KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 18.
Który z przedstawionych na rysunku przyrządów służy do mikrometrycznego pomiaru głębokości otworów?
Ilustracja przedstawia cztery rysunki techniczne przyrządów pomiarowych oznaczonych literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Głębokościomierz mikrometryczny rozpoznaje się po płaskiej podstawie (stopie) opartej na powierzchni odniesienia oraz wysuwanym trzpieniu, który wchodzi w otwór do dna. Mikrometr zewnętrzny ma kabłąk C, wewnętrzny mierzy średnice, a sama głowica nie jest kompletnym przyrządem pomiarowym.

Pełne wyjaśnienie:

Przyrząd do mikrometrycznego pomiaru głębokości musi mieć element, który stabilnie ustala poziom odniesienia na krawędzi otworu, oraz element, który sięga do dna. Taką funkcję spełnia głębokościomierz mikrometryczny.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "Głębokościomierz mikrometryczny"?
To odmiana mikrometru przystosowana do pomiarów głębokości (otworów, rowków, wytoczek). Jego cechy konstrukcyjne to:

  • płaska podstawa (stopa) – opiera się ją na płaszczyźnie odniesienia, zwykle na krawędzi otworu lub powierzchni detalu,
  • głowica mikrometryczna z podziałką – umożliwia precyzyjny posuw i odczyt,
  • wysuwany trzpień pomiarowy ustawiony prostopadle do podstawy – wsuwany do wnętrza otworu aż do dna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Mikrometr zewnętrzny służy do pomiaru wymiarów zewnętrznych (np. średnicy wałka). Rozpoznaje się go po kabłąku w kształcie litery C oraz parze powierzchni pomiarowych (kowadełko i wrzeciono). Nie ma płaskiej podstawy do oparcia na krawędzi otworu.
  • Mikrometr wewnętrzny szczękowy jest przeznaczony do pomiaru średnic wewnętrznych. Zamiast trzpienia do dna ma szczęki/końcówki rozparte na ściankach otworu, więc nie mierzy głębokości.
  • Głowica mikrometryczna to element składowy (mechanizm bębna i tulei z podziałką), który może być częścią różnych przyrządów. Sama w sobie nie tworzy kompletnego przyrządu do pomiaru głębokości, bo brakuje jej stopy i właściwego układu odniesienia.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "głębokość", szukaj na rysunku stopy (płaskiej podstawy) i trzpienia wchodzącego w otwór. To najszybszy sposób odróżnienia głębokościomierza od mikrometrów do średnic.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Głębokościomierz mikrometryczny to przyrząd do precyzyjnego pomiaru głębokości (np. otworów, rowków, wytoczek). Ma płaską podstawę opartą o powierzchnię odniesienia oraz wysuwany trzpień, którego położenie odczytuje się na skali mikrometrycznej.
Szukaj dwóch cech: stopy/płaskiej podstawy (szeroka powierzchnia przylegania) oraz trzpienia prostopadłego do podstawy, który wysuwa się w dół do otworu. Mikrometr zewnętrzny ma kabłąk C, a wewnętrzny ma końcówki do rozparcia na ściankach otworu.
Mikrometr zewnętrzny mierzy wymiary zewnętrzne między kowadełkiem i wrzecionem oraz ma kabłąk w kształcie C. Nie ma płaskiej podstawy do oparcia na krawędzi otworu ani trzpienia, który sięga do dna, więc nie zapewnia poprawnego ustalenia punktu odniesienia dla głębokości.
Mikrometr wewnętrzny służy do pomiaru średnicy otworu (kontakt z ściankami). Głębokościomierz mierzy odległość do dna (kontakt z dnem) i opiera się stopą o krawędź lub powierzchnię detalu. To różne wielkości mierzone i inny sposób bazowania.
Oprzyj płaską podstawę stabilnie na powierzchni odniesienia (np. na krawędzi otworu), ustaw przyrząd prostopadle i wysuwaj trzpień aż do kontaktu z dnem. Następnie odczytaj wskazanie z tulei i bębna mikrometrycznego. Błędy daje przekoszenie podstawy.
Zwykle nie. Głowica mikrometryczna to mechanizm śrubowy ze skalą, który może być częścią przyrządów (np. głębokościomierzy, ustawników). Sama głowica bez odpowiedniego korpusu i elementów bazujących nie zapewnia prawidłowego prowadzenia i odniesienia pomiaru.
Najważniejsze są: płaska stopa (bazowanie na powierzchni), trzpień pomiarowy (kontakt z dnem), oraz podziałka mikrometryczna na tulei i bębnie (odczyt). Te elementy odróżniają go od mikrometru zewnętrznego i wewnętrznego.
Gdy trzeba sprawdzić np. głębokość gniazda pod łożysko, otworu pod śrubę, wytoczki pod pierścień osadczy lub rowka w obudowie. W montażu i konserwacji urządzeń mechatronicznych takie pomiary pomagają wykryć błędy obróbki i zapewnić prawidłowe pasowanie elementów.
Najczęstsze błędy to: przekoszenie podstawy (brak równoległości do powierzchni), brak sprawdzenia zera/ustawienia początkowego, zbyt duża siła docisku, oraz mylenie przyrządów (wybór mikrometru wewnętrznego do średnicy zamiast przyrządu do głębokości). To zniekształca wynik.
Ucz się po cechach charakterystycznych: kabłąk C (mikrometr zewnętrzny), końcówki do kontaktu ze ściankami (mikrometr wewnętrzny), stopa + trzpień do dna (głębokościomierz). Dobrze działa też trening na zdjęciach/rysunkach i szybkie dopasowanie: co jest bazą, a co elementem pomiarowym.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Głębokościomierz mikrometryczny rozpoznaje się po płaskiej podstawie (stopie) opartej na powierzchni odniesienia oraz wysuwanym trzpieniu, który wchodzi w otwór do dna."

Źródła:

  • ISO 3611 (Micrometers — External micrometers), standard (informacja o normowaniu mikrometrów) – w kontekście pytania o przyrządy mikrometryczne
  • Mitutoyo Europe – materiały produktowe: "Micrometer Heads" (opis głowicy mikrometrycznej jako elementu składowego), https://www.mitutoyo.eu/ (wyszukiwanie w katalogu produktów) - accessed 2026-02-28
  • Wikipedia (EN) – "Micrometer" (ogólny opis budowy i zastosowań mikrometru), https://en.wikipedia.org/wiki/Micrometer - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki z metrologii warsztatowej (rozdziały: mikrometry i przyrządy do pomiaru głębokości)
  • Instrukcje producentów przyrządów pomiarowych (karty katalogowe głębokościomierzy mikrometrycznych)
  • Ćwiczenia praktyczne: rozpoznawanie przyrządów po budowie oraz dobór przyrządu do rodzaju mierzonego wymiaru

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego