KWALIFIKACJA ELE5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 14.
Który z wymienionych środków ochrony przeciwporażeniowej przy uszkodzeniu przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia schemat instalacji elektrycznej, który może być częścią egzaminu zawodowego dla technika elektryka,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Miejscowe nieuziemione połączenia wyrównawcze polegają na połączeniu dostępnych części przewodzących (obudów) wspólnym przewodem (np. CC) bez połączenia z ziemią. Dzięki temu przy uszkodzeniu izolacji nie powstaje niebezpieczna różnica potencjałów między jednocześnie dostępnymi elementami, co odpowiada schematowi z rysunku.

Pełne wyjaśnienie:

Na rysunku widać kilka urządzeń, których obudowy (części przewodzące dostępne) są połączone wspólnym przewodem oznaczonym jako CC, a jednocześnie nie ma połączenia tego układu z uziemieniem. Taki układ jest typowy dla środka ochrony przeciwporażeniowej przy uszkodzeniu: miejscowych nieuziemionych połączeń wyrównawczych (PN-HD 60364-4-41:2017-09, PN-EN 61140:2016-07).

Istota działania: celem jest ograniczenie (a praktycznie eliminacja) niebezpiecznych napięć dotykowych pomiędzy jednocześnie dostępnymi częściami przewodzącymi. Gdy wszystkie te części zostaną ze sobą połączone, to nawet przy uszkodzeniu izolacji i "pojawieniu się" potencjału na obudowie, pozostałe połączone obudowy przyjmują zbliżony potencjał. W efekcie człowiek dotykający dwóch elementów naraz nie znajduje się między różnymi potencjałami.

Dlaczego brak uziemienia jest kluczowy: w tym środku ochrony system połączeń wyrównawczych nie może być połączony z ziemią. Gdyby był uziemiony, zmieniłby się charakter ochrony i schemat odpowiadałby typowym (uziemionym) połączeniom wyrównawczym, a nie wariantowi nieuziemionemu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • Urządzenia w II klasie ochronności – rozpoznaje się po zastosowaniu podwójnej/wzmocnionej izolacji, a nie po przewodzie CC łączącym obudowy kilku urządzeń.
  • Izolowanie stanowiska – dotyczy odizolowania od ziemi/podłoża i ograniczenia możliwości zamknięcia obwodu rażeniowego przez człowieka; nie polega na łączeniu obudów przewodem CC.
  • Separacja elektryczna więcej niż jednego odbiornika – to sposób zasilania (przez separację) i może współwystępować z nieuziemionymi połączeniami wyrównawczymi, ale sam schemat wskazuje bezpośrednio właśnie na połączenia wyrównawcze CC (element ochrony), a nie na sposób zasilania.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na schemacie widzisz przewód wyrównawczy łączący obudowy kilku urządzeń i brak symbolu uziemienia, rozważ w pierwszej kolejności nieuziemione połączenia wyrównawcze miejscowe. Zwróć też uwagę na warunek jednoczesnej dostępności (np. granica 2,5 m), który ogranicza, które elementy muszą być objęte takim połączeniem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To środek ochrony przeciwporażeniowej, w którym jednocześnie dostępne części przewodzące (np. obudowy urządzeń i części obce) łączy się przewodem wyrównawczym, ale bez połączenia z ziemią. Celem jest zlikwidowanie niebezpiecznych różnic potencjałów między dotykanymi elementami.
Bo idea ochrony polega na wyrównaniu potencjałów pomiędzy elementami, a nie na "sprowadzeniu" ich do ziemi. Połączenie z uziemieniem zmienia warunki pracy układu i może spowodować, że przy uszkodzeniu pojawi się napięcie dotykowe względem ziemi, co niweczy założenia tej metody.
Najczęściej jest to przewód łączący obudowy (części przewodzące dostępne) kilku urządzeń w jedną sieć. W typowych zadaniach egzaminacyjnych bywa opisany jako CC i nie prowadzi do symbolu uziemienia. Kluczowe jest to, że łączy elementy dostępne do dotyku.
To praktyczne kryterium "jednoczesnej dostępności" (zasięgu ręki): dwa elementy uznaje się za jednocześnie dostępne, gdy są na tyle blisko, że można dotknąć ich bezpośrednio w tym samym czasie. Jeśli coś jest poza tym zasięgiem (np. >2,5 m), nie musi być objęte tym samym połączeniem wyrównawczym.
Uziemione połączenia wyrównawcze są powiązane z instalacją ochronną i uziemieniem (częste w praktyce). Nieuziemione połączenia wyrównawcze miejscowe tworzą lokalną sieć wyrównania potencjałów bez uziemienia. W zadaniach rozpoznasz je po braku symbolu uziemienia przy przewodzie łączącym obudowy.
Nie. II klasa ochronności opiera się na podwójnej lub wzmocnionej izolacji urządzenia i zwykle nie wymaga przewodu ochronnego ani dodatkowych połączeń wyrównawczych między obudowami. Połączenia wyrównawcze to osobny środek: łączenie części przewodzących w celu eliminacji różnic potencjałów.
Stosuje się ją, gdy z jednego źródła separowanego zasila się kilka odbiorników, a jednocześnie trzeba ograniczyć ryzyko porażenia przy uszkodzeniu. W takiej konfiguracji często wymagane jest dodatkowo wyrównanie potencjałów między obudowami odbiorników, realizowane przez miejscowe nieuziemione połączenia wyrównawcze.
Izolowanie stanowiska koncentruje się na odizolowaniu człowieka od ziemi i ograniczeniu zamknięcia obwodu rażeniowego przez podłoże/otoczenie. Na schemacie z przewodem CC widać natomiast celowe łączenie obudów kilku urządzeń w jedną sieć potencjałów, co jest charakterystyczne dla połączeń wyrównawczych, a nie dla izolowania stanowiska.
Najczęstsze pomyłki to: automatyczne wybranie "uziemionych" połączeń wyrównawczych (bo są popularniejsze), ignorowanie braku uziemienia na rysunku, mylenie z samą separacją zasilania oraz nieuwzględnianie warunku jednoczesnej dostępności (np. 2,5 m). Warto szukać na schemacie przewodu CC i symbolu uziemienia.
Tak. Zgodnie z wymaganiami wskazywanymi w normach dotyczących ochrony przed porażeniem, ten środek ochrony może być stosowany tylko w instalacjach pozostających pod nadzorem osób wykwalifikowanych lub poinstruowanych. W praktyce oznacza to kontrolę stanu połączeń, ograniczeń dostępu i utrzymanie warunków, dla których środek zaprojektowano.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Miejscowe nieuziemione połączenia wyrównawcze polegają na połączeniu dostępnych części przewodzących (obudów) wspólnym przewodem (np. CC) bez połączenia z ziemią."

Źródła:

  • PN-HD 60364-4-41:2017-09, Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa – Ochrona przed porażeniem elektrycznym
  • PN-EN 61140:2016-07, Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym – Wspólne aspekty instalacji i urządzeń

Materiały:

  • PN-HD 60364-4-41:2017-09 – rozdział dotyczący ochrony przed porażeniem elektrycznym
  • PN-EN 61140:2016-07 – zasady ogólne ochrony przed porażeniem prądem
  • Podręczniki elektrotechniki instalacyjnej: połączenia wyrównawcze, separacja elektryczna, środki ochrony przy uszkodzeniu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego