KWALIFIKACJA MOD3 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 15.
Który układ szablonów przedstawiono na rysunku?
Rysunek techniczny przedstawia prostokątne pole (ramkę) wypełnione ściśle ułożonymi obrysami szablonów odzieżowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Dwukierunkowy kombinowany" oznacza, że część szablonów jest odwrócona o 180° (dwa kierunki), a jednocześnie elementy są ciasno zagnieżdżone – wpasowane w wklęsłości i wypukłości sąsiadów. Brak osiowej powtarzalności wyklucza układ symetryczny.

Pełne wyjaśnienie:

W układach szablonów (markerach) ocenia się zwykle dwie niezależne cechy: (1) kierunkowość oraz (2) sposób rozmieszczenia (regularny/symetryczny czy "gniazdowy").

Odpowiedź "Dwukierunkowy kombinowany." jest poprawna, ponieważ na rysunku widać, że:

  • Dwukierunkowość: część elementów jest ułożona w przeciwnych orientacjach (0° i 180°). To typowe, gdy materiał nie wymusza jednego kierunku (brak włosa, brak kierunkowego wzoru).
  • Kombinowanie (gniazdowanie): elementy są upakowane bardzo ciasno, z minimalnymi odstępami, wykorzystując kształty sąsiednich form. Priorytetem jest maksymalne wykorzystanie powierzchni materiału.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Symetryczny dwukierunkowy." odpada, bo układ nie ma cech symetrii osiowej: lewa i prawa strona prostokąta nie są lustrzanym odbiciem. W układzie symetrycznym oczekuje się regularności względem osi, a nie tylko "gęstości".
  • "Jednokierunkowy symetryczny." jest sprzeczny z obserwacją dwóch orientacji elementów. Układ jednokierunkowy wymaga, aby wszystkie szablony były skierowane tak samo (bez odwracania).
  • "Łączony asymetryczny." jest mylący terminologicznie: sama asymetria nie opisuje metody wpasowania (gniazdowania), a "łączony" nie jest tu jednoznacznym, standardowym określeniem kierunkowości jak "dwukierunkowy". Rysunek wskazuje konkretnie na gniazdowanie i dwa kierunki.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw sprawdź, czy elementy są odwracane (kierunkowość), a dopiero potem oceń, czy układ jest regularny (symetryczny) czy maksymalnie "ściśnięty" przez wpasowanie (kombinowany/gniazdowy).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Układ szablonów to rozmieszczenie wykrojów (form) na materiale przed krojeniem. Jego celem jest zmniejszenie odpadów, zachowanie wymagań technologicznych (np. nitka prosta) i ułatwienie procesu cięcia. Układ może być oceniany m.in. pod kątem kierunkowości oraz sposobu upakowania.
Układ jest dwukierunkowy, gdy część elementów jest ułożona w dwóch przeciwnych orientacjach, zwykle o 180°. Na rysunku widać wtedy, że podobne kształty raz są "zwrócone" w jedną stronę, a innym razem w stronę przeciwną, co pozwala lepiej wykorzystać powierzchnię materiału.
Układ kombinowany, nazywany też gniazdowym, polega na wpasowywaniu elementów w siebie: wypukłości jednego szablonu "wchodzą" w wklęsłości drugiego. Celem jest minimalizacja pustych przestrzeni i zwiększenie wykorzystania materiału, szczególnie przy nieregularnych kształtach wykrojów.
Układ symetryczny opiera się na regularności i podobieństwie rozmieszczenia względem osi (lewa i prawa strona są lustrzane). Układ kombinowany skupia się na maksymalnym zagęszczeniu poprzez gniazdowanie elementów. Układ może być gęsty, ale wcale nie musi być symetryczny.
W układzie symetrycznym kluczowa jest cecha geometryczna: elementy po obu stronach osi powinny tworzyć układ lustrzany lub powtarzalny. Jeżeli lewa strona różni się od prawej (inne rozmieszczenie, inne przerwy, inny "rysunek" upakowania), to nie spełnia definicji symetrii, nawet jeśli wygląda na uporządkowany.
Nie stosuje się układu dwukierunkowego, gdy materiał ma wyraźny kierunek: włos (np. welur), kierunkowy połysk, wyraźny wzór (np. pasy układające się w jedną stronę) albo gdy wymogi estetyczne każą zachować tę samą orientację wszystkich elementów. Wtedy wybiera się układ jednokierunkowy.
Najczęstsze pomyłki to mylenie "symetryczny" z "kombinowany", bo oba mogą wyglądać na "dobrze ułożone". Inny błąd to ocenianie tylko jednego elementu zamiast całego prostokąta układu. Warto sprawdzić osobno: (1) kierunek elementów, (2) czy są gniazdowane, (3) czy widać oś symetrii.
Często daje bardzo dobre wykorzystanie materiału, bo minimalizuje puste pola, ale "zawsze" zależy od ograniczeń technologicznych: kierunku tkaniny, konieczności zachowania zapasów, liczby rozmiarów i kształtów elementów. Czasem lepszy będzie układ symetryczny lub jednokierunkowy, jeśli wymaga tego wzór lub jakość wyrobu.
Gniazdowanie stosuje się w krojowniach, szczególnie przy produkcji seryjnej, gdy liczy się oszczędność materiału. Jest typowe w pracy z elementami o nieregularnych kształtach oraz w systemach CAD, które automatycznie "upychą" wykroje. Zyski są istotne przy dużych partiach produkcyjnych.
Ćwicz na rysunkach: najpierw oznacz, czy elementy są w jednym czy w dwóch kierunkach, potem oceń, czy układ ma oś symetrii, a na końcu sprawdź, czy występuje wpasowanie elementów (gniazdowanie). Pomaga robienie krótkiej checklisty i porównywanie kilku przykładów obok siebie.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: ""Dwukierunkowy kombinowany" oznacza, że część szablonów jest odwrócona o 180° (dwa kierunki), a jednocześnie elementy są ciasno zagnieżdżone – wpasowane w wklęsłości i wypukłości sąsiadów."

Źródła:

  • Opis ilustracji (źródło wizualne z analizy modelu wizyjnego w systemie): cechy dwukierunkowości, gniazdowania i brak symetrii osiowej – materiał wewnętrzny zadania egzaminacyjnego.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii odzieży: rozdziały o układach kroju i krojeniu
  • Materiały producentów systemów CAD/CAM dla odzieży (opis funkcji nesting/marker making)
  • Ćwiczenia z rozpoznawania układów szablonów na rysunkach (jedno- i dwukierunkowych, symetrycznych i gniazdowych)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego