KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 2.
Który z symboli graficznych przedstawia bramkę typu NOR?
Ilustracja przedstawia cztery symbole graficzne, które są schematami bramek logicznych używanych w elektronice.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bramka NOR to negacja bramki OR, więc jej symbol wygląda jak OR (grot z wklęsłą podstawą) z kółkiem na wyjściu, które oznacza negację.
Wśród podanych symboli tylko D ma kształt OR i kółko negacji na wyjściu, dlatego jest poprawny.

Pełne wyjaśnienie:

Bramka NOR realizuje funkcję NOT(OR), czyli negację sumy logicznej. Oznacza to, że na wyjściu pojawia się stan wysoki tylko wtedy, gdy oba wejścia są w stanie niskim. W zapisie logicznym: Y = ¬(A ∨ B).

W praktyce egzaminacyjnej najważniejsze jest rozpoznanie symbolu graficznego:

  • Rodzina OR ma kształt "grota" z wklęsłą linią po stronie wejść.
  • Kółko na wyjściu zawsze oznacza negację (NOT) sygnału wyjściowego.

Zatem symbol NOR to: OR + kółko negacji na wyjściu. Tę cechę spełnia odpowiedź D.

Dlaczego pozostałe symbole są błędne?

  • A: ma kształt bramki AND (jak litera D) oraz kółko negacji, więc odpowiada funkcji NAND, a nie NOR.
  • B: ma kształt AND bez kółka, więc jest to AND (brak negacji).
  • C: ma kształt OR bez kółka, więc jest to OR (brak negacji).

Wskazówka do nauki: zapamiętaj regułę: kształt D = rodzina AND, kształt grotu = rodzina OR, a kółko = negacja. To pozwala szybko odróżnić NOR od NAND, które oba mają kółko, ale inny "korpus" symbolu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bramka NOR to negacja bramki OR: jej wyjście jest w stanie wysokim tylko wtedy, gdy oba wejścia są w stanie niskim. W skrócie: Y = ¬(A ∨ B). Gdy pojawi się "1" na którymkolwiek wejściu, OR da "1", a negacja zmieni ją na "0".
Rozpoznaj dwie cechy jednocześnie: (1) kształt bramki OR (grot z wklęsłą linią od strony wejść), oraz (2) kółko na wyjściu, które oznacza negację. OR bez kółka to OR, a OR z kółkiem to NOR.
Kółko (tzw. "bubble") jest umownym znakiem inwersji sygnału. Informuje, że sygnał na tym wyprowadzeniu jest odwrócony względem operacji podstawowej. Dlatego OR z kółkiem staje się NOR, a AND z kółkiem staje się NAND.
OR realizuje sumę logiczną: wyjście jest "1", gdy co najmniej jedno wejście jest "1". NOR robi dokładnie odwrotnie, bo jest negacją OR: wyjście jest "1" tylko przy dwóch zerach na wejściach. Na schemacie NOR od OR odróżnia kółko negacji na wyjściu.
Obie bramki mają kółko negacji, więc łatwo je pomylić. Kluczowa jest "bryła" symbolu: NAND ma kształt bramki AND (jak litera D) + kółko, a NOR ma kształt bramki OR (grot z wklęsłą podstawą) + kółko. Najpierw identyfikuj AND/OR, potem sprawdzaj negację.
Pomaga reguła: "kółko = NOT". Najpierw nazwij bazową bramkę po kształcie (OR albo AND), a następnie dodaj informację o negacji. Jeśli widzisz OR i kółko na wyjściu, czytasz to jako "NOT-OR", czyli NOR.
Tak. Logika (AND/OR/NAND/NOR) pojawia się w funkcjach sterowania i zabezpieczeń: łączenie sygnałów z czujników, tworzenie warunków blokad oraz decyzji alarmowych. Nawet gdy realizacja jest w sterowniku, zasada działania często jest opisywana schematem logicznym.
Najczęstsze błędy to: mylenie NOR z NAND (bo obie mają kółko), pomijanie wklęsłej linii charakterystycznej dla OR, oraz traktowanie kółka jako "ozdoby" zamiast znaku negacji. Dobra praktyka: sprawdź najpierw kształt OR/AND, dopiero potem obecność kółka.
Wyjście NOR jest w stanie wysokim tylko w jednej sytuacji: gdy A = 0 i B = 0. Dla pozostałych kombinacji (01, 10, 11) bramka OR dałaby "1", a negacja zamieni to na "0". To cecha, która odróżnia NOR od OR.
Ćwicz w dwóch krokach: (1) rozpoznaj rodzinę po kształcie (D = AND, grot = OR), (2) sprawdź, czy jest kółko negacji. Następnie dopasuj nazwę: AND/OR bez kółka oraz NAND/NOR z kółkiem. Pomaga robienie krótkich fiszek z symbolami.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • IEC 60617 (Graphical symbols for diagrams) – symbole funkcji logicznych/negacji (NOT) i bramek logicznych; baza symboli IEC 60617 (wyszukiwanie: logic gates, inversion bubble) – accessed 2026-02-18
  • Wikipedia: "Logic gate" – opis bramek oraz symboli (sekcje dotyczące OR, NOR i kółka negacji) https://en.wikipedia.org/wiki/Logic_gate - accessed 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): "Bramka NOR" – definicja funkcji i opis oznaczeń graficznych https://pl.wikipedia.org/wiki/Bramka_NOR - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki do elektroniki cyfrowej (rozdziały o bramkach logicznych i symbolach)
  • Tablice/schematy symboli bramek logicznych (AND/OR/NAND/NOR) do nauki rozpoznawania
  • Materiały dydaktyczne z automatyki i układów zabezpieczeń (logika warunków)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego