KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 11.
Który typ sprzęgła do napędu WOM przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia przekrój sprzęgła ciernego wielotarczowego mokrego, które jest używane w napędach WOM (wał odbioru
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sprzęgło cierne wielotarczowe mokre rozpoznaje się po pakiecie wielu tarcz ciernych pracujących w kąpieli olejowej, co poprawia chłodzenie i pozwala przenosić większy moment. Sprzęgło hydrokinetyczne nie ma tarcz ciernych, a odśrodkowe załącza się samoczynnie wraz ze wzrostem obrotów. Dwustopniowe suche dotyczy innej konstrukcji i zwykle pracy "na sucho".

Pełne wyjaśnienie:

Sprzęgło do napędu wałka odbioru mocy w ciągniku ma za zadanie rozłączać i płynnie załączać przeniesienie momentu na WOM. W praktyce często spotyka się rozwiązania cierne, ponieważ dają możliwość kontrolowanego załączania oraz przenoszenia znacznych obciążeń.

Odpowiedź "Cierne wielotarczowe mokre." jest właściwa, gdy na rysunku widać zestaw (pakiet) wielu tarcz oraz cechy wskazujące na pracę w oleju (konstrukcja przystosowana do kąpieli olejowej). "Mokre" oznacza, że tarczki pracują w oleju, co:

  • zmniejsza zużycie i przegrzewanie dzięki chłodzeniu,
  • umożliwia częstsze załączanie pod obciążeniem,
  • pozwala przenosić większy moment przy rozsądnych gabarytach.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Hydrokinetyczne." odnosi się do sprzęgła wykorzystującego przepływ cieczy (zjawiska hydrodynamiczne). W typowym ujęciu konstrukcyjnym nie ma ono pakietu tarcz ciernych jak w sprzęgle wielotarczowym.
  • "Cierne dwustopniowe suche." opisuje rozwiązanie, w którym występują dwa stopnie rozłączania (najczęściej rozdzielenie napędu jazdy i WOM) oraz praca bez kąpieli olejowej. Jeśli rysunek wskazuje na pakiet tarcz w oleju, to nie jest to wersja "sucha".
  • "Odśrodkowe." to sprzęgło, które załącza się samoczynnie pod wpływem siły odśrodkowej przy wzroście prędkości obrotowej. Jego cechą rozpoznawczą są zwykle elementy masowe/ciężarki i szczęki, a nie klasyczny pakiet wielu tarcz w oleju.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach "rozpoznaj typ na rysunku" najpierw szukaj elementu kluczowego (pakiet tarcz vs łopatki/koło pompy vs ciężarki), a dopiero potem dopasuj nazwę: tarczki → cierne; wiele tarcz → wielotarczowe; praca w oleju → mokre.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sprzęgło złożone z pakietu wielu tarcz ciernych, które pracują w kąpieli olejowej. Olej chłodzi i smaruje elementy, dzięki czemu sprzęgło może przenosić duży moment i lepiej znosi częste załączanie, np. przy pracy z WOM.
Szukaj pakietu wielu tarcz (tarczki ułożone naprzemiennie) oraz cech wskazujących na pracę w oleju, np. zabudowanej komory/obudowy. W odróżnieniu od innych typów, kluczowa jest "wielotarczowość" i konstrukcja przystosowana do smarowania olejem.
Bo WOM często pracuje pod dużym obciążeniem i bywa włączany wielokrotnie. Kąpiel olejowa poprawia chłodzenie i ogranicza przegrzewanie okładzin, co zwiększa trwałość. Dodatkowo sprzęgło mokre pozwala na płynniejsze załączanie i mniejsze udary w układzie napędowym.
Sprzęgło mokre pracuje w oleju, co daje lepsze chłodzenie i mniejsze zużycie, ale wymaga właściwego oleju i czystości układu. Sprzęgło suche pracuje bez kąpieli olejowej, jest prostsze, lecz bardziej podatne na przegrzewanie i szybsze zużycie przy częstym ślizganiu.
Sprzęgło hydrokinetyczne przenosi moment dzięki ruchowi cieczy (zamiast tarcz ciernych). Stosuje się je tam, gdzie potrzebne jest łagodne ruszanie i tłumienie drgań, np. w wybranych układach napędowych maszyn. Na rysunku zwykle kojarzy się z wirnikami/łopatkami, a nie pakietem tarcz.
Załącza się automatycznie wraz ze wzrostem prędkości obrotowej: elementy masowe (ciężarki/szczęki) pod wpływem siły odśrodkowej dociskają okładziny do bębna. Typowe jest w małych maszynach i urządzeniach, gdzie ma uprościć obsługę i ograniczyć gaśnięcie silnika przy ruszaniu.
Nie zawsze. Dwustopniowość oznacza, że można rozłączać napęd w dwóch etapach (np. osobno napęd jazdy i osobno WOM), ale rozwiązania konstrukcyjne mogą się różnić między modelami ciągników. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest dopasowanie cech z rysunku do nazwy: "suche" nie pracuje w oleju.
Typowe objawy to poślizg pod obciążeniem (spadek przenoszonego momentu), opóźnione lub szarpane załączanie oraz wzrost temperatury oleju/nieprawidłowa barwa oleju. Często przyczyną jest zużycie tarczek, niewłaściwy olej lub zanieczyszczenia pogarszające tarcie.
Najczęściej myli się nazwy "mokre" z "hydro-" (skojarzenie z cieczą) oraz wybiera się odpowiedź po jednym detalu zamiast po układzie elementów. Warto szukać cechy rozstrzygającej: pakiet tarcz (cierne), ciężarki (odśrodkowe), wirniki/łopatki (hydrokinetyczne).
Ćwicz rozpoznawanie elementów układu WOM i sprzęgieł na przekrojach, ucz się cech różnicujących typy (tarczki/olej/ciężarki/hydrodynamika) i kojarz je z objawami w eksploatacji. Pomaga też praca z instrukcjami ciągników: nazwy zespołów + schematy ułatwiają zapamiętanie.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Sprzęgło cierne wielotarczowe mokre rozpoznaje się po pakiecie wielu tarcz ciernych pracujących w kąpieli olejowej, co poprawia chłodzenie i pozwala przenosić większy moment."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z działu: budowa i eksploatacja ciągników rolniczych (układ przeniesienia napędu, WOM)
  • Atlasy/zeszyty ćwiczeń z rysunku technicznego maszynowego (rozpoznawanie przekrojów zespołów)
  • Instrukcje obsługi ciągników rolniczych (rozdziały o WOM i sprzęgłach) – do ćwiczeń rozpoznawania rozwiązań konstrukcyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego