KWALIFIKACJA BUD1 + BUD8 + BUD12 + BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 6.
Który z wymienionych materiałów budowlanych ma największą wytrzymałość na rozciąganie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Największą wytrzymałość na rozciąganie spośród podanych materiałów ma stal konstrukcyjna, bo metale (zwłaszcza stal) przenoszą duże naprężenia rozciągające. Papa izolacyjna oraz beton komórkowy nie są materiałami nośnymi w rozciąganiu, a drewno (nawet wzdłuż włókien) zwykle ustępuje stali.

Pełne wyjaśnienie:

Wytrzymałość na rozciąganie to zdolność materiału do przenoszenia naprężeń rozciągających bez zerwania. W praktyce budowlanej kluczowe jest rozróżnienie, które materiały dobrze pracują na ściskanie, a które na rozciąganie.

Odpowiedź "Stal konstrukcyjna" jest poprawna, ponieważ stal (jako metal) charakteryzuje się wysoką wytrzymałością na rozciąganie i dlatego jest powszechnie stosowana w elementach przenoszących siły rozciągające, m.in. jako zbrojenie w żelbecie oraz w konstrukcjach stalowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "Papa izolacyjna" pełni funkcję hydroizolacji, a nie elementu nośnego. Jest materiałem elastycznym/bitumicznym, który nie jest projektowany do przenoszenia dużych sił rozciągających w konstrukcji.
  • "Beton komórkowy" to lekki materiał murowy. Podobnie jak inne betony ma relatywnie niską wytrzymałość na rozciąganie w porównaniu do stali; w konstrukcjach wymagających przenoszenia rozciągania stosuje się zbrojenie lub inne rozwiązania.
  • "Drewno wzdłuż włókien" rzeczywiście ma lepsze parametry wzdłuż włókien niż w poprzek (anizotropia), jednak w typowym porównaniu materiałów budowlanych stal nadal ma większą wytrzymałość na rozciąganie i większą przewidywalność parametrów.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli wśród opcji znajduje się stal oraz materiały izolacyjne lub lekkie materiały murowe, to w pytaniach o rozciąganie najczęściej chodzi o stal. Beton (także komórkowy) kojarz głównie ze ściskaniem, a drewno – z zależnością od kierunku włókien.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To maksymalne naprężenie rozciągające, jakie materiał może przenieść, zanim nastąpi pęknięcie lub zerwanie. W budownictwie ma to znaczenie m.in. przy zbrojeniu żelbetu, elementach stalowych i ocenie, czy dany materiał nadaje się do pracy na rozciąganie.
Stal jest metalem o strukturze pozwalającej na przenoszenie dużych naprężeń rozciągających bez kruchego pękania. Dlatego stosuje się ją w prętach zbrojeniowych i konstrukcjach stalowych, gdzie pojawiają się siły rozciągające i zginanie (strefa rozciągana).
Nie. Beton jest zasadniczo materiałem dobrym na ściskanie, ale słabym na rozciąganie. W elementach żelbetowych strefę rozciąganą "przejmuje" zbrojenie stalowe. Beton komórkowy jako materiał lekki i murowy również nie jest przeznaczony do przenoszenia rozciągania.
Ponieważ w belkach i płytach pod obciążeniem pojawiają się strefy rozciągane. Beton sam w sobie ma niską wytrzymałość na rozciąganie, więc pręty stalowe przejmują te siły. Dzięki temu element może bezpiecznie pracować na zginanie i nie pęka nadmiernie.
Tak, drewno ma lepszą wytrzymałość wzdłuż włókien niż w poprzek, ale jego parametry są bardziej zmienne (wilgotność, sęki, wady). W typowym porównaniu z materiałami konstrukcyjnymi stal nadal osiąga większą i bardziej powtarzalną wytrzymałość na rozciąganie.
To znaczy, że jego właściwości zależą od kierunku badania/obciążenia. Wzdłuż włókien drewno zachowuje się inaczej niż w poprzek, dlatego w konstrukcjach drewnianych istotne jest prawidłowe ułożenie elementu względem kierunku włókien.
Nie w sensie materiału nośnego. Papa służy głównie do hydroizolacji i szczelności, a nie do przenoszenia dużych sił rozciągających. Może mieć pewną wytrzymałość na rozerwanie, ale to zupełnie inny cel niż praca elementu konstrukcyjnego.
Najczęściej myli się pojęcia: beton kojarzy się z "mocnym" materiałem i bywa błędnie wybierany przy rozciąganiu. Drugi błąd to ignorowanie kierunkowości drewna. Pomaga prosta zasada: beton–ściskanie, stal–rozciąganie, drewno–zależy od włókien.
Gdy wykonujesz zbrojenie belek, płyt, nadproży, wieńców czy schodów. W tych elementach zginanie powoduje powstanie strefy rozciąganej, w której muszą znaleźć się pręty zbrojeniowe. Poprawne ułożenie i zakotwienie prętów jest wtedy kluczowe.
Najpierw oceń, czy pytanie dotyczy cechy nośnej (np. rozciąganie, ściskanie) czy funkcji (izolacja). Jeśli w odpowiedziach są typowe materiały izolacyjne (np. papa) i typowe konstrukcyjne (np. stal), to zwykle poprawna jest opcja konstrukcyjna odpowiadająca danej cesze.
info

Statystycznie 76% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że największą wytrzymałość na rozciąganie spośród podanych materiałów ma stal konstrukcyjna, bo metale (zwłaszcza stal) przenoszą duże naprężenia rozciągające.

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Wytrzyma%C5%82o%C5%9B%C4%87_na_rozci%C4%85ganie - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Stal_konstrukcyjna - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Drewno - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podstawy wytrzymałości materiałów (rozdziały: rozciąganie i ściskanie)
  • Materiały budowlane – właściwości mechaniczne i zastosowania (podręcznik szkolny/technikum)
  • Notatki z zajęć o żelbecie: rola stali w przenoszeniu rozciągania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego