KWALIFIKACJA MED9 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 12.
Który z antybiotyków jest makrolidem?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klarytromycyna należy do antybiotyków makrolidowych (pochodna erytromycyny). Pozostałe odpowiedzi są z innych grup: klindamycyna to linkozamid, neomycyna to aminoglikozyd, a doksacyklina to tetracyklina. Dlatego jedynym makrolidem w zestawie jest klarytromycyna.

Pełne wyjaśnienie:

Makrolidy to grupa antybiotyków, do której zalicza się m.in. erytromycynę, azytromycynę i klarytromycynę. Rozpoznanie tej grupy jest istotne w praktyce aptecznej, ponieważ pozwala szybko skategoryzować substancję czynną (np. do celów edukacji pacjenta, analizy zamienników czy wstępnej oceny typowych właściwości grupy).

Dlaczego poprawna jest "klarytromycyna"?
Klarytromycyna jest klasyfikowana jako antybiotyk z grupy makrolidów (w systemie ATC znajduje się w podgrupie makrolidów). Z punktu widzenia wiedzy egzaminacyjnej wystarczy prawidłowo przypisać nazwę międzynarodową do właściwej klasy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Klindamycyna" nie jest makrolidem. Należy do linkozamidów, czyli innej grupy antybiotyków (mimo że w nazwie ma końcówkę "-mycyna", która bywa myląca).
  • "Neomycyna" nie jest makrolidem. To aminoglikozyd, stosowany m.in. miejscowo; nazewnictwo również może sugerować błędnie inne grupy, jeśli opierać się tylko na brzmieniu nazwy.
  • "Doksacyklina" nie jest makrolidem. Jest tetracykliną, czyli przedstawicielem jeszcze innej klasy antybiotyków.

Wskazówka do nauki: nie opieraj decyzji wyłącznie na końcówce nazwy. Wiele antybiotyków ma podobne elementy brzmieniowe, a przynależność do grupy najlepiej utrwalać przez skojarzenia rodzinne (np. "klarytro- / azytro-" jako typowe nazwy z grupy makrolidów) oraz przez pracę z klasyfikacją ATC.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Antybiotyk makrolidowy to lek przeciwbakteryjny należący do grupy makrolidów (np. erytromycyna, azytromycyna, klarytromycyna). W nauce do egzaminu najważniejsze jest rozpoznanie nazw INN i przypisanie ich do właściwej klasy antybiotyków.
Klarytromycyna jest klasyfikowana jako makrolid w uznanych systemach klasyfikacji leków (np. ATC) oraz w kompendiach farmakologicznych. W praktyce egzaminacyjnej oznacza to, że przy pytaniu o makrolid wybór "klarytromycyna" jest poprawny.
Nie. Końcówka "-mycyna" może występować w nazwach leków z różnych grup antybiotyków. To częsta pułapka: klindamycyna jest linkozamidem, a neomycyna aminoglikozydem. Dlatego trzeba uczyć się przynależności do grup, a nie tylko brzmienia nazwy.
Najpewniej poprzez skojarzenie nazw INN: tetracykliny często kojarzą się z "-cyklina" (np. doksacyklina), a makrolidy z nazwami typu "-tromycyna" (np. klarytromycyna, azytromycyna). Zawsze jednak warto potwierdzać w klasyfikacji ATC podczas nauki.
Najczęściej studenci wybierają odpowiedź na podstawie podobieństwa nazw (heurystyka) zamiast na podstawie wiedzy o klasach. Przykładowo "klindamycyna" brzmi podobnie do makrolidów, ale należy do linkozamidów. Pomaga robienie fiszek "nazwa → grupa".
Do najczęściej omawianych makrolidów należą erytromycyna, azytromycyna i klarytromycyna. W pytaniach testowych zwykle chodzi o identyfikację grupy po nazwie. Dobrą praktyką jest opanowanie kilku typowych przedstawicieli każdej klasy antybiotyków.
Często mylą się leki zawierające "-mycyna", które nie są makrolidami, np. klindamycyna (linkozamid) czy neomycyna (aminoglikozyd). Mechanizm błędu polega na automatycznym dopasowaniu do znanej grupy po podobnym brzmieniu, bez sprawdzenia klasy.
Znajomość grup antybiotyków pomaga w porządkowaniu wiedzy o lekach, w rozmowie z pacjentem (ogólna charakterystyka grupy) oraz przy analizie substancji czynnej w dokumentacji. W nauce do egzaminu ułatwia też szybkie rozwiązywanie testów jednokrotnego wyboru.
Sprawdza się nauka w blokach: (1) lista reprezentantów grupy, (2) krótkie skojarzenie nazwy, (3) powtórki z fiszek. Dodatkowo warto weryfikować nazwy w indeksie ATC/DDD. Takie podejście zmniejsza ryzyko pomyłek wynikających z podobieństwa nazw.
Nie. Doksacyklina należy do tetracyklin, a nie do makrolidów. W pytaniach egzaminacyjnych "-cyklina" jest często sygnałem tetracykliny. Jeśli widzisz doksacyklinę wśród opcji przy pytaniu o makrolid, traktuj ją jako typowy dystraktor.
info

Około 72% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że klarytromycyna należy do antybiotyków makrolidowych (pochodna erytromycyny).

Źródła:

  • WHO Collaborating Centre for Drug Statistics Methodology – ATC/DDD Index: Clarithromycin (J01FA09), https://atcddd.fhi.no/atc_ddd_index/?code=J01FA09 (dostęp: 2026-03-01)
  • MSD Manuals (dla profesjonalistów) – opis grupy: Macrolides / Clarithromycin (informacja o przynależności do makrolidów), https://www.msdmanuals.com/professional/infectious-diseases/bacteria-and-antibacterial-drugs/macrolides (dostęp: 2026-03-01)
  • NCBI Bookshelf (StatPearls) – "Clarithromycin" (klasyfikacja jako macrolide antibiotic), https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ (wyszukaj: "StatPearls Clarithromycin") (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik farmakologii (dział: antybiotyki i chemioterapeutyki)
  • Indeks ATC/DDD WHO (wyszukiwanie substancji i grupy terapeutycznej)
  • Wiarygodne kompendia leków (opisy substancji czynnych i przynależności do grup)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego