KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 11.
Który z przedstawionych na rysunkach podzespołów zapewnia redukcję ciśnienia i zatrzymanie cząstek stałych w układzie zasilania urządzenia pneumatycznego powietrzem?
Ilustracja przedstawia cztery różne podzespoły związane z układem zasilania urządzeń pneumatycznych powietrzem.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Redukcję ciśnienia realizuje reduktor/regulator, a zatrzymanie cząstek stałych zapewnia filtr.
W praktyce w zasilaniu pneumatyki często stosuje się zespół przygotowania powietrza (filtr z reduktorem, często także z manometrem), który spełnia oba warunki jednocześnie.

Pełne wyjaśnienie:

W układzie zasilania urządzenia pneumatycznego sprężonym powietrzem kluczowe są dwie funkcje: ustalenie właściwego ciśnienia roboczego oraz ochrona elementów przed zanieczyszczeniami stałymi. Redukcję i stabilizację ciśnienia zapewnia reduktor (regulator ciśnienia), natomiast zatrzymanie cząstek stałych realizuje filtr powietrza.

Dlatego poprawna jest odpowiedź wskazująca filtr powietrza z manometrem pełniący funkcję redukcji ciśnienia (czyli praktycznie filtr-reduktor/element zespołu przygotowania powietrza). Taki podzespół spełnia oba warunki z pytania: usuwa zanieczyszczenia mechaniczne z powietrza oraz pozwala nastawić i kontrolować ciśnienie (manometr ułatwia odczyt wartości na wejściu/wyjściu w zależności od rozwiązania).

Pozostałe typowe podzespoły spotykane w pneumatyce nie spełniają jednocześnie obu wymagań:

  • Element realizujący wyłącznie filtrację nie zapewnia redukcji ciśnienia – chroni układ przed cząstkami stałymi, ale nie ustala ciśnienia roboczego.
  • Element realizujący wyłącznie redukcję nie zatrzymuje cząstek stałych – stabilizuje ciśnienie, lecz nie zastępuje filtra.
  • Smarownica (jeśli jest wśród rysunków) służy do dozowania mgły olejowej, a nie do redukcji ciśnienia i zatrzymywania cząstek stałych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści występują dwie funkcje naraz (tu: redukcja ciśnienia i filtracja), szukaj na schemacie/rysunku elementu złożonego (filtr-reduktor, FRL) albo elementu opisanego jako filtr z regulacją i manometrem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
FRL to zestaw elementów do przygotowania sprężonego powietrza przed układem: filtr usuwa zanieczyszczenia, reduktor ustala ciśnienie robocze, a smarownica (jeśli stosowana) dozuje olej. Często w zestawie jest też manometr do kontroli ciśnienia.
Najczęściej widać korpus filtra (miska/odstojnik) oraz część regulacyjną (pokrętło). Manometr bywa przedstawiony jako okrągły wskaźnik podłączony do korpusu regulatora. W zadaniach egzaminacyjnych taki element opisuje się funkcjami: filtracja + regulacja ciśnienia.
Źródło sprężonego powietrza często ma wyższe i zmienne ciśnienie niż wymagane przez siłownik lub zawór. Reduktor stabilizuje ciśnienie robocze, co poprawia powtarzalność ruchu, zmniejsza zużycie elementów i ogranicza ryzyko uszkodzeń spowodowanych zbyt dużym ciśnieniem.
Cząstki stałe i zanieczyszczenia mogą blokować kanały w zaworach, przyspieszać zużycie uszczelnień siłowników i powodować nieszczelności. Filtr w zasilaniu pneumatycznym zmniejsza awaryjność, poprawia kulturę pracy układu oraz ułatwia utrzymanie parametrów ruchu w systemie mechatronicznym.
Najczęściej pojawia się spadek ciśnienia za filtrem, wolniejsza praca siłowników, niestabilne działanie zaworów oraz większe wahania wskazań manometru pod obciążeniem. W praktyce serwisowej warto sprawdzić wkład filtra i elementy odwadniania/odstojnik.
Nie. Reduktor służy do ustawienia i utrzymania ciśnienia, ale nie jest elementem filtrującym. Jeśli w zadaniu wymagane jest jednocześnie obniżenie ciśnienia i zatrzymanie cząstek stałych, potrzebny jest filtr + reduktor (często jako jeden podzespół) lub dwa elementy połączone w układzie.
Manometr umożliwia kontrolę ciśnienia (najczęściej po reduktorze, czyli ciśnienia roboczego). Dzięki temu podczas uruchamiania i konserwacji można szybko sprawdzić, czy nastawa regulatora jest prawidłowa oraz czy pod obciążeniem nie występują nadmierne spadki ciśnienia.
Uczniowie często mylą filtr, reduktor i smarownicę, bo występują blisko siebie w zestawach FRL i bywają podobnie rysowane. Pomaga zapamiętanie funkcji: filtr "czyści", reduktor "ustawia ciśnienie", smarownica "olejuje" (gdy jest wymagana).
Stosuje się go, gdy potrzebna jest kompaktowa zabudowa oraz szybki montaż i serwis w szafie lub na płycie montażowej. Filtr-reduktor skraca czas instalacji, zmniejsza liczbę połączeń (a więc potencjalnych nieszczelności) i ułatwia ustawienie ciśnienia jednym punktem regulacji.
Ćwicz na zdjęciach i symbolach: filtr, reduktor, smarownica, zawory odcinające i szybkozłącza. Ucz się funkcjami: co dany element robi w torze zasilania. Na egzaminie czytaj uważnie warunki w treści (np. "redukcja ciśnienia" i "cząstki stałe"), bo to podpowiada typ podzespołu.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Festo Didactic, "Pneumatics – Basic Level (TP 101)", rozdział dotyczący przygotowania sprężonego powietrza (filtr i regulator ciśnienia), wydanie dydaktyczne (brak weryfikacji numeru strony w tym środowisku)
  • SMC Corporation, materiały/katalog produktowy "Air Preparation" (filtry powietrza, regulatory ciśnienia, zespoły FRL) – dokumentacja producenta (brak weryfikacji numeru strony w tym środowisku)
  • Bosch Rexroth, materiały szkoleniowe/techniczne dotyczące pneumatyki i przygotowania powietrza (filtracja i regulacja ciśnienia) – dokumentacja producenta (brak weryfikacji numeru strony w tym środowisku)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z pneumatyki (przygotowanie sprężonego powietrza, FRL)
  • Karty katalogowe producentów osprzętu przygotowania powietrza (filtry, reduktory, zespoły FRL)
  • Zadania treningowe z rozpoznawania elementów pneumatycznych na schematach i zdjęciach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego