwa położenia),
  • ma cztery przyłącza,
  • pokazuje różne połączenia portów w każdym z dwóch położeń.

Odpowiedzi błędne zwykle odpowiadają innym typom zaworów: najczęściej 4/3 (trzy pola), 3/2 (trzy porty), 5/2 (pneumatyka) albo zaworom o innej funkcji (np. zwrotnym/dławiącym), które nie mają dwóch pól reprezentujących położenia. W tym pytaniu wariant spełniający cechy zaworu 4/2 jest oznaczony jako "Symbol 3".

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw policz pola (położenia), a dopiero potem porty. To ogranicza ryzyko pomyłki między 4/2 i 4/3.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis 4/2 oznacza cztery przyłącza (porty) oraz dwa położenia zaworu. W praktyce spotkasz porty P (zasilanie), T (powrót) oraz A i B (wyjścia robocze), a symbol ma dwa pola pokazujące dwa stany połączeń.
Szukaj symbolu z dwoma sąsiadującymi polami (to 2 położenia) i czterema liniami przyłączeniowymi (to 4 porty). Wewnątrz pól powinny być różne połączenia portów dla każdego położenia.
Każdy "prostokąt" (pole) w symbolu rozdzielacza odpowiada jednemu położeniu elementu sterującego (np. suwaka). Dla rozdzielacza 4/2 są dwa położenia, więc rysuje się dwa pola obok siebie.
Najczęściej spotkasz oznaczenia: P (zasilanie z pompy), T (powrót do zbiornika) oraz A i B (przyłącza do odbiornika, np. siłownika). Na symbolu będą to cztery wyprowadzenia.
Oba mają 4 porty, ale różnią się liczbą położeń: 4/2 ma 2 położenia (2 pola w symbolu), a 4/3 ma 3 położenia (3 pola). Dodatkowe położenie środkowe w 4/3 może mieć różne funkcje (np. zamknięcie portów).
Może być myląco podobny, bo też często ma dwa pola (2 położenia). Różnica jest w liczbie portów: 3/2 ma trzy przyłącza, a 4/2 ma cztery. Na egzaminie zawsze policz porty.
Najczęstsze błędy to: liczenie tylko portów i pomijanie położeń, mylenie 4/2 z 4/3 przez niedoliczenie pól, oraz wybór symbolu pneumatycznego (np. 5/2) zamiast hydraulicznego. Pomaga zasada: najpierw pola, potem porty.
Stosuje się go do zmiany kierunku ruchu siłownika dwustronnego działania lub przełączania toru przepływu w układzie. W maszynach i stanowiskach mechatronicznych jest typowy w układach napędów hydraulicznych sterowanych elektrozaworami.
Zweryfikuj trzy rzeczy: 2 pola w symbolu (położenia), 4 przyłącza (porty), oraz że w każdym położeniu pokazano sensowne połączenia między portami. Jeśli brakuje pola lub portu, to nie jest 4/2.
Wydrukuj tablicę symboli i ćwicz rozpoznawanie po: liczbie pól (położeń), liczbie portów, elementach sterowania (sprężyna, cewka) i typowych oznaczeniach P/T/A/B. Dobre są też karty katalogowe zaworów, bo pokazują symbol i opis funkcji.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Zapis 4/2 oznacza zawór rozdzielający o czterech przyłączach (portach) i dwóch położeniach."

Źródła:

  • ISO 1219-1, Fluid power systems and components — Graphical symbols and circuit diagrams — Part 1: Graphical symbols (norma dot. symboli graficznych hydrauliki/pneumatyki)
  • ISO 1219-2, Fluid power systems and components — Graphical symbols and circuit diagrams — Part 2: Circuit diagrams (norma dot. zasad tworzenia schematów)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z hydrauliki siłowej dla technika mechatronika (dział: zawory rozdzielające)
  • Tablice symboli hydraulicznych (konwencja ISO dla układów hydraulicznych)
  • Karty katalogowe zaworów 4/2 (sekcja: symbol na schemacie i opis portów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego