KWALIFIKACJA BUD12 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 28.
Który z tynków szlachetnych ma twardą, gładką i lśniącą powierzchnię imitującą polerowany kamień?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stiuk to dekoracyjna wyprawa/tynk dająca twardą, bardzo gładką i często lśniącą powierzchnię, która może imitować polerowany kamień (np. marmur).
Sgraffito polega na zdrapywaniu warstw, sztukateria to elementy plastyczne, a sztablatura dotyczy gładzi, nie efektu "polerowanego kamienia".

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie opisuje wyprawę o cechach: twarda, gładka i lśniąca oraz dająca efekt imitacji polerowanego kamienia. Taki rezultat jest charakterystyczny dla stiuku (często kojarzonego ze stiukiem weneckim), gdzie dzięki odpowiedniemu prowadzeniu warstw i końcowemu wygładzeniu/wyświeceniu uzyskuje się powierzchnię przypominającą kamień, nierzadko o wyraźnym połysku.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne techniki lub inne grupy wyrobów dekoracyjnych:

  • Sgraffito to technika dekoracyjna oparta na nakładaniu warstw w różnych barwach i wydrapywaniu/zdrapywaniu wzoru, aby odsłonić warstwę spod spodu. Efekt jest graficzny i fakturowy, a nie "gładki, lśniący jak polerowany kamień".
  • Sztukateria dotyczy wykonywania i montażu elementów plastycznych (np. listew, rozet, gzymsów) z mas sztukatorskich. To nie jest nazwa tynku o jednolitej, wypolerowanej powierzchni ściany.
  • Sztablatura odnosi się do bardzo gładkich wypraw/gładzi, ale sam termin nie oznacza typowego wykończenia imitującego polerowany kamień z połyskiem. W praktyce może kojarzyć się z uzyskaniem równej powierzchni pod malowanie, a nie z efektem "kamiennym".

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawia się połysk i imitacja polerowanego kamienia, szukaj w odpowiedziach nazwy technologii znanej z efektu "marmuru" lub "kamienia" osiąganego przez intensywne wygładzenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stiuk to dekoracyjna wyprawa, która po odpowiednim wykonaniu daje twardą, bardzo gładką powierzchnię, często z połyskiem. Stosuje się go, gdy celem jest efekt zbliżony do polerowanego kamienia (np. marmuru), a nie tylko równa ściana pod malowanie.
Kluczowy jest efekt końcowy: gładkość i "wyświecenie" powierzchni. Dzięki temu światło odbija się podobnie jak od wypolerowanego kamienia. W opisach egzaminacyjnych zwracaj uwagę na słowa: twardy, gładki, lśniący, imitujący kamień.
Sgraffito polega na tworzeniu wzoru przez zdrapywanie warstw tynku w różnych barwach, więc efekt jest rysunkowy i warstwowy. Stiuk ma dawać jednolitą, bardzo gładką powierzchnię z połyskiem. Gdy w pytaniu jest "polerowany kamień", pasuje stiuk, nie sgraffito.
Nie w typowym ujęciu. Sztukateria to wykonywanie i montaż dekoracyjnych elementów plastycznych (np. gzymsów, rozet, listew) z mas sztukatorskich. Pytanie o gładką, lśniącą powierzchnię ściany odnosi się do wyprawy (tynku), a nie do detalu przestrzennego.
Najmocniejsze sygnały to: "twarda, gładka i lśniąca powierzchnia" oraz "imitująca polerowany kamień". To opis efektu dekoracyjnego zbliżonego do marmuru. Jeśli zamiast tego pojawia się "wydrapywanie wzoru" lub "warstwy barwne", to raczej sgraffito.
Stosuje się je, gdy oprócz ochrony podłoża liczy się wygląd: faktura, barwa, połysk lub efekt dekoracyjny. W praktyce dotyczą elewacji i wnętrz o podwyższonych wymaganiach estetycznych. Na egzaminie sprawdza się zwykle umiejętność dopasowania nazwy do opisu powierzchni.
Najczęstszy błąd to utożsamienie "gładkiej powierzchni" z "efektem kamienia". Sztablatura bywa kojarzona z bardzo gładkim wykończeniem pod malowanie, ale opis "lśniąca, imitująca polerowany kamień" wskazuje na dekoracyjny charakter stiuku, a nie na zwykłą gładź.
W pytaniach egzaminacyjnych połysk jest częstą cechą rozpoznawczą stiuku, bo wiąże się z imitacją polerowanego kamienia. W praktyce stopień połysku zależy od technologii i wykończenia, ale jeśli w treści jest "lśniąca jak kamień", to najbezpieczniejszym wyborem jest stiuk.
Szukaj określeń typu: "wydrapywany wzór", "zdrapywanie warstwy", "kontrast barw", "odsłanianie spodniej warstwy". To mechanizm techniki sgraffito. Jeśli zamiast tego opis dotyczy gładkości i połysku jak kamień, to kierunek jest inny (stiuk).
Ucz się przez skojarzenie efektu z nazwą: połysk i imitacja kamienia → stiuk; wzór przez zdrapywanie → sgraffito; dekoracyjne detale przestrzenne → sztukateria. Pomaga też zrobienie fiszek: nazwa, krótki opis, zastosowanie, cecha wyróżniająca.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Stiuk to dekoracyjna wyprawa/tynk dająca twardą, bardzo gładką i często lśniącą powierzchnię, która może imitować polerowany kamień (np. marmur)."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Stiuk" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Stiuk (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (pl): "Sgraffito" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Sgraffito (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (pl): "Sztukateria" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Sztukateria (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Encyklopedie/kompendia technologii budowlanych dotyczące tynków dekoracyjnych
  • Materiały dydaktyczne dla murarza-tynkarza: dział o tynkach szlachetnych i wyprawach ozdobnych
  • Karty techniczne producentów systemów stiuku (opis efektu: gładkość, połysk, imitacja kamienia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego