KWALIFIKACJA EKA2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 12.
Który z wymienionych tytułów rozdziałów nie należy do instrukcji o organizacji i zakresie działania archiwum zakładowego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Instrukcja archiwum zakładowego dotyczy zadań archiwum po przejęciu dokumentacji (m.in. przechowywanie, zabezpieczanie, udostępnianie i brakowanie). Pozycja "Rejestracja spraw i sposób ich dokumentowania" odnosi się do etapu kancelaryjnego prowadzenia spraw, więc nie pasuje do typowych rozdziałów instrukcji archiwum.

Pełne wyjaśnienie:

Instrukcja o organizacji i zakresie działania archiwum zakładowego opisuje przede wszystkim zadania archiwum zakładowego, czyli czynności wykonywane wobec dokumentacji już wytworzonej w komórkach organizacyjnych i przekazanej do archiwum. Typowo obejmuje ona m.in. zasady przejmowania akt, warunki przechowywania i zabezpieczania dokumentacji, reguły udostępniania oraz postępowanie przy brakowaniu dokumentacji niearchiwalnej.

Odpowiedź "Rejestracja spraw i sposób ich dokumentowania" jest niepasująca, ponieważ dotyczy czynności realizowanych na etapie prowadzenia sprawy w kancelarii/komórce merytorycznej: zakładania sprawy, rejestrowania, bieżącego dokumentowania przebiegu sprawy i tworzenia akt sprawy. To jest obszar właściwy dla instrukcji kancelaryjnej lub procedur obiegu dokumentów, a nie dla instrukcji opisującej funkcjonowanie archiwum zakładowego.

Pozostałe odpowiedzi są typowe dla instrukcji archiwum zakładowego:

  • "Brakowanie dokumentacji niearchiwalnej" – archiwum organizuje i prowadzi działania związane z selekcją i wycofaniem dokumentacji, która nie podlega wieczystemu przechowywaniu, zgodnie z ustalonymi zasadami.
  • "Udostępnianie dokumentacji" – archiwum określa tryb, warunki i sposób wydawania akt do wglądu, wypożyczania lub sporządzania kopii dla osób uprawnionych.
  • "Przechowywanie i zabezpieczanie zgromadzonej dokumentacji" – to podstawowa funkcja archiwum: zapewnienie właściwych warunków ochrony i ładu, aby akta nie uległy zniszczeniu ani zagubieniu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w tytule pojawiają się słowa "rejestracja spraw", "prowadzenie sprawy", "dokumentowanie przebiegu spraw", to zwykle jest to zakres kancelaryjny, a nie archiwalny. Archiwum zakładowe koncentruje się na aktach po zakończeniu spraw i na ich obsłudze w okresie przechowywania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Instrukcja archiwum zakładowego opisuje organizację pracy archiwum i zasady postępowania z dokumentacją po jej przekazaniu do archiwum, np. przejmowanie akt, ewidencję w archiwum, warunki przechowywania, zabezpieczanie, udostępnianie oraz procedury brakowania.
Rejestracja spraw dotyczy etapu prowadzenia spraw w komórkach organizacyjnych (kancelaria/sekretariat), czyli tworzenia akt sprawy w toku pracy. Archiwum zakładowe działa głównie po zakończeniu sprawy, kiedy dokumentacja jest przekazywana do przechowywania i obsługi.
Czynności kancelaryjne dotyczą obiegu dokumentów i prowadzenia spraw (rejestracja, dekretacja, znak sprawy, kompletowanie akt sprawy). Czynności archiwalne odnoszą się do dokumentacji przekazanej do archiwum (przyjęcie, przechowywanie, zabezpieczenie, udostępnianie, brakowanie).
Brakowanie to uporządkowane wycofanie dokumentacji, która nie ma wartości archiwalnej i której okres przechowywania upłynął. W praktyce obejmuje przygotowanie spisu dokumentacji do brakowania, zastosowanie właściwego trybu zatwierdzeń oraz zniszczenie akt w sposób zapewniający ochronę danych.
Instrukcja zwykle określa, kto może korzystać z akt, w jakiej formie (wgląd, wypożyczenie, kopia), jakie są terminy i zasady ewidencji udostępnień. Celem jest kontrola obiegu teczek i ochrona dokumentów przed zagubieniem lub nieuprawnionym ujawnieniem.
To m.in. właściwe warunki lokalowe, porządek i oznaczenie zasobu, ochrona przed zniszczeniem, zagubieniem i dostępem osób nieuprawnionych. W praktyce chodzi o utrzymanie ładu, kontrolę wypożyczeń, nadzór nad stanem akt oraz stosowanie zasad bezpieczeństwa informacji.
Co do zasady nie. Dokumentowanie przebiegu sprawy (np. rejestracja, dołączanie pism, tworzenie akt sprawy) należy do komórek merytorycznych i kancelarii. Archiwum zakładowe przejmuje akta po zakończeniu spraw i zajmuje się ich ewidencją, przechowywaniem oraz udostępnianiem.
Najlepiej porównać kilka realnych instrukcji z różnych jednostek i wypisać wspólne rozdziały (przejmowanie, ewidencja, przechowywanie, udostępnianie, brakowanie). Następnie ćwiczyć rozpoznawanie tytułów typowo kancelaryjnych, które nie pasują do roli archiwum.
Najczęściej myli się pojęcia "kancelaria" i "archiwum" oraz przenosi zadania z etapu prowadzenia spraw na etap przechowywania akt. Pułapką są hasła typu "rejestracja spraw" lub "sposób dokumentowania", które brzmią urzędowo, ale zwykle są kancelaryjne.
Najpierw sprawdź, czy trzy odpowiedzi dają się powiązać z zadaniami archiwum po przejęciu akt (przechowywanie, zabezpieczenie, udostępnianie, brakowanie). Następnie wskaż element, który dotyczy bieżącego prowadzenia spraw w komórkach organizacyjnych.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Instrukcja archiwum zakładowego dotyczy zadań archiwum po przejęciu dokumentacji (m.in. przechowywanie, zabezpieczanie, udostępnianie i brakowanie)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z archiwistyki zakładowej (struktura instrukcji, zadania archiwum)
  • Wzory instrukcji archiwum zakładowego stosowane w jednostkach (analiza spisu treści)
  • Materiały szkoleniowe z zakresu kancelarii i archiwum: porównanie zadań kancelaryjnych i archiwalnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego