KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2007

PYTANIE NR 18.
Który z przepisów prawa farmaceutycznego nie dotyczy zakresu prac technika farmaceutycznego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stwierdzenie "może sporządzać wszystkie leki recepturowe" nie dotyczy zakresu prac technika, bo technik może sporządzać leki recepturowe tylko z ograniczeniami. Prawo farmaceutyczne wskazuje, że nie wolno mu sporządzać receptury m.in. z substancjami bardzo silnie działającymi oraz środkami odurzającymi i niektórymi psychotropowymi.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza znajomość granic uprawnień technika farmaceutycznego w zakresie receptury. Zgodnie z przepisami leki recepturowe mogą być sporządzane w aptece przez farmaceutę albo technika farmaceutycznego, ale ustawodawca wprowadza dla technika konkretne wyłączenia. Dlatego zdanie "może sporządzać wszystkie leki recepturowe" jest nieprawdziwe: słowo "wszystkie" stoi w sprzeczności z istnieniem ustawowych ograniczeń.

W praktyce oznacza to, że technik może wykonywać dużą część typowej receptury (np. maści, roztwory, proszki), jednak w przypadku recept zawierających substancje objęte ograniczeniami (np. środki odurzające lub określone grupy substancji psychotropowych) realizacja powinna zostać powierzona farmaceucie. To rozróżnienie jest częstą pułapką egzaminacyjną: poprawne jest "może sporządzać leki recepturowe (z ograniczeniami)", natomiast błędne "może sporządzać wszystkie".

Pozostałe odpowiedzi są zgodne z ogólną charakterystyką kompetencji technika:

  • "nie posiada uprawnień do prowadzenia apteki ogólnodostępnej" – technik nie ma uprawnień kierowniczych właściwych dla farmaceuty.
  • "może samodzielnie prowadzić punkt apteczny" – w praktyce punkt apteczny jest przewidziany jako forma obrotu o innym reżimie organizacyjnym niż apteka ogólnodostępna; w nauczaniu zwraca się uwagę na możliwość samodzielnej pracy technika w takim miejscu w granicach przepisów.
  • "wykonuje czynności pomocnicze przy sporządzaniu leków ocznych" – leki oczne wiążą się z wymaganiami jałowości i procedurami, dlatego technik typowo wykonuje czynności pomocnicze w ramach organizacji pracy receptury.

Na egzaminie warto wychwytywać słowa absolutyzujące ("zawsze", "nigdy", "wszystkie"), bo często sygnalizują zdania sprzeczne z wyjątkami opisanymi w prawie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że technik może wykonywać recepturę tylko w granicach określonych w przepisach. W prawie wskazano wyłączenia, m.in. dotyczące leków z substancjami bardzo silnie działającymi oraz środkami odurzającymi i części substancji psychotropowych. W takich przypadkach sporządzenie powinno należeć do farmaceuty.
Najczęściej mylą słowa "wszystkie", "zawsze" i "bez ograniczeń". W wielu obszarach technik ma szerokie kompetencje praktyczne, ale prawo wprowadza wyjątki (np. dla wybranych substancji w recepturze). Dlatego warto czytać odpowiedzi literalnie i szukać absolutyzacji.
Jest błędna, ponieważ przepisy dopuszczają sporządzanie leków recepturowych przez technika, ale jednocześnie wskazują ograniczenia dotyczące określonych grup substancji. Skoro istnieją ustawowe wyłączenia, technik nie ma uprawnienia do sporządzania "wszystkich" leków recepturowych.
Lek recepturowy jest przygotowywany w aptece na podstawie recepty (skład i postać wynikają z recepty). Lek gotowy jest wytwarzany przemysłowo i ma stały skład oraz postać. Pytania o technika często dotyczą właśnie receptury, bo tu przepisy precyzują, kto i w jakim zakresie może sporządzać preparat.
Nie każdą. Wiele recept technik może zrealizować w ramach swoich kompetencji, ale istnieją sytuacje, w których wymagana jest realizacja przez farmaceutę (np. gdy recepta obejmuje substancje objęte ograniczeniami wskazanymi w przepisach). W praktyce działa to jako podział zadań w zespole.
Wtedy, gdy recepta dotyczy preparatu objętego ustawowymi ograniczeniami dla technika, zwłaszcza gdy w składzie są substancje, których technik nie może używać przy sporządzaniu. Dobrą praktyką jest weryfikacja recepty pod kątem takich substancji przed rozpoczęciem pracy w recepturze.
Leki oczne wiążą się z wymaganiami jałowości i rygorystycznymi procedurami. Technik w praktyce często wykonuje czynności pomocnicze (przygotowanie stanowiska, odważanie, organizacja materiałów, czynności zgodne z procedurą) w ramach pracy zespołowej, z zachowaniem zasad jakości i bezpieczeństwa.
To kategoria substancji, dla których ryzyko działań niepożądanych i przedawkowania jest szczególnie wysokie, więc obrót i stosowanie podlegają ostrzejszym zasadom. W pytaniach egzaminacyjnych ma to znaczenie, bo prawo ogranicza możliwość sporządzania receptury z takimi substancjami przez technika farmaceutycznego.
Częsty błąd to automatyczne uznanie "wszystkie" za synonim "w praktyce bardzo dużo" i nieuwzględnienie wyjątków prawnych. To błąd uogólnienia. Na egzaminie warto zatrzymać się przy takich słowach i sprawdzić, czy w przepisach nie ma ograniczeń dotyczących choćby jednej grupy przypadków.
Najlepiej uczyć się blokami: receptura, obrót, odpowiedzialność i nadzór. Przy każdym bloku wypisz: co technik może, czego nie może oraz kiedy wymagana jest rola farmaceuty. Dodatkowo ćwicz pytania z "wyjątkami", bo to typowy motyw testowy.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Stwierdzenie "może sporządzać wszystkie leki recepturowe" nie dotyczy zakresu prac technika, bo technik może sporządzać leki recepturowe tylko z ograniczeniami."

Źródła:

  • [ISAP] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20211000974
  • Ustawa z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne, art. 92, Dz.U. 2021 poz. 974 ze zm.

Materiały:

  • Tekst ustawy – Prawo farmaceutyczne (dział dotyczący sporządzania leków recepturowych, art. 92)
  • Materiały szkoleniowe z zakresu receptury aptecznej dla technika farmaceutycznego (procedury i ograniczenia odpowiedzialności)
  • Notatki/opracowania z podziału kompetencji: technik farmaceutyczny vs farmaceuta (w kontekście pracy w aptece i punkcie aptecznym)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego