Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2022



PYTANIE NR 1.
Który z wymienionych elementów zabezpiecza łożysko przed wysunięciem z obudowy urządzenia przedstawionego na rysunku?
Ilustracja przedstawia element konstrukcyjny urządzenia mechanicznego, prawdopodobnie związanego z mechatroniką, co jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pierścień Segera (pierścień osadczy) pracuje w rowku wykonanym w obudowie i stanowi opór osiowy dla pierścienia zewnętrznego łożyska, dlatego zapobiega jego wysunięciu. Nakrętka koronowa i zawleczka zwykle zabezpieczają połączenia gwintowe, a podkładka dystansowa ustala odległość, nie blokując pewnie osiowo.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu chodzi o element, który zabezpiecza łożysko przed wysunięciem z obudowy, czyli zapewnia ustalenie osiowe (opór wzdłuż osi) dla pierścienia zewnętrznego łożyska osadzonego w oprawie.

Taką funkcję spełnia pierścień Segera (pierścień osadczy). Jest to sprężysty pierścień montowany w rowku wykonanym w obudowie (lub na wale, zależnie od typu). Po osadzeniu w rowku tworzy mechaniczny "próg", o który opiera się łożysko, dzięki czemu nie może ono przemieścić się osiowo i wypaść z gniazda podczas pracy urządzenia, drgań lub obciążeń osiowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do tej funkcji?

  • Nakrętka koronowa jest elementem gwintowym; typowo służy do docisku/ustalenia elementu na gwincie (np. na czopie wału) i często współpracuje z zawleczką. Nie jest standardowym elementem do blokowania łożyska w gnieździe obudowy bez odpowiedniej konstrukcji gwintu i oporów.
  • Podkładka dystansująca służy głównie do ustawienia odległości, regulacji luzu lub położenia elementów. Sama w sobie nie jest "zatrzaskiem" w rowku i zwykle nie zapewnia pewnego zabezpieczenia przed wysunięciem, jeśli nie ma dodatkowego docisku lub oporu.
  • Zawleczka zabezpieczająca najczęściej blokuje przed odkręceniem nakrętkę (np. koronową) albo zabezpiecza sworzeń. Jej typowy obszar zastosowań to zabezpieczenia połączeń, a nie bezpośrednie ustalanie łożyska w obudowie.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: jeśli w węźle łożyskowym widzisz rowek i element sprężysty w kształcie pierścienia, to jest to klasyczne zabezpieczenie osiowe przed wysunięciem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest pierścień Segera i do czego służy?
Pierścień Segera (pierścień osadczy) to sprężysty pierścień montowany w rowku na wale lub w obudowie. Jego zadaniem jest utworzenie oporu osiowego, aby element (np. łożysko) nie mógł się przesunąć i wysunąć z gniazda podczas pracy, drgań lub obciążeń.
Jak pierścień osadczy zabezpiecza łożysko przed wysunięciem?
Po włożeniu do rowka pierścień osadczy "zatrzaskuje się" sprężyście i wystaje na tyle, by stanowić fizyczną przeszkodę. Pierścień zewnętrzny łożyska opiera się o ten próg, więc łożysko nie ma możliwości przesunięcia osiowego i wypadnięcia z obudowy.
Dlaczego nakrętka koronowa nie zawsze zabezpiecza łożysko w obudowie?
Nakrętka koronowa działa na gwincie (zwykle na wale) i służy do docisku lub ustalenia elementu na części gwintowanej. W typowym gnieździe obudowy nie ma gwintu do takiej nakrętki, więc nie jest to standardowy element do blokowania łożyska w oprawie bez specjalnej konstrukcji.
Czy podkładka dystansująca może zastąpić pierścień Segera?
Zwykle nie. Podkładka dystansująca ustala odległość lub położenie, ale sama nie tworzy pewnego "zatrzasku" w rowku. Żeby skutecznie zapobiec wysunięciu, potrzebny jest element dający opór osiowy niezależny od tarcia, np. pierścień osadczy, pokrywa lub pierścień oporowy.
Kiedy stosuje się zawleczkę zabezpieczającą w mechanice?
Zawleczkę stosuje się najczęściej do zabezpieczania połączeń przed rozłączeniem: np. blokuje nakrętkę (często koronową) przed odkręceniem albo zabezpiecza sworzeń w otworze. Nie jest to typowy element ustalający łożysko w gnieździe obudowy bez innych części.
Jakie są typowe błędy przy rozpoznawaniu elementów zabezpieczających łożyska?
Częsty błąd to utożsamianie słowa "zabezpiecza" z zawleczką lub nakrętką, bo są popularne w innych połączeniach. Drugi błąd to nieuwzględnienie kierunku: pytanie dotyczy wysunięcia osiowego z obudowy, więc szukamy oporu osiowego, a nie dystansu czy zabezpieczenia gwintu.
Jak rozpoznać na rysunku pierścień Segera w obudowie?
Najczęściej widać cienki pierścień osadzony w rowku przy krawędzi gniazda łożyska. Na przekroju bywa rysowany jako element o małej grubości, przylegający do rowka i tworzący stopień oporowy. Kluczowe jest położenie: tuż obok pierścienia zewnętrznego łożyska.
Jakie są rodzaje pierścieni osadczych używanych przy łożyskach?
W praktyce spotyka się pierścienie osadcze do rowków w obudowach oraz do rowków na wałach. Różnią się geometrią i sposobem montażu (np. otworki na szczypce). Dobór zależy od miejsca montażu (wał/obudowa) i wymaganego ustalenia osiowego.
Dlaczego ustalenie osiowe łożyska jest ważne w urządzeniach mechatronicznych?
Brak ustalenia osiowego może powodować przemieszczanie się łożyska, wzrost luzów, hałas, zużycie uszczelnień i elementów współpracujących, a nawet zatarcie. W urządzeniach mechatronicznych (napędy, przekładnie, silniki) wpływa to bezpośrednio na dokładność, drgania i niezawodność pracy.
Jak przygotować się do takich pytań na egzaminie mechatronika?
Najlepiej ćwiczyć na rysunkach złożeniowych węzłów łożyskowych: rozpoznawaj elementy ustalające (pierścienie osadcze, pokrywy, pierścienie oporowe) i rozdzielaj funkcje: ustalenie osiowe, ustalenie promieniowe, uszczelnienie, zabezpieczenie gwintu. To ogranicza "strzelanie" odpowiedzi.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Pierścień Segera (pierścień osadczy) pracuje w rowku wykonanym w obudowie i stanowi opór osiowy dla pierścienia zewnętrznego łożyska, dlatego zapobiega jego wysunięciu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Pierścień osadczy" – opis funkcji i zastosowań, https://pl.wikipedia.org/wiki/Pier%C5%9Bcie%C5%84_osadczy (dostęp: 2026-03-01)
  • SKF: "Rolling bearings catalogue" – informacje ogólne o osadzaniu i ustalaniu łożysk (sekcje dot. ustalania/osiowego pozycjonowania), https://www.skf.com/group/products/rolling-bearings/publications (dostęp: 2026-03-01)
  • MISUMI Polska: opis elementów "Pierścienie osadcze / Segera" (zastosowanie w rowkach i zabezpieczenie osiowe), https://pl.misumi-ec.com/vona2/mech/M0100000000/M0104000000/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Katalog/poradnik producenta łożysk dotyczący montażu i ustalania osiowego
  • Podręcznik "Podstawy konstrukcji maszyn" (rozdziały o łożyskach i elementach zabezpieczających)
  • Ćwiczenia z rozpoznawania elementów na rysunkach złożeniowych (węzły łożyskowe)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego