KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 22.
Który z przedstawionych na rysunkach elementów należy zastosować celem dostarczenia z powietrzem oleju do smarowania części ruchomych w elementach układu pneumatycznego?
Ilustracja przedstawia cztery różne elementy związane z układem pneumatycznym, które mogą być używane w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do dostarczenia oleju wraz ze sprężonym powietrzem w celu smarowania części ruchomych stosuje się naolejacz (smarownicę) – element przygotowania powietrza w pneumatyce.
Filtr usuwa zanieczyszczenia i kondensat, a reduktor stabilizuje ciśnienie, ale nie dozują oleju do strumienia powietrza.

Pełne wyjaśnienie:

W układach pneumatycznych smarowanie części ruchomych (np. elementów wykonawczych i zaworów) można realizować przez dozowanie oleju do strumienia sprężonego powietrza. Elementem przeznaczonym do tej funkcji jest naolejacz (smarownica). Jego zadaniem jest wytworzenie i podanie mgły olejowej (lub dawki oleju) do przepływającego powietrza, tak aby olej był transportowany razem z medium roboczym do odbiorników w instalacji.

Pozostałe typowe elementy przygotowania powietrza spełniają inne role, dlatego nie realizują opisanego celu:

  • Filtr służy do oczyszczania sprężonego powietrza z cząstek stałych oraz do separacji kondensatu. Poprawia jakość powietrza, ale nie dodaje oleju.
  • Reduktor ciśnienia (regulator) obniża i stabilizuje ciśnienie zasilania na poziomie wymaganym przez układ. Nie jest urządzeniem dozującym środek smarny.
  • Osuszacz / odwadniacz usuwa wilgoć, co jest przeciwieństwem "dodawania" czegokolwiek do powietrza. Zmniejsza ryzyko korozji i zamarzania, lecz nie zapewnia smarowania.

Na egzaminie warto kojarzyć naolejacz z typowym zespołem przygotowania powietrza (FRL), gdzie obok filtra i reduktora znajduje się właśnie element odpowiedzialny za smarowanie. Jeśli w rysunkach pokazano kilka podobnych modułów, kluczowe jest odczytanie funkcji: tylko naolejacz ma za zadanie wprowadzić olej do strumienia powietrza, a nie usuwać zanieczyszczenia lub regulować ciśnienie.

W praktyce należy pamiętać, że nie każdy układ wymaga naolejania; część nowoczesnych elementów pracuje na powietrzu niesmarowanym. Jednak w pytaniu jednoznacznie wskazano cel: dostarczenie oleju z powietrzem, co odpowiada funkcji naolejacza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Naolejacz (smarownica) to element przygotowania sprężonego powietrza, który dozuje olej do strumienia powietrza. Dzięki temu olej jest transportowany do elementów wykonawczych i rozdzielaczy, zapewniając smarowanie ruchomych części oraz zmniejszając tarcie i zużycie.
Naolejacz wytwarza drobne krople oleju unoszone w przepływie sprężonego powietrza. Taka "mgła" dociera do odbiorników w instalacji i osadza się na współpracujących powierzchniach. Kluczowe jest dobranie dawki oleju do przepływu i wymagań elementów.
Filtr ma usuwać zanieczyszczenia i kondensat ze sprężonego powietrza, czyli poprawia jego czystość. Naolejacz działa odwrotnie: dodaje środek smarny do powietrza. Dlatego filtr nie zapewni smarowania części ruchomych, nawet jeśli wygląda podobnie na rysunku.
Najczęściej spotyka się zestaw przygotowania powietrza typu FRL: filtr (oczyszczanie i odwadnianie), reduktor (stabilizacja ciśnienia) oraz naolejacz (dozowanie oleju). W zadaniach egzaminacyjnych rozpoznanie funkcji każdego modułu jest ważniejsze niż jego nazwa handlowa.
Stosuje się go wtedy, gdy odbiorniki wymagają smarowania olejem dostarczanym wraz z powietrzem (np. starsze lub specyficzne elementy wykonawcze). W praktyce trzeba też sprawdzić zalecenia producenta, bo część nowoczesnych elementów jest przeznaczona do pracy bez dodatkowego naolejania.
Na schematach pneumatycznych naolejacz jest oznaczany symbolem elementu dozującego olej do przepływu. Na rysunkach urządzeń często ma zbiorniczek na olej i konstrukcję pozwalającą na regulację dawki. Najpewniejszą metodą jest powiązanie wyglądu z funkcją: "dodaje olej do powietrza".
Nie. Reduktor (regulator) odpowiada za obniżenie i utrzymanie zadanego ciśnienia na wyjściu. Nie ma mechanizmu dozowania oleju. W testach to częsta pułapka: uczeń kojarzy "regulację" z "ustawieniem wszystkiego", ale funkcje przygotowania powietrza są rozdzielone.
Najczęściej myli się naolejacz z filtrem, bo oba elementy mogą mieć przezroczysty "kubek". Drugim błędem jest ignorowanie słów "dostarczenia oleju z powietrzem" i wybór osuszacza lub odwadniacza. Pomaga zasada: filtr usuwa, reduktor reguluje, naolejacz dodaje.
Zwykle montuje się go w zespole przygotowania powietrza w taki sposób, aby olej był podawany do już oczyszczonego i wyregulowanego ciśnieniowo powietrza. Dzięki temu olej trafia do dalszej części instalacji i do odbiorników. Dokładna kolejność zależy od rozwiązania zestawu.
Ucz się funkcjami: co dany element robi z powietrzem (usuwa zanieczyszczenia, reguluje ciśnienie, dodaje olej). Ćwicz na zdjęciach i symbolach schematowych, porównując filtr, reduktor i naolejacz. Na egzaminie czytaj uważnie cel w pytaniu, bo on wskazuje właściwy element.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z pneumatyki dla technika mechatronika (rozdziały: przygotowanie powietrza, FRL)
  • Instrukcje producentów zespołów przygotowania powietrza (FRL) – opisy funkcji naolejacza
  • Materiały dydaktyczne z oznaczeń i symboli elementów pneumatycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego