KWALIFIKACJA HAN3 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 39.
Który z wymienionych pisarzy polskich nie jest laureatem Literackiej Nagrody Nobla?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pytanie sprawdza znajomość polskich laureatów Nobla w literaturze. Czesław Miłosz, Henryk Sienkiewicz i Władysław Reymont otrzymali Literacką Nagrodę Nobla. Stefan Żeromski, mimo wysokiej pozycji w kanonie literatury polskiej, nie był jej laureatem.
Dlatego wskazanie Żeromskiego jest właściwe.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu należy rozpoznać, który z wymienionych polskich pisarzy nie otrzymał Nagrody Nobla w dziedzinie literatury. To typowe pytanie faktograficzne przydatne w pracy informacyjno-bibliograficznej: w księgarni lub punkcie informacji czytelnik często pyta o "polskich noblistów" i łatwo o błąd, jeśli opierać się wyłącznie na skojarzeniach.

Odpowiedź "Stefan Żeromski" jest poprawna, ponieważ Żeromski nie figuruje w wykazach laureatów Nagrody Nobla w literaturze. Jest on natomiast jednym z najważniejszych klasyków literatury polskiej, co bywa źródłem pomyłek: wysoka ranga autora w kanonie lektur nie oznacza automatycznie otrzymania Nobla.

Pozostałe trzy nazwiska to faktyczni polscy laureaci Nobla w literaturze:

  • Czesław Miłosz – laureat Nagrody Nobla w literaturze, często kojarzony z poezją, esejem i działalnością emigracyjną.
  • Henryk Sienkiewicz – laureat Nobla, powszechnie znany m.in. z powieści historycznych; jego nagroda jest jednym z najczęściej przywoływanych faktów w szkolnych opracowaniach.
  • Władysław Reymont – laureat Nobla, kojarzony przede wszystkim z powieścią "Chłopi".

Jak unikać typowych błędów na egzaminie? Zwracaj uwagę na słowo "nie jest" w treści pytania i mentalnie zamień je na zadanie weryfikacyjne: "którzy z nich na pewno są na liście noblistów?". W praktyce zawodowej warto też pamiętać o nawyku sprawdzania faktów w źródłach pierwotnych (np. oficjalna baza laureatów), zamiast polegać na pamięci szkolnej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Literacka Nagroda Nobla to międzynarodowe wyróżnienie przyznawane za wybitną twórczość literacką. Decyzję o laureacie podejmuje instytucja wskazana w testamencie fundatora nagrody, a lista laureatów jest publikowana w oficjalnych zestawieniach i bazach.
Najpewniej sprawdza się to w źródłach pierwotnych: oficjalnych listach laureatów Nobla w literaturze oraz stronach poświęconych konkretnym edycjom nagrody. W pracy księgarza to szybsze i bezpieczniejsze niż poleganie na pamięci.
Żeromski jest bardzo rozpoznawalnym klasykiem, mocno obecnym w edukacji szkolnej i w kanonie lektur. Ten efekt rozpoznawalności sprawia, że część osób automatycznie przypisuje mu najwyższe wyróżnienia międzynarodowe, choć nie wynika to z faktów.
Wśród polskich laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie literatury znajdują się m.in. Henryk Sienkiewicz, Władysław Reymont oraz Czesław Miłosz. W zadaniach egzaminacyjnych często sprawdza się umiejętność odróżnienia tych nazwisk od innych ważnych pisarzy.
Datę przyznania nagrody należy weryfikować w oficjalnym zestawieniu laureatów Nobla w literaturze. Na egzaminie zwykle ważniejsze jest rozpoznanie, że Sienkiewicz jest laureatem, niż pamiętanie konkretnego roku, ale warto umieć go sprawdzić w źródle.
Tak, Władysław Reymont znajduje się na liście laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie literatury. W praktyce informacyjnej przydatne jest kojarzenie go także z "Chłopami", bo to częsty trop w pytaniach czytelników i w opisach bibliograficznych.
Tak, Czesław Miłosz jest laureatem Nagrody Nobla w literaturze. W księgarni warto kojarzyć go z poezją i esejem, aby szybko wskazać klientowi odpowiedni dział, serię wydawniczą lub propozycje podobnych autorów.
Najczęstsze błędy to wybór "najbardziej znanego" nazwiska zamiast tego, które faktycznie jest na liście laureatów, oraz pomijanie słowa "nie" w treści pytania. Pomaga nawyk: najpierw wskaż osoby na pewno będące laureatami, dopiero potem wybierz wyjątek.
Nobel ma różne dziedziny (np. literatura, fizyka). W pytaniach bibliograficznych trzeba zwracać uwagę na dokładne brzmienie: "w literaturze" oznacza konkretną kategorię. Jeśli treść nie podaje dziedziny, należy ją doprecyzować w źródle.
Ułóż krótką listę kluczowych faktów: najważniejsi autorzy, ich epoki i podstawowe wyróżnienia (w tym polscy nobliści). Ćwicz też weryfikację w wiarygodnych źródłach: encyklopediach i oficjalnych bazach. To przydaje się na egzaminie i w pracy.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Pytanie sprawdza znajomość polskich laureatów Nobla w literaturze."

Źródła:

  • Nobel Prize. All Nobel Prizes in Literature – lista laureatów (przegląd wg lat), https://www.nobelprize.org/prizes/lists/all-nobel-prizes-in-literature/ (dostęp: 2026-03-01)
  • Nobel Prize. The Nobel Prize in Literature 1980 – Czesław Miłosz, https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1980/summary/ (dostęp: 2026-03-01)
  • Nobel Prize. The Nobel Prize in Literature 1905 – Henryk Sienkiewicz, https://www.nobelprize.org/prizes/literature/1905/summary/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Oficjalna lista laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (baza Nobel Prize)
  • Encyklopedie i leksykony literatury polskiej (biogramy autorów)
  • Szkolne i akademickie opracowania historii literatury polskiej XX wieku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego