KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2017 (test 2)

PYTANIE NR 10.
Który z podanych kodów ISO określa ruch narzędzia z punktu A do punktu B?
Ilustracja przedstawia schemat ruchu narzędzia w kontekście egzaminu zawodowego dla technika mechatronika, kwalifikacja E19.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Interpolacja kołowa w kodzie ISO jest realizowana poleceniami G02/G03. Zapis G02 X... Y... R... oznacza ruch narzędzia po łuku zgodnie z ruchem wskazówek zegara do punktu końcowego (X, Y), z zadanym promieniem R. Dlatego poprawny jest blok zawierający G02 oraz punkt docelowy B.

Pełne wyjaśnienie:

W programowaniu CNC (kod ISO/G-code) ruch narzędzia pomiędzy zadanymi punktami może być realizowany różnymi typami interpolacji. Dla ruchu po łuku (interpolacja kołowa) stosuje się polecenia:

  • G02 – ruch po łuku zgodnie z ruchem wskazówek zegara,
  • G03 – ruch po łuku przeciwnie do ruchu wskazówek zegara.

W każdej z odpowiedzi występują współrzędne X i Y, które w typowym zapisie oznaczają punkt końcowy ruchu (czyli w uproszczeniu "do punktu B"). To jednak nie wystarcza do jednoznacznego opisu łuku – trzeba jeszcze zdefiniować geometrię łuku oraz kierunek jego przebiegu.

Geometrię łuku można opisać na dwa popularne sposoby:

  • Przez promień R (parametr R),
  • Przez położenie środka łuku jako przesunięcia I i J (zwykle względem punktu startu łuku w osiach X i Y).

Blok "N05 G02 X74.102 Y15 R50.695" zawiera:

  • kierunek ruchu łukowego właściwy dla G02,
  • współrzędne punktu końcowego (X, Y),
  • promień łuku (R), czyli komplet informacji potrzebnych do wykonania ruchu po łuku z A do B w zadanym kierunku.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Warianty z G03 realizują łuk w przeciwnym kierunku, więc nawet przy tym samym punkcie końcowym poprowadzą narzędzie inną stroną. Z kolei wariant G02 z I/J nie jest "z definicji" niepoprawny jako idea, ale w tym pytaniu poprawna ma być konkretna linia kodu wskazująca ruch zgodny z opisem i zapisem z promieniem R. Na egzaminie kluczowe jest zwracanie uwagi na: (1) G02 vs G03 oraz (2) sposób definicji łuku (R lub I/J).

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zidentyfikuj, czy ruch jest liniowy (G01), czy kołowy (G02/G03), potem sprawdź kierunek, a dopiero na końcu parametry geometrii (R albo I/J).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
G02 oznacza interpolację kołową zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Narzędzie porusza się po łuku od punktu startowego do punktu końcowego podanego zwykle w X/Y (lub X/Z). Kształt łuku definiuje się promieniem R albo parametrami I/J.
G03 oznacza interpolację kołową przeciwnie do ruchu wskazówek zegara. Przy tych samych współrzędnych końcowych X/Y tor przejazdu może być inny niż dla G02, bo zmienia się kierunek obejścia łuku. To częsta pułapka na testach.
W typowym zapisie CNC współrzędne X i Y (lub inne osie) wskazują punkt, do którego ma dojechać narzędzie w danym bloku. Dla łuku G02/G03 X/Y zwykle oznaczają punkt końcowy, a dodatkowe parametry opisują geometrię łuku.
To dwa równoważne sposoby opisu geometrii łuku. R podaje promień, a I/J opisują położenie środka łuku (najczęściej jako przesunięcia od punktu startu). W praktyce wybór zależy od sterowania, postprocesora oraz tego, co jest stabilniejsze numerycznie.
Nie. W wielu sterowaniach I i J opisują przesunięcie środka okręgu względem punktu startowego łuku (odpowiednio w osi X i Y). Punkt końcowy łuku podaje się nadal współrzędnymi X i Y.
Najczęściej myli się kierunek łuku (G02 vs G03), interpretuje I/J jak współrzędne końcowe oraz pomija, że R i I/J to różne sposoby opisu tej samej geometrii. Pomaga zasada: najpierw typ ruchu, potem kierunek, na końcu parametry łuku.
Zwykle tak, bo sterowanie musi znać geometrię łuku. Najczęściej podaje się R albo komplet I/J (czasem także K dla trzeciej osi). Dokładne wymagania zależą od konkretnego sterowania i ustawień, więc warto znać konwencję używaną w zadaniach egzaminacyjnych.
Sprawdź polecenie G02 lub G03 oraz sposób definicji łuku (R albo I/J). Następnie zweryfikuj w symulatorze CNC albo na szkicu, czy przy danym kierunku i geometrii narzędzie omija detal prawidłową stroną. To ogranicza błędy kolizji.
Oznaczenie N05 to numer bloku (numer linii) programu. Ułatwia odwołania, edycję i diagnostykę, ale zazwyczaj nie zmienia samego ruchu. Kluczowe dla ruchu są komendy typu G oraz parametry osi i łuku (X/Y, R, I/J).
Skuteczne jest łączenie teorii i praktyki: naucz się znaczeń G00/G01/G02/G03, a potem uruchamiaj krótkie programy w symulatorze, zmieniając tylko jeden parametr (np. G02 na G03 lub R na I/J). Tak szybko zobaczysz, co faktycznie zmienia tor narzędzia.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Interpolacja kołowa w kodzie ISO jest realizowana poleceniami G02/G03."

Materiały:

  • Instrukcja programowania CNC dla danego sterowania (np. manual producenta: sekcja interpolacji kołowej G02/G03)
  • Podręcznik podstaw programowania obrabiarek CNC (rozdziały o G-code i geometrii łuków)
  • Materiały dydaktyczne do mechatroniki: układy CNC i podstawy obróbki skrawaniem

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego