W symbolice pneumatycznej/hydraulicznej rozdzielacz (zawór rozdzielający) opisuje się zwykle dwiema cechami: liczbą dróg (czyli przyłączy/portów) oraz liczbą położeń (czyli stanów pracy suwaka, przedstawianych jako pola w symbolu).
1) Jak rozpoznać liczbę położeń?
Na symbolu rozdzielacza położenia pokazuje się jako sąsiadujące pola (prostokąty). Jeśli widać dwa pola, oznacza to rozdzielacz dwupołożeniowy (np. 4/2 lub 5/2). Gdyby były trzy pola, byłby to rozdzielacz trójpołożeniowy (np. 4/3 lub 5/3).
2) Jak rozpoznać liczbę dróg?
Liczbę dróg określa się przez liczbę zewnętrznych przyłączy zaznaczonych na obrysie symbolu (portów). Czterodrogowy ma cztery porty, a pięciodrogowy pięć portów. W praktyce w pneumatyce 5-drogowe rozdzielacze często obsługują siłowniki dwustronnego działania z osobnymi wylotami powietrza, natomiast 4-drogowe mają inny układ wydechów — dlatego liczenie portów jest kluczowe.
3) Co oznacza "sterowany przyciskiem"?
Sposób sterowania rozpoznaje się po symbolu elementu uruchamiającego (tu: przycisk) umieszczonym przy rozdzielaczu. To informacja o rodzaju napędu/sterowania, niezależna od liczby dróg i położeń.
Dlaczego poprawna jest odpowiedź: czterodrogowy dwupołożeniowy?
Bo symbol wskazuje dwa położenia (dwa pola) oraz cztery porty (cztery przyłącza).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- Czterodrogowy trójpołożeniowy – wymagałby trzech pól (trzech położeń) w symbolu.
- Pięciodrogowy dwupołożeniowy – wymagałby pięciu portów; tu liczba portów nie odpowiada 5.
- Pięciodrogowy trójpołożeniowy – wymagałby jednocześnie pięciu portów i trzech pól, czyli dwóch cech niezgodnych z rozpoznaniem z symbolu.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozdziel analizę na dwa kroki: najpierw policz pola = położenia, potem policz przyłącza = drogi. Dopiero na końcu uwzględnij rodzaj sterowania (np. przycisk, dźwignia, cewka, sprężyna).
