KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 14.
Który wzór należy zastosować do obliczenia sumy kątów wewnętrznych w ciągu poligonowym zamkniętym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W zamkniętym ciągu poligonowym (wieloboku) suma kątów wewnętrznych zależy tylko od liczby wierzchołków n.
W zapisie w gradach pełny kąt to 400g, a półpełny 200g, dlatego obowiązuje zależność: [β] = (n−2)·200g. Pozostałe wzory odnoszą się do innych kontroli (np. azymutów) lub mają błędny znak.

Pełne wyjaśnienie:

W ciągu poligonowym zamkniętym (geometrycznie odpowiadającym wielobokowi) suma kątów wewnętrznych jest wielkością wynikającą z czystej geometrii i zależy wyłącznie od liczby wierzchołków/boków n. W układzie gradowym (gony) półpełny kąt ma wartość 200g, a pełny 400g.

Dla wieloboku o n wierzchołkach można go podzielić na (n−2) trójkąty. Każdy trójkąt ma sumę kątów równą 200g, więc łączna suma kątów wewnętrznych wieloboku wynosi:

[β] = (n−2)·200g

To jest wzór stosowany jako kontrola pomiaru kątów w zamkniętym poligonie: po zsumowaniu zmierzonych kątów porównuje się wynik z wartością teoretyczną, a różnica informuje o błędzie domknięcia kątowego.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • Wzory z członami Ak − Ap + n·200g lub Ap − Ak + n·200g nie opisują sumy kątów wewnętrznych wieloboku. Taki zapis jest charakterystyczny dla zależności kontrolnych związanych z kierunkami/azymutami (różnicą azymutów końcowego i początkowego) w obliczeniach poligonowych, a nie dla czysto geometrycznej sumy kątów wewnętrznych.
  • Wyrażenie (n+2)·200g ma niewłaściwą korektę względem n. Test zdroworozsądkowy: dla trójkąta (n=3) suma kątów powinna wynosić 200g, natomiast (n+2)·200g dałoby 1000g, co jest sprzeczne z geometrią.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz "suma kątów wewnętrznych" i "zamknięty", szukaj wzoru zależnego wyłącznie od n. Pojawienie się azymutów (Ap, Ak) zwykle oznacza, że to inny typ zależności kontrolnej, a nie suma kątów wieloboku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ciąg poligonowy zamknięty to układ kolejnych boków i mierzonych kątów, w którym punkt końcowy pokrywa się z punktem początkowym (tworzy się wielobok). Taki układ umożliwia kontrolę pomiaru, bo można sprawdzić domknięcia: kątowe i liniowe, zanim przejdzie się do wyrównania.
Stosuje się zależność geometryczną: [β] = (n−2)·200g, gdzie n to liczba wierzchołków (boków) wieloboku. Wynika to z podziału wieloboku na (n−2) trójkąty, a każdy trójkąt ma sumę kątów 200g w układzie gradowym.
W układzie gradowym pełny kąt ma 400g, więc kąt półpełny ma 200g. Ponieważ suma kątów w trójkącie odpowiada kątowi półpełnemu, w wielu podstawowych wzorach geometrycznych dla wieloboków pojawia się właśnie 200g jako stała jednostkowa.
Symbol n oznacza liczbę wierzchołków (a w praktyce także liczbę boków) w zamkniętym ciągu poligonowym. Trzeba uważać, by nie pomylić n z liczbą stanowisk czy liczbą obserwacji, bo w niektórych zadaniach kontrolnych te wielkości mogą się różnić.
Najczęściej nie. Pojawienie się Ap i Ak (azymutu początkowego i końcowego) wskazuje na zależności kontrolne związane z kierunkami/azymutami w ciągu poligonowym. Suma kątów wewnętrznych zamkniętego wieloboku nie wymaga azymutów i zależy tylko od liczby n.
Użyj szybkiego testu dla trójkąta: przy n=3 suma kątów musi wyjść 200g (albo 180° w stopniach). Jeśli wzór daje inną wartość, to na pewno nie jest wzorem na sumę kątów wewnętrznych. To prosta kontrola logiczna przy pytaniach testowych.
Typowe pomyłki to: przenoszenie wzoru ze stopni na grady bez zmiany stałej (180° vs 200g), mylenie "zamkniętego" z "dowiązanego", oraz wybór wzoru z azymutami zamiast czysto geometrycznego. Często działa też automatyzm: zapamiętany człon n·200g bez poprawki (n−2).
Wykorzystuje się ją jako kontrolę pomiaru kątów w zamkniętym poligonie: sumuje się zmierzone kąty i porównuje z wartością teoretyczną. Różnica to błąd domknięcia kątowego, który pomaga wykryć pomyłkę terenową lub ocenić jakość obserwacji przed opracowaniem wyników.
Wzór na sumę kątów wewnętrznych jest funkcją wyłącznie n i stałej jednostkowej (w gradach: 200g). Wzory na kontrolę azymutów/kierunków zwykle zawierają azymut początkowy i końcowy (np. Ap, Ak) oraz człony wynikające z obrotu kierunku w ciągu.
Warto nauczyć się rozróżniać trzy grupy zależności: geometria (sumy kątów), kontrole (domknięcia) i wyrównanie. Ćwicz szybkie testy (np. n=3) oraz pamiętaj o jednostkach (gony vs stopnie). To pozwala wyłapać pułapki w odpowiedziach.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe wzory odnoszą się do innych kontroli (np. azymutów) lub mają błędny znak.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geodezji (ciągi poligonowe, rachunek wyrównawczy) używane w szkołach i na kursach zawodowych
  • Zestawy zadań rachunkowych z ciągów poligonowych (sumy kątów, poprawki, kontrola)
  • Materiały dydaktyczne OKE/CKE dotyczące geodezji – arkusze próbne i przykładowe zadania z obliczeń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego