KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 27.
Który system eksploatacji pokładu węgla kamiennego przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia schemat systemu eksploatacji pokładu węgla kamiennego, zwanego systemem filarowo-ubierkowym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
System filarowo-ubierkowy rozpoznaje się po prowadzeniu robót w układzie, w którym pozostawia się filary (elementy podporowe calizny), a urobek uzyskuje się z kolejnych ubierków. Układ wyrobisk i podział pola na filary oraz miejsca wybierania wskazuje na ten system, a nie na eksploatację ścianową lub komorowo-filarową.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu trzeba rozpoznać system eksploatacji na podstawie cech widocznych na schemacie wyrobisk. Odpowiedź "Filarowo-ubierkowy" pasuje wtedy, gdy rysunek pokazuje pole eksploatacyjne podzielone na filary (pozostawiane bryły calizny pełniące funkcję podporową) oraz miejsca, z których prowadzi się wybieranie w postaci kolejnych ubierków. Typowe jest też to, że eksploatacja postępuje etapami, a filary pozostają jako element utrzymania stropu w danym układzie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do takiej charakterystyki?

  • "Ścianowy podłużny" i "Ścianowy poprzeczny" odnoszą się do eksploatacji ścianowej, w której zasadniczym elementem jest ściana (długi front wydobywczy). Na schematach systemów ścianowych dominują zwykle wyrobiska przyścianowe i organizacja frontu, a nie wydzielanie pola na regularne filary wybierane ubierkami.
  • "Komorowo-filarowy" charakteryzuje się układem komór (przestrzeni po wybraniu złoża) rozdzielonych filarami. W rozpoznaniu kluczowe jest występowanie komór jako podstawowych przestrzeni eksploatacyjnych. Jeśli schemat pokazuje raczej wybieranie "pasami/ubierkami" i pozostawianie filarów w układzie typowym dla ubierkowania, to nie jest to system komorowo-filarowy.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw określ, czy rysunek przedstawia front ścianowy (jeden dominujący, długi przodek), czy podział pola na filary/komory. Dopiero potem dobieraj nazwę systemu. To ogranicza ryzyko pomylenia systemów o podobnych elementach (np. filary występują w kilku rozwiązaniach, ale pełnią różne role i tworzą inny układ).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sposób eksploatacji, w którym część złoża pozostawia się w postaci filarów (podpór), a wydobycie prowadzi się etapami z kolejnych ubierków. Celem jest uzyskanie urobku przy jednoczesnym zachowaniu stateczności górotworu w zaplanowanym układzie wyrobisk.
Szukaj układu, w którym pole jest podzielone na regularne filary oraz miejsca wybierania złoża prowadzone "krokami" (ubierkami). Charakterystyczne jest, że filary pozostają jako element podporowy, a wybieranie odbywa się kolejno w wyznaczonych partiach, a nie jednym długim frontem.
W systemie komorowo-filarowym podstawą są komory po wybraniu złoża, rozdzielone filarami. W filarowo-ubierkowym nacisk kładzie się na etapowe wybieranie (ubierki) przy pozostawianiu filarów w zaplanowanym układzie. Na rysunkach różni się "geometria" pustek i sposób postępu robót.
Filary pozostawia się głównie po to, aby podtrzymać strop i ograniczyć deformacje górotworu. To element kontroli stateczności wyrobisk i bezpieczeństwa robót. Wielkość i rozmieszczenie filarów dobiera się do warunków geologicznych oraz przyjętej technologii prowadzenia eksploatacji.
"Ubierka" to etap/odcinek robót wybierkowych, czyli wydzielona część złoża wybierana kolejno w zaplanowanym porządku. W praktyce pomaga to organizować postęp robót i kontrolować wpływ eksploatacji na strop oraz sąsiednie wyrobiska, zwłaszcza gdy stosuje się pozostawianie filarów.
Najczęstszy błąd to patrzenie tylko na jeden element (np. "są filary, więc komorowo-filarowy") bez oceny całego układu i sposobu postępu robót. Drugi błąd to automatyczne wybieranie "ścianowego", bo jest najbardziej znany. Warto sprawdzić, czy dominuje front ścianowy, czy podział pola na filary/ubierki.
W ujęciu schematycznym eksploatacja ścianowa jest kojarzona z ciągłym frontem (ścianą) i wyrobiskami przyścianowymi. W praktyce układ może być różnie zorganizowany, ale kluczową cechą rozpoznawczą jest dominacja ściany jako podstawowego miejsca urabiania, a nie wybieranie małymi partiami przy pozostawianiu regularnych filarów.
Rozważa się go tam, gdzie istotne jest pozostawianie elementów podporowych w złożu i prowadzenie robót etapami, np. przy określonych warunkach stropowych lub ograniczeniach organizacyjnych. O doborze decydują m.in. warunki geologiczno-górnicze, bezpieczeństwo oraz planowana organizacja wyrobisk w polu.
Najskuteczniej działa nauka na porównawczych schematach: wypisz cechy rozpoznawcze (front ścianowy, komory, filary, kierunek postępu), a potem ćwicz na różnych rysunkach. Dobrą metodą jest też robienie własnych mini-notatek: "co musi być widoczne, żeby nazwa miała sens".
Kluczowe są: czy jest wyraźna ściana (długi front urabiania) oraz czy pole podzielono na filary i mniejsze partie wybierane etapami. Jeśli rysunek sugeruje regularne pozostawianie filarów i postęp robót w kolejnych ubierkach, to nie jest typowy układ ścianowy.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że system filarowo-ubierkowy rozpoznaje się po prowadzeniu robót w układzie, w którym pozostawia się filary (elementy podporowe calizny), a urobek uzyskuje się z kolejnych ubierków.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z działu: systemy eksploatacji pokładów
  • Atlas/schematy systemów eksploatacji (rysunki porównawcze)
  • Notatki z zajęć z przedmiotu eksploatacja podziemna złóż (terminologia i cechy rozpoznawcze)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego