KWALIFIKACJA ELE5 - PAŹDZIERNIK 2016 (test 2)

PYTANIE NR 11.
Który z wymienionych przewodów należy dobrać w celu wymiany uszkodzonego przewodu zasilającego silnik trójfazowy zamontowany w odbiorniku ruchomym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do odbiornika ruchomego dobiera się przewód elastyczny, odporny na wielokrotne zginanie i obciążenia mechaniczne. Silnik trójfazowy wymaga trzech żył fazowych oraz żyły ochronnej PE, więc potrzebny jest przewód 4‑żyłowy. Przewód oponowy OP 4x2,5 mm2 spełnia te warunki, a przewody instalacyjne (YLY/YDY) są przeznaczone do ułożenia stałego.

Pełne wyjaśnienie:

W odbiorniku ruchomym (urządzeniu często przemieszczanym lub pracującym w ruchu) przewód zasilający jest narażony na wielokrotne zginanie, skręcanie i uszkodzenia mechaniczne. Dlatego stosuje się przewody elastyczne, o budowie wielodrutowej żył i odpowiedniej powłoce, a nie przewody typowo instalacyjne do ułożenia stałego.

Silnik trójfazowy zasilany z sieci wymaga trzech żył fazowych L1, L2, L3. Dodatkowo, w typowym układzie zasilania odbiornika, konieczna jest żyła ochronna PE, aby zapewnić ochronę przeciwporażeniową (połączenie części przewodzących dostępnych z przewodem ochronnym). Z tego powodu w praktyce najczęściej potrzebny jest przewód 4‑żyłowy (3 fazy + PE).

Odpowiedź "OP 4x2,5 mm2" jest właściwa, ponieważ przewód oponowy (gumowy/elastomerowy) jest przeznaczony do pracy w warunkach ruchu i zginania, a liczba żył odpowiada wymaganiom zasilania silnika trójfazowego z przewodem ochronnym.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • "SM 3x2,5 mm2" nie spełnia kryterium funkcjonalnego: ma 3 żyły, więc nie zapewnia osobnej żyły ochronnej PE. Dodatkowo przewody sterownicze dobiera się do sterowania/sygnałów, a nie jako typowy przewód zasilający silnik w ruchu.
  • "YLY 3x2,5 mm2" również ma tylko 3 żyły (brak PE). Ponadto przewody instalacyjne w izolacji PVC są zasadniczo przeznaczone do ułożenia stałego; w odbiornikach ruchomych szybciej ulegają uszkodzeniom wskutek zmęczenia materiału.
  • "YDY 4x2,5 mm2" ma co prawda 4 żyły, ale jest przewodem instalacyjnym do stałego prowadzenia. W warunkach częstego zginania jest to rozwiązanie niezalecane, bo sztywność i konstrukcja przewodu sprzyjają pękaniu żył oraz awariom.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o "odbiorniku ruchomym" najpierw sprawdź, czy przewód jest elastyczny (oponowy/gumowy), a dopiero potem dobieraj liczbę żył (dla 3 faz zwykle 4 żyły z PE) i przekrój zależny od prądu oraz warunków pracy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odbiornik ruchomy to urządzenie, które podczas pracy przemieszcza się lub jest często przenoszone, przez co jego przewód zasilający jest regularnie zginany i narażony na uszkodzenia mechaniczne. Wymaga to stosowania przewodów elastycznych i odpornych na zmęczenie materiału.
Bo przewód w ruchu jest wielokrotnie zginany, skręcany i może być szarpany. Przewód elastyczny (wielodrutowy, z odpowiednią powłoką) lepiej znosi takie obciążenia, ogranicza pękanie żył i ryzyko przerw, zwarć oraz porażeń w trakcie eksploatacji.
W typowym zasilaniu silnika trójfazowego potrzebujesz trzech żył fazowych (L1, L2, L3). W praktyce zwykle wymagana jest też żyła ochronna PE dla ochrony przeciwporażeniowej, więc często dobiera się przewód 4‑żyłowy (3 fazy + PE).
Najczęściej nie, gdy wymagany jest przewód ochronny PE prowadzony w kablu. Samo "3x" oznacza trzy żyły, czyli brakuje osobnej żyły ochronnej. W zadaniach egzaminacyjnych dla odbiorników ruchomych zwykle oczekuje się przewodu 4‑żyłowego: L1, L2, L3 oraz PE.
OP to oznaczenie przewodu oponowego, czyli elastycznego przewodu przeznaczonego do pracy w trudniejszych warunkach mechanicznych (np. zginanie, przenoszenie). W kontekście doboru do odbiorników ruchomych kluczowe jest to, że taki przewód jest elastyczny i bardziej odporny na uszkodzenia niż instalacyjny.
YDY to przewód instalacyjny przeznaczony głównie do ułożenia stałego, zwykle sztywniejszy i mniej odporny na ciągłe zginanie. Przewód oponowy jest elastyczny, ma konstrukcję sprzyjającą pracy w ruchu i lepiej znosi obciążenia mechaniczne. Dlatego do odbiorników ruchomych wybiera się przewody oponowe.
PE zapewnia ochronę przeciwporażeniową: umożliwia połączenie części przewodzących dostępnych z przewodem ochronnym i zadziałanie zabezpieczeń w razie uszkodzenia izolacji. Pominięcie PE zwiększa ryzyko niebezpiecznego napięcia na obudowie i jest typowym błędem przy doborze przewodów.
Zwykle wskazuje na to typ przewodu instalacyjnego (np. oznaczenia kojarzone z instalacjami stałymi) oraz jego większa sztywność i przeznaczenie do prowadzenia w ścianach, korytach czy rurach. Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: do ruchu wybieraj przewody elastyczne, a do stałego ułożenia przewody instalacyjne.
Przewody sterownicze stosuje się do obwodów sterowania, sygnałów i połączeń aparatury, gdzie prądy są mniejsze i liczy się inna funkcja niż przeniesienie mocy. Do zasilania silników dobiera się przewody zasilające o odpowiedniej liczbie żył, przekroju i odporności na warunki pracy.
Najczęściej myli się przewody instalacyjne z przewodami do odbiorników ruchomych, wybiera kabel sztywny do pracy w zginaniu albo pomija żyłę ochronną PE (wybór "3x" zamiast "4x"). Częsty jest też wybór po samym przekroju, bez uwzględnienia przeznaczenia i elastyczności przewodu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Do odbiornika ruchomego dobiera się przewód elastyczny, odporny na wielokrotne zginanie i obciążenia mechaniczne."

Źródła:

  • PN-IEC 60204-1: Bezpieczeństwo maszyn — Wyposażenie elektryczne maszyn (w kontekście doboru przewodów/okablowania maszyn).
  • PN-HD 60364: Instalacje elektryczne niskiego napięcia (w kontekście doboru przewodów i zasad ochrony).
  • PN-EN 60228: Przewodniki kabli i przewodów izolowanych — Klasy żył (klasy elastyczności, np. żyły wielodrutowe).

Materiały:

  • PN-IEC 60204-1 (wymagania dla instalacji elektrycznych maszyn) – rozdziały o doborze przewodów i okablowania ruchomego
  • PN-HD 60364 (instalacje elektryczne niskiego napięcia) – część dotycząca doboru przewodów oraz warunków ułożenia
  • PN-EN 60228 (klasy żył przewodów) – rozróżnienie żył jednodrutowych i wielodrutowych oraz ich zastosowania

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego