KWALIFIKACJA ELE5 - WRZESIEŃ 2014 (test 2)

PYTANIE NR 14.
Korzystając z tabeli podaj jakimi przewodami, według sposobu A1, należy wykonać instalację podtynkową gniazd jednofazowych zabezpieczonych wyłącznikiem nadprądowym B16A w sieci typu TN-S?
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z zagadnieniami elektrycznymi, prawdopodobnie używaną w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W sieci TN-S obwód jednofazowy gniazda musi mieć trzy żyły: L, N i PE, więc odpadają przewody 2×.
Trzeba też spełnić warunek doboru na obciążalność: Iz ≥ In. Dla B16A wymagane jest co najmniej 16 A; z tabeli tylko YDYp 3×2,5 ma Iz=18 A, więc jest właściwy.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór przewodu do obwodu gniazd jednofazowych w instalacji podtynkowej należy wykonać, łącząc wymagania układu sieci oraz warunek obciążalności prądowej przewodu dla danego sposobu ułożenia.

1) Układ TN-S a liczba żył
W układzie TN-S przewód neutralny N i ochronny PE są rozdzielone. Dla jednofazowego obwodu gniazda potrzebne są więc trzy żyły: fazowa L, neutralna N i ochronna PE. Z tego powodu przewody 2× (dwużyłowe) nie spełniają wymagań, bo nie zapewniają osobnej żyły ochronnej PE.

2) Zabezpieczenie B16A i warunek Iz ≥ In
Wyłącznik nadprądowy B16A ma prąd znamionowy In = 16 A. Przewód musi mieć obciążalność długotrwałą Iz (dla rozpatrywanego sposobu ułożenia A1) nie mniejszą niż In, czyli Iz ≥ 16 A. To podstawowa reguła doboru przewodu do zabezpieczenia, aby przewód nie był przeciążany w normalnej pracy.

3) Odczyt z tabeli (A1)
Z podanej tabeli dla przewodów YDYp:

  • YDYp 3×1,5 ma Iz = 13,5 A, czyli za mało dla B16A.
  • YDYp 3×2,5 ma Iz = 18 A, czyli spełnia Iz ≥ 16 A.
Skoro warianty 2× odpadają z powodu TN-S, a 3×1,5 nie spełnia warunku obciążalności, poprawnym wyborem pozostaje przewód YDYp 3×2,5.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
Opcje z przewodem 2× są niezgodne z wymaganiem osobnego przewodu ochronnego PE w TN-S. Opcja z 3×1,5 jest pozornie "instalacyjna", ale przy sposobie A1 ma zbyt małą obciążalność długotrwałą w tabeli, więc nie powinna być zabezpieczana B16A.

Wskazówka egzaminacyjna
Najpierw sprawdź liczbę żył wynikającą z układu sieci (czy potrzebujesz PE osobno), a dopiero potem porównaj Iz z In dla metody ułożenia z zadania. Ta kolejność ogranicza typowe pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
TN-S to układ, w którym przewód neutralny N i ochronny PE są prowadzone osobno. Dla obwodu jednofazowego oznacza to konieczność użycia przewodu co najmniej 3-żyłowego (L, N, PE). To kluczowe przy doborze kabla do gniazd.
Przewód 2-żyłowy nie zapewnia osobnej żyły ochronnej PE. W TN-S PE i N są rozdzielone, więc do gniazda musisz doprowadzić L, N oraz PE. Brak PE oznacza niespełnienie podstawowej funkcji ochrony przeciwporażeniowej.
Iz to obciążalność długotrwała przewodu (z tabeli dla danego sposobu ułożenia), a In to prąd znamionowy zabezpieczenia. Dla B16A In=16 A, więc przewód musi mieć Iz co najmniej 16 A, inaczej może się przegrzewać lub zabezpieczenie będzie nieprawidłowo dobrane.
Sposób A1 opisuje konkretny sposób ułożenia przewodu w instalacji (np. w rurze instalacyjnej w ścianie z izolacją cieplną). Metoda ułożenia wpływa na chłodzenie przewodu, a więc na dopuszczalny prąd (Iz). Dlatego Iz z tabeli zawsze czyta się dla wskazanej metody.
Porównujesz wartość Iz z tabeli z prądem zabezpieczenia. Jeśli dla YDYp 3×1,5 tabela podaje Iz=13,5 A, to jest to mniej niż 16 A wymagane dla B16A. Taki przewód nie spełnia warunku Iz ≥ In w metodzie A1, więc należy wybrać większy przekrój lub inną metodę.
YDYp 3×2,5 spełnia dwa kluczowe warunki: ma trzy żyły (L, N, PE) potrzebne w TN-S oraz ma wystarczającą obciążalność długotrwałą Iz dla zabezpieczenia 16 A w podanym sposobie ułożenia. To zgodne z praktyką wykonawczą dla obwodów gniazd 230 V.
Najczęściej myli się liczbę żył (wybiera 2× zamiast 3× w TN-S) albo nie sprawdza warunku Iz ≥ In i bierze 3×1,5 "bo to instalacyjne". Częsty jest też błąd pominięcia metody ułożenia: ten sam przewód może mieć inną Iz w zależności od sposobu prowadzenia.
W typowej instalacji w układzie TN-S – tak, ponieważ PE realizuje ochronę przy uszkodzeniu (samoczynne wyłączenie zasilania). Wyjątki dotyczą specyficznych rozwiązań i urządzeń, ale w zadaniach egzaminacyjnych dla instalacji gniazd w TN-S przyjmuje się prowadzenie L, N i PE do każdego punktu.
Kluczowe są: układ sieci TN-S (wymusza 3 żyły), rodzaj obwodu (gniazda jednofazowe) oraz zabezpieczenie B16A (wymaga In=16 A). Następnie z tabeli dla wskazanego sposobu ułożenia odczytujesz Iz i wybierasz przewód spełniający Iz ≥ 16 A.
Ćwicz schemat: (1) ustal liczbę żył z układu sieci (TN-S: L, N, PE), (2) odczytaj In z zabezpieczenia, (3) z tabeli dla metody ułożenia wybierz przewód o Iz ≥ In. Warto też umieć wyjaśnić, dlaczego 2× odpada oraz dlaczego 1,5 mm² bywa niewystarczające.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w sieci TN-S obwód jednofazowy gniazda musi mieć trzy żyły: L, N i PE, więc odpadają przewody 2×.Trzeba też spełnić warunek doboru na obciążalność: Iz ≥ In.

Źródła:

  • PN-HD 60364-5-52:2011, Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Część 5-52: Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego – Oprzewodowanie (metody układania i obciążalność długotrwała).
  • Tabela doboru przewodów (ilustracja dołączona do zadania): wartości Iz dla YDYp 2×1,5; 2×2,5; 3×1,5; 3×2,5 przy sposobie A1.

Materiały:

  • PN-HD 60364-5-52:2011 – część dotycząca metod układania przewodów i obciążalności długotrwałej
  • Podręczniki do instalacji elektrycznych w budownictwie (dobór przewodów i zabezpieczeń, układy sieciowe TN)
  • Materiały szkoleniowe SEP dotyczące układów sieciowych i doboru zabezpieczeń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego