Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD12 - CZERWIEC 2018



PYTANIE NR 9.
Który z elementów budynku przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia fragment architektoniczny budynku, który jest związany z zawodem murarza-tynkarza, w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pilaster to pionowy element architektoniczny przypominający spłaszczoną kolumnę lub występ w linii ściany.
Attyka jest zwieńczeniem ponad gzymsem/dachem, gzyms to element poziomy, a cokół to część przyziemia u dołu ściany. Dlatego właściwe rozpoznanie wskazuje na pilaster.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowa odpowiedź: pilaster.

Pilaster jest pionowym elementem detalu architektonicznego na elewacji. Najczęściej ma postać płytkiego, prostokątnego występu (lub "spłaszczenia kolumny") z bazą i/lub uproszczonym "kapitelem". Jego zadaniem bywa porządkowanie rytmu elewacji oraz podkreślenie osi kompozycyjnych. Na rysunkach elewacji pilaster rozpoznaje się po tym, że jest elementem ciągnącym się w górę po ścianie.

Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych stref elewacji albo mają inny kierunek przebiegu:

  • Attyka jest związana ze zwieńczeniem ściany (górą budynku), często jako ścianka/parapet nad dachem lub ponad gzymsem. To element "na górze", a nie pionowy podział ściany.
  • Gzyms to detal o charakterze poziomym, zwykle wystający pas/profil, który oddziela kondygnacje lub wieńczy elewację. Jeżeli na rysunku dominują linie poziome, wtedy rozważa się gzyms, ale pilaster jest typowo pionowy.
  • Cokół to dolna część ściany przy gruncie (przyziemie), często wykonywana z materiału bardziej odpornego na zabrudzenia i uszkodzenia. Na rysunku znajduje się u dołu elewacji, a nie jako pionowy element na całej wysokości.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim wybierzesz odpowiedź, określ strefę elewacji (dół–środek–góra) i kierunek elementu (pionowy vs poziomy). To prosta metoda, która ogranicza mylenie pilastra z gzymsem, attyką lub cokołem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest pilaster na elewacji budynku?
Pilaster to pionowy element architektoniczny występujący na ścianie, przypominający spłaszczoną kolumnę. Zwykle lekko wystaje z lica muru i porządkuje podziały elewacji. Na rysunku rozpoznasz go po pionowym "pasie" lub wypukłości biegnącej w górę.
Jak odróżnić pilaster od gzymsu na rysunku?
Najprościej po kierunku: pilaster jest elementem pionowym (ciągnie się w górę po ścianie), a gzyms jest elementem poziomym (pas/profil oddzielający kondygnacje lub wieńczący elewację). Jeśli na rysunku widzisz wyraźny poziomy pas, to częściej gzyms.
Dlaczego attyka nie jest tym samym co pilaster?
Attyka dotyczy zwieńczenia budynku (górnej partii ściany), często jako ścianka/parapet nad dachem lub ponad gzymsem. Pilaster natomiast jest pionowym podziałem elewacji w polu ściany. Różnią się więc położeniem (góra vs środek ściany) i funkcją kompozycyjną.
Co to jest cokół i gdzie go szukać na elewacji?
Cokół to dolna część ściany (strefa przyziemia), zwykle tuż nad gruntem. Często bywa wykonany z materiału bardziej odpornego na uszkodzenia i zabrudzenia. Na rysunkach elewacji szukaj go u dołu budynku jako pas przy podstawie ściany.
Jakie są typowe błędy przy rozpoznawaniu pilastra na egzaminie?
Najczęściej myli się pilaster z elementami "ozdobnymi" o innym przebiegu: z gzymsem (bo też jest detalem) lub z cokołem (bo też jest pasem, ale w dole). Pomaga zasada: najpierw określ kierunek (pion/poziom), potem strefę elewacji (dół/środek/góra).
Czy pilaster może być elementem żelbetowym?
Tak, w praktyce pilaster może być wykonany jako element żelbetowy lub jako ukształtowanie żelbetowej ściany/słupa, a następnie wykończony warstwami elewacyjnymi. Dla betoniarza-zbrojarza ważne jest, że taki detal może wpływać na deskowanie, zbrojenie i dokładność krawędzi.
Kiedy w praktyce budowy spotyka się pilastry?
Pilastry spotyka się w budynkach, gdzie elewacja ma wyraźny rytm podziałów lub stylizację (np. klasycyzującą), ale także w nowoczesnych elewacjach jako pionowe pogrubienia lub podziały. Mogą maskować słupy, wzmacniać wizualnie naroża albo porządkować fasadę.
Jak czytać rysunek, żeby nie pomylić attyki z gzymsem?
Sprawdź, czy element znajduje się ponad linią dachu/stropodachu: wtedy częściej jest to attyka (ścianka/parapet). Gzyms zwykle tworzy poziomy pas na elewacji i może występować na różnych wysokościach (między kondygnacjami lub jako zwieńczenie), ale nie jest "ścianką" ponad dachem.
Jakie elementy elewacji warto znać oprócz pilastra?
Warto opanować m.in. gzyms, cokół, attykę, lizeny, opaski okienne/drzwiowe, nadproża i parapety. Na egzaminie często sprawdza się rozpoznawanie podstawowych detali na rysunku. Ucz się przez porównywanie: położenie (dół/góra), kierunek (pion/poziom) i funkcja.
Jak przygotować się do pytań o detale architektoniczne na rysunkach?
Ćwicz na zestawach rysunków elewacji i przekrojów: najpierw nazywaj elementy, potem uzasadniaj położeniem i kształtem. Zrób własną ściągę: cokół-dół, gzyms-poziom, pilaster-pion, attyka-góra. Taka mapa pojęć zmniejsza ryzyko pomyłek.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Pilaster to pionowy element architektoniczny przypominający spłaszczoną kolumnę lub występ w linii ściany."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pilaster - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Attyka - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Gzyms - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i atlasy detalu architektonicznego (elementy elewacji)
  • Słowniki terminów budowlanych i architektonicznych
  • Ćwiczenia z rozpoznawania elementów na rysunkach elewacji i przekrojach
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego