KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2020 (test 2)

PYTANIE NR 5.
Który typ źródła światła przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia żarówkę diodową, co jest zgodne z podaną odpowiedzią do pytania egzaminacyjnego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Źródło diodowe (LED) rozpoznaje się po obecności elementów półprzewodnikowych (diod/segmentów) zamiast żarnika wolframowego lub palnika wyładowczego. Lampy rtęciowe to wyładowcze z palnikiem, a halogenowe i wolframowe mają żarnik – różnią się wykonaniem i przeznaczeniem.

Pełne wyjaśnienie:

Odpowiedź "Diodowe." jest prawidłowa, gdy rysunek przedstawia źródło światła z elementami charakterystycznymi dla technologii LED, czyli świecącymi diodami (pojedynczymi punktami/segmentami) lub modułem LED. W lampach LED nie występuje klasyczny żarnik wolframowy ani palnik wyładowczy – światło powstaje w złączu półprzewodnikowym, a konstrukcja często obejmuje płytkę z diodami i elementy odprowadzania ciepła.

Odpowiedź "Rtęciowe." dotyczy lamp wyładowczych (wysokoprężnych lub niskoprężnych), w których kluczowym elementem jest palnik i łuk elektryczny w gazie/parami rtęci. Taka budowa jest inna niż w źródłach LED, a na rysunkach zwykle widać palnik i układ wyładowczy, a nie diody.

Odpowiedź "Halogenowe." odnosi się do odmiany żarówki żarowej: źródłem światła jest żarnik, a "halogen" dotyczy gazu w bańce i cyklu halogenowego. Z zewnątrz bywa podobna do innych żarówek, ale nadal jest to technologia żarnikowa, nie diodowa.

Odpowiedź "Wolframowe." również oznacza źródło żarowe z żarnikiem z wolframu. To klasyczna żarówka (lub jej odmiany), gdzie świeci rozgrzany przewodnik. Jeżeli na rysunku widoczne są diody/moduł LED, odpowiedź wolframowa jest niezgodna z zasadą działania.

Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu typu źródła światła szukaj na rysunku elementu świecącego (diody vs żarnik vs palnik), a dopiero potem oceniaj kształt obudowy, bo obudowa może być podobna w różnych technologiach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Źródło diodowe (LED) to lampa, w której światło powstaje w złączu półprzewodnikowym diody elektroluminescencyjnej. Nie ma żarnika jak w żarówce ani palnika jak w lampie wyładowczej. W praktyce spotkasz moduły LED, taśmy LED oraz żarówki LED z wbudowaną elektroniką.
Na rysunku lampy LED zwykle widać punkty/segmenty (diody) albo płytkę z wieloma małymi elementami świecącymi. Żarówka wolframowa ma jeden wyraźny żarnik (spiralę) wewnątrz bańki. Patrz na element świecący, nie tylko na kształt obudowy.
Oba typy są żarowe, ale halogenowa ma w bańce gaz halogenowy i często kompaktową konstrukcję (np. kapsułkę). Dzięki temu żarnik może pracować w innych warunkach, a lampa ma inne parametry i zastosowania. Nadal jednak świeci żarnik, więc to nie technologia LED.
Lampa rtęciowa jest wyładowcza: kluczowy jest palnik i wyładowanie elektryczne w gazie/parami rtęci. LED to półprzewodnik i diody (często na płytce). Jeśli na rysunku widzisz palnik/łuk, to wskazuje na wyładowczą, a nie na diodową.
Najczęstsze pomyłki wynikają z oceniania po kształcie bańki lub trzonka, a nie po elemencie świecącym. Drugi błąd to utożsamianie "nowoczesnej" lampy z LED bez sprawdzenia, czy na rysunku są diody. Warto porównywać: diody vs żarnik vs palnik.
Wiele źródeł LED wymaga ograniczenia prądu i stabilizacji, dlatego stosuje się driver lub zasilacz. Część żarówek LED ma elektronikę wbudowaną i działa na napięciu sieciowym. W montażu ważne jest dopasowanie napięcia, mocy i typu zasilania do oprawy oraz warunków pracy.
LED stosuje się w oświetleniu ogólnym (oprawy sufitowe, downlight), w oświetleniu miejscowym (blaty, stanowiska), awaryjnym oraz dekoracyjnym (taśmy). W praktyce elektryka to częste modernizacje: wymiana starszych źródeł na LED oraz dobór odpowiednich opraw i zasilaczy.
Lampy rtęciowe spotykało się głównie w starszych instalacjach oświetlenia zewnętrznego i przemysłowego. W wielu modernizacjach są zastępowane innymi technologiami (np. LED) ze względu na parametry eksploatacyjne i wymagania środowiskowe. Na egzaminie ważne jest rozpoznanie ich budowy.
Halogenowa ma żarnik, ale często mniejszą bańkę (czasem w formie kapsułki) i pracuje w wyższej temperaturze. W zadaniach rozpoznawczych szukaj jednego żarnika, a nie wielu punktów świetlnych. Jeśli na rysunku widać liczne małe elementy, to częściej wskazuje na LED.
Ćwicz na zdjęciach i przekrojach: LED (diody/moduł), żarowe (żarnik), wyładowcze (palnik). Zrób własną "ściągę cech" i ucz się porównaniami. Na egzaminie najpierw identyfikuj element świecący, potem dopiero typ trzonka i obudowę oprawy.
info

Statystycznie 75% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Źródło diodowe (LED) rozpoznaje się po obecności elementów półprzewodnikowych (diod/segmentów) zamiast żarnika wolframowego lub palnika wyładowczego."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Dioda elektroluminescencyjna" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Dioda_elektroluminescencyjna (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Lampa rtęciowa" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Lampa_rt%C4%99ciowa (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Żarówka halogenowa" — https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%BBar%C3%B3wka_halogeniowa (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Karty katalogowe producentów źródeł światła (LED, halogen, wyładowcze) – zdjęcia i opisy budowy
  • Podręcznik/kompendium z elektrotechniki w zakresie techniki świetlnej (źródła światła i oprawy)
  • Atlas/porównanie typów lamp (przekroje, elementy wewnętrzne) do ćwiczeń rozpoznawania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego