KWALIFIKACJA ELM1 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 7.
Który z ciśnieniomierzy służy do pomiaru zarówno nadciśnienia jak i podciśnienia, mierzonych względem ciśnienia atmosferycznego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Manowakuometr jest przyrządem do pomiaru ciśnienia względnego obejmującego zarówno wartości dodatnie (nadciśnienie), jak i ujemne (podciśnienie) względem ciśnienia atmosferycznego. Dla porównania manometr mierzy nadciśnienie, wakuometr podciśnienie, a barometr ciśnienie atmosferyczne.

Pełne wyjaśnienie:

W treści pytania kluczowe są dwa elementy: pomiar nadciśnienia i podciśnienia oraz fakt, że wartości są mierzone względem ciśnienia atmosferycznego (czyli jest to pomiar ciśnienia względnego, a nie bezwzględnego).

"Manowakuometr" to przyrząd, którego skala obejmuje zakres poniżej i powyżej zera odniesionego do atmosfery. Oznacza to, że może pokazać zarówno dodatnie wartości (gdy ciśnienie w instalacji jest większe niż atmosferyczne), jak i ujemne (gdy jest mniejsze od atmosferycznego, czyli występuje podciśnienie).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "Manometr" w typowym ujęciu służy do pomiaru nadciśnienia (wartości dodatnich względem atmosfery). Nie jest przeznaczony do wskazywania podciśnienia w tym samym zakresie pracy/skali.
  • "Wakuometr" jest wyspecjalizowany do pomiaru podciśnienia (próżni w sensie technicznym, czyli ciśnienia niższego od atmosferycznego). Nie obejmuje nadciśnienia.
  • "Barometr" mierzy ciśnienie atmosferyczne (środowiska), a nie ciśnienie w instalacji odniesione do atmosfery. Z tego powodu nie spełnia warunku pomiaru nad- i podciśnienia względem atmosfery w procesie przemysłowym.

W automatyce przemysłowej rozróżnienie tych przyrządów jest praktyczne przy doborze aparatury kontrolno-pomiarowej do układów pneumatycznych, ssących oraz instalacji, w których w różnych fazach procesu pojawiają się zarówno dodatnie, jak i ujemne odchylenia od ciśnienia atmosferycznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Manowakuometr to przyrząd do pomiaru ciśnienia względnego, którego skala obejmuje zarówno nadciśnienie, jak i podciśnienie względem ciśnienia atmosferycznego. Stosuje się go tam, gdzie w tym samym układzie mogą występować wartości dodatnie i ujemne.
Manometr jest kojarzony głównie z pomiarem nadciśnienia (powyżej atmosfery). Manowakuometr ma skalę "przez zero", więc pozwala obserwować także podciśnienie (poniżej atmosfery). Różnica jest więc w zakresie wskazań i przeznaczeniu.
Wakuometr służy do pomiaru podciśnienia względem atmosfery (wartości ujemnych w ujęciu względnym). Manowakuometr łączy funkcję manometru i wakuometru, czyli pokazuje zarówno podciśnienie, jak i nadciśnienie w jednym przyrządzie.
Ciśnienie atmosferyczne jest punktem odniesienia dla ciśnienia względnego. Gdy układ ma większe ciśnienie niż atmosfera, mówimy o nadciśnieniu; gdy mniejsze, o podciśnieniu. To rozróżnienie pomaga dobrać właściwy przyrząd (np. manowakuometr).
Nie w typowym zastosowaniu przemysłowym. Barometr służy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego otoczenia. Nie jest przyrządem do kontroli ciśnienia w rurociągu czy zbiorniku względem atmosfery, dlatego nie zastąpi manometru, wakuometru ani manowakuometru.
Podciśnienie występuje m.in. w układach ssących, transporcie podciśnieniowym, przy przyssawkach próżniowych w robotyce oraz przy pompach próżniowych. W takich miejscach przydaje się wakuometr, a gdy proces przechodzi także w nadciśnienie — manowakuometr.
Najczęściej skala ma część "ujemną" (podciśnienie) i "dodatnią" (nadciśnienie) po obu stronach zera odniesionego do atmosfery. Oznaczenia mogą zawierać np. zakres poniżej 0 oraz powyżej 0 w tych samych jednostkach.
Zwykle nie — jest to pomiar względny względem atmosfery (tzw. "gauge"). Do ciśnienia bezwzględnego stosuje się inne rozwiązania pomiarowe i przeliczenia. Na egzaminie warto zawsze sprawdzić, czy w treści jest wskazane "względem atmosfery".
Najczęstsze pomyłki to: wybór manometru tam, gdzie trzeba mierzyć też podciśnienie, mylenie wakuometru z manowakuometrem oraz ignorowanie informacji o punkcie odniesienia (atmosfera). Warto kojarzyć: manometr=nad, wakuometr=pod, manowakuometr=oba.
Powtórz podstawowe definicje (nadciśnienie/podciśnienie), przejrzyj rodzaje przyrządów (manometr, wakuometr, manowakuometr, barometr) oraz ćwicz rozpoznawanie zastosowań w przykładach procesowych. Dobrą metodą jest robienie krótkich fiszek "co mierzy i względem czego".
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Manowakuometr jest przyrządem do pomiaru ciśnienia względnego obejmującego zarówno wartości dodatnie (nadciśnienie), jak i ujemne (podciśnienie) względem ciśnienia atmosferycznego."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Manowakuometr" — definicja i zastosowanie, https://pl.wikipedia.org/wiki/Manowakuometr (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (pl): "Manometr" — zakres zastosowań przyrządu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Manometr (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (pl): "Barometr" — pomiar ciśnienia atmosferycznego, https://pl.wikipedia.org/wiki/Barometr (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki metrologii przemysłowej (dział: pomiary ciśnienia)
  • Instrukcje/DTR przyrządów pomiarowych ciśnienia stosowanych w automatyce
  • Materiały szkolne z pneumatyki i aparatury kontrolno-pomiarowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego