KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 30.
W przedstawionym na rysunku siłowniku pneumatycznym zastosowano mocowanie
Ilustracja przedstawia siłownik pneumatyczny, który jest elementem stosowanym w mechatronice, szczególnie w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mocowanie "wahliwe typu kołnierz z przodu" oznacza montaż z kołnierzem umieszczonym po stronie czołowej siłownika (od strony tłoczyska), przy czym przegubowość umożliwia niewielkie wychylenie i kompensację niewspółosiowości. Pozostałe opcje opisują inne rozwiązania: gwint, kołnierz z tyłu lub łapy.

Pełne wyjaśnienie:

W siłownikach pneumatycznych sposób mocowania dobiera się do układu mechanicznego, kierunku przenoszenia sił oraz tego, czy potrzebna jest kompensacja niewspółosiowości. Mocowanie wahliwe (przegubowe) stosuje się wtedy, gdy element wykonawczy może pracować z niewielkim odchyleniem osi lub gdy współpracuje z mechanizmem, który nie gwarantuje idealnego ustawienia współosiowego.

Odpowiedź "wahliwe typu kołnierz z przodu" jest poprawna, gdy na rysunku widać kołnierz montażowy po stronie czołowej siłownika, czyli przy końcu, z którego wychodzi tłoczysko (strona przednia). Taki kołnierz pozwala przykręcić siłownik do płyty/czoła konstrukcji, a element wahliwy ogranicza przenoszenie obciążeń bocznych na tłoczysko.

  • Odpowiedź "gwintowe" jest nieprawidłowa, gdy siłownik nie jest osadzany przez wkręcanie korpusu w gwintowany otwór/uchwyt. Widoczne gwinty na rysunkach często dotyczą przyłączy lub elementów pomocniczych, a nie samego typu mocowania korpusu.
  • Odpowiedź "wahliwe typu kołnierz z tyłu" myli stronę odniesienia. Kołnierz tylny znajduje się po stronie dennej (przeciwnej do tłoczyska). Jeśli kołnierz jest po stronie tłoczyska, jest to kołnierz przedni.
  • Odpowiedź "na łapach" dotyczy mocowania do podłoża poprzez wsporniki/łapy przykręcane do korpusu siłownika. Na takim rysunku zwykle rozpoznaje się charakterystyczne "stopy" pod cylindrem, a nie kołnierz na czole.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi ustal stronę "przodu" siłownika (zawsze od strony wysuwanego tłoczyska), a potem sprawdź, czy element montażowy jest kołnierzem, łapami czy rozwiązaniem gwintowym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mocowanie wahliwe (przegubowe) pozwala siłownikowi na niewielkie odchylenie osi podczas pracy. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko obciążeń bocznych na tłoczysku i zużycia prowadzeń, gdy mechanizm nie jest idealnie współosiowy.
Kołnierz przedni jest po stronie czołowej siłownika, czyli przy końcu, z którego wychodzi tłoczysko. Na rysunku szukaj pierścienia/płyty montażowej na "czole" korpusu, a nie przy stronie dennej.
Najpierw ustal stronę tłoczyska: to "przód". Jeśli kołnierz jest przy tej stronie, to kołnierz z przodu. Jeśli kołnierz jest po przeciwnej stronie (dennej), wtedy mowa o kołnierzu z tyłu.
Stosuje się je, gdy układ może mieć niewspółosiowość lub gdy siłownik współpracuje z dźwignią/przegubem. Wahliwość ogranicza przenoszenie sił poprzecznych, co poprawia trwałość uszczelnień i prowadnic.
Mocowanie na łapach polega na przykręceniu siłownika do podłoża przez wsporniki (łapy) znajdujące się pod korpusem. Takie rozwiązanie jest typowe dla montażu równoległego do płyty i nie wygląda jak kołnierz na czole.
Nie. Gwinty przyłączy służą do podłączenia przewodów i złączek pneumatycznych. Mocowanie gwintowe dotyczy sposobu osadzenia korpusu/elementu montażowego (np. wkręcanie w uchwyt). To częsty błąd interpretacji rysunku.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie przodu z tyłem (brak odniesienia do strony tłoczyska), branie dowolnego gwintu za "mocowanie gwintowe" oraz przeoczenie, czy element montażowy jest kołnierzem czy łapami.
Kołnierz jest korzystny, gdy siłownik ma być przykręcony do płyty czołowej lub gdy brakuje miejsca na podstawę pod cylindrem. Łapy są wygodne przy montażu do podłoża, ale wymagają przestrzeni pod korpusem.
Złe mocowanie może powodować obciążenia boczne tłoczyska, większe tarcie, nieszczelności i szybsze zużycie prowadzeń. Mocowanie wahliwe pomaga ograniczyć te obciążenia, jeśli mechanizm ma luz lub niewspółosiowość.
Ćwicz rozpoznawanie elementów na rysunkach i w katalogach: kołnierz przód/tył, łapy, przeguby. Zawsze zaczynaj od ustalenia strony tłoczyska. Pomaga też porównywanie kilku przykładów montażu w dokumentacji producentów.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe opcje opisują inne rozwiązania: gwint, kołnierz z tyłu lub łapy.

Materiały:

  • Podstawy pneumatyki siłowej (skrypt/Podręcznik do pneumatyki w technice)
  • Karty katalogowe producentów siłowników pneumatycznych (sekcje: akcesoria montażowe, sposoby mocowania)
  • Ćwiczenia z rozpoznawania elementów pneumatycznych na rysunkach i w dokumentacji technicznej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego